АНУ-ын Ерөнхийлөгч Доналд Трамп Ирантай дипломат сувгаар яриа хэлэлцээ үргэлжилж байгаа талаар мэдэгдэж, тохиролцоонд хүрэх боломж байгаа ч бүтэлгүйтвэл цэргийн ажиллагаагаа дахин эхлүүлэхэд бэлэн гэдгээ анхаарууллаа. Трамп долдугаар сарын 27-нд сэтгүүлчдэд мэдээлэл өгөхдөө АНУ болон Ираны хооронд "сайн, найрсаг" хэлэлцээ явагдаж байгаа гэж мэдэгдсэн байна. Тэрээр асуудлыг шийдвэрлэхэд хангалттай хугацаа байгаа бөгөөд тохиролцоонд хүрэх боломж өндөр гэж үзэж байгаагаа илэрхийлжээ.
Гэвч АНУ-ын Ерөнхийлөгч дипломат оролдлого амжилтгүй болбол Ираны эсрэг хүчтэй цэргийн арга хэмжээ авах боломж нээлттэй хэвээр гэдгийг онцолсон байна. Түүний хэлснээр өмнө нь төлөвлөж байсан зарим цохилтыг зуучлагч орнуудын хүсэлтээр түр зогсоож, хэлэлцээ хийх боломж олгожээ.
Харин Тегеран Вашингтонтой шууд хэлэлцээ хийж байгаа гэх мэдээллийг няцаасан байна. Ираны Гадаад хэргийн яам АНУ-тай албан ёсны яриа хэлэлцээ эхлээгүй, мөн Ормузын хоолойн нөхцөл байдалд өөрчлөлт гараагүй гэж мэдэгджээ. Энэхүү нөхцөл байдал Ойрхи Дорнодын хамгийн чухал стратегийн бүсүүдийн нэг болох Ормузын хоолойн асуудалтай нягт холбоотой байна. Дэлхийн газрын тосны тээврийн гол замын нэг болох тус хоолойн аюулгүй байдалд үүссэн эрсдэл нь олон улсын эрчим хүчний зах зээлд шууд нөлөөлөхөөр байгаа юм.
Зуучлагч орнуудын мэдээлснээр АНУ, Ираны хоорондох гал зогсоох оролдлогод тодорхой ахиц гарч байгаа ч эцсийн тохиролцоонд хараахан хүрээгүй байна. Катар, Пакистан зэрэг орнууд дипломат хүчин чармайлт гаргаж, талуудын байр суурийг ойртуулахыг зорьж байгаа аж.
Энэ үеэр Израилийн Ерөнхий сайд Биньямин Нетаньяху Вашингтонд айлчилж, Трамптай уулзахаар төлөвлөж байгаа нь бүс нутгийн хямралд АНУ-ын цаашдын байр суурь ямар байх вэ гэсэн асуултыг улам анхаарлын төвд оруулж байна.
Одоогоор Вашингтон дипломат гарц хайж байгаа мэт харагдаж байгаа ч хоёр талын мэдэгдэл хоорондоо зөрүүтэй хэвээр байгаа нь Иран-АНУ-ын харилцааны ирээдүй тодорхойгүй байгааг харуулж байна.
Л.Баяр
