Европ түүхэндээ байгаагүй хүчтэй халуунтай нүүр тулж байгаа энэ зун нэгэн сонирхолтой өөрчлөлт гарчээ. Уур амьсгалын өөрчлөлтийн улмаас өндөр температуртай тэмцэх шаардлагатай болсон европчууд өмнө нь төдийлөн хэрэглэдэггүй байсан агааржуулагчийг олноор худалдан авч эхэлсэн бөгөөд энэ эрэлтэд голчлон Хятадын үйлдвэрлэгчид хариу өгч байна. Европын олон оронд агааржуулагч айл өрхийн түгээмэл хэрэглээ байгаагүй.
Учир нь тивийн ихэнх бүс нутагт зун харьцангуй сэрүүн, харин барилга байгууламжууд нь өвлийн хүйтнийг даван туулах зориулалтаар баригдсан байдаг. Мөн эрчим хүчний өндөр үнэ, байгаль орчны санаа зовнил зэргээс шалтгаалан олон европчууд агааржуулагчийг шаардлагагүй хэрэглээ гэж үздэг байжээ. Гэвч сүүлийн жилүүдийн хэт халалт энэ хандлагыг өөрчилж байна.
2026 оны зуны халалтын үеэр Франц, Испани, Герман зэрэг орнуудад температур 40 хэмээс давж, олон сая хүн халууны эрсдэлтэй тулгарсан байна. Үүний улмаас сэнс, зөөврийн агааржуулагч зэрэг хөргөх төхөөрөмжийн эрэлт огцом өсөж, зарим дэлгүүрийн нөөц дуусах хэмжээнд хүрчээ.
Энэ зах зээлийн гол ашиг хүртэгчдийн нэг нь Хятадын агааржуулагч үйлдвэрлэгчид болж байна. Хятадын гаалийн мэдээллээр 2026 оны эхний хагаст Европын Холбооны орнуудад нийлүүлсэн Хятадын агааржуулагчийн экспорт 3.76 тэрбум ам.долларт хүрч, өмнөх оны мөн үеэс 43.2 хувиар өссөн байна.
Франц, Нидерланд, Бельги зэрэг оронд нийлүүлэлт хоёр дахин нэмэгдсэн бол Испани, Германд мөн мэдэгдэхүйц өсөлт бүртгэгджээ. Хятадын томоохон үйлдвэрлэгч Midea Group Европын өсөн нэмэгдэж буй хэрэгцээг хангахын тулд үйлдвэрлэл, нийлүүлэлтээ эрчимжүүлсэн байна. Тус компани Францын зах зээлд зориулж богино хугацаанд олон мянган төхөөрөмж үйлдвэрлэн нийлүүлсэн гэж мэдээлжээ.
Европын зарим улсад төрийн байгууллагууд хүртэл Хятадад үйлдвэрлэсэн агааржуулагч ашиглаж эхэлсэн байна. Тухайлбал, Францын зарим сургуулийн анги танхимыг хөргөхийн тулд Хятадын үйлдвэрлэлийн төхөөрөмжүүдийг суурилуулжээ.
Гэхдээ энэ өсөлт Европын хувьд шинэ асуудлыг дагуулж байна. Нэг талаас Хятадын хямд, хүртээмжтэй бүтээгдэхүүн халууны эрсдэлийг бууруулахад тусалж байгаа ч нөгөө талаас Европын Хятадаас хамааралтай байдлыг нэмэгдүүлж болзошгүй гэсэн болгоомжлол бий. Европын Холбоо өмнө нь Хятадын үйлдвэрлэлийн илүүдэл хүчин чадал, импортын хамаарлын талаар анхааруулж байсан юм. Мэргэжилтнүүдийн үзэж буйгаар агааржуулагчийн эрэлт цаашид буурахгүй байх магадлалтай.
Учир нь уур амьсгалын өөрчлөлтийн улмаас Европт урт хугацааны, илүү хүчтэй халалтын давтамж нэмэгдэж байна. Гэхдээ агааржуулагчийн хэрэглээ өсөхийн хэрээр цахилгаан эрчим хүчний ачаалал нэмэгдэх, нүүрстөрөгчийн ялгарлын асуудал ч мөн зэрэгцэн яригдах болно.
Л.Баяр
