АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп Газын зурвас дахь Хамас бүлэглэл болон бусад зэвсэгт хүчнийг зэвсэггүй болгох асуудлаар “түүхэн тохиролцоонд” хүрсэн гэж мэдэгдлээ. Тэрбээр энэхүү хэлэлцээрийг өөрийн тэргүүлдэг “Энх тайвны зөвлөл” (Board of Peace)-ийн хүрээнд хийсэн бөгөөд Газын дайныг дуусгах томоохон алхам хэмээн тодорхойлсон байна. Трампын мэдээлснээр, тохиролцоонд Хамасын зэвсгийг үе шаттайгаар хураах, цэргийн дэд бүтцийг татан буулгах, Газын зурваст шинэ засаг захиргаа байгуулах зэрэг асуудлууд багтжээ. Мөн Израилийн цэргийг үе шаттайгаар гаргах, олон улсын тогтворжуулах хүч байрлуулах, Газын сэргээн босголтыг эхлүүлэх төлөвлөгөө тусгагдсан байна.
Хэлэлцээрийн хүрээнд Хамасын хүнд зэвсэг, хонгилын сүлжээ, цэргийн байгууламжуудыг устгах үйл явц олон улсын хяналт дор явагдах бөгөөд нарийвчилсан хэрэгжилтийн замын зураглалыг ойрын хугацаанд боловсруулах ёстой гэж мэдээлжээ.
Трамп уг тохиролцоог “Газад урт хугацааны энх тайван тогтоох зам дахь асар том алхам” хэмээн нэрлэсэн байна. Тэрбээр Египет, Катар, Турк зэрэг зуучлагч орнуудын оролцоог онцолж, хэлэлцээг амжилтад хүрэхэд тэдний үүрэг чухал байсан гэж мэдэгджээ. Гэхдээ энэхүү тохиролцоонд эргэлзээтэй асуудлууд олон хэвээр байна. Израилийн тал Хамасыг бүрэн зэвсэггүй болгож, Газын зурвасыг цэрэггүй бүс болгохыг шаардсаар байгаа бөгөөд одоогийн санал хангалттай биш гэж үзэж байгаа аж.
Харин Хамас Израилийн цэргүүд Газын зурвасаас гарсны дараа л зэвсэг хураах асуудлыг хэлэлцэнэ гэсэн байр суурь илэрхийлж байсан юм. Тиймээс тохиролцоог бодитоор хэрэгжүүлэх явцад хоёр талын гол зөрчил болох аюулгүй байдал, улс төрийн ирээдүйн асуудал хэвээр үлдэж байна.
Трампын байгуулсан “Энх тайвны зөвлөл” нь Газын дайны дараах үеийн удирдлага, сэргээн босголт, аюулгүй байдлыг зохицуулах зорилготой байгууллага бөгөөд тус зөвлөлийн төлөвлөгөөнд Хамасын цэргийн чадавхыг бүрэн арилгах зорилт багтсан байна.
Гэсэн хэдий ч газар дээрх нөхцөл байдал тогтворгүй хэвээр байна. Хэлэлцээрийн талаар мэдэгдсэн өдөр ч Газад мөргөлдөөн үргэлжилж, энгийн иргэд хохирсон тухай мэдээлэл гарчээ. Иймээс олон улсын ажиглагчид энэхүү тохиролцоог хэрэгжүүлэх нь тун хүнд сорилт болно гэж үзэж байна. Хэрэв хэрэгжиж чадвал энэ нь 2023 оны аравдугаар сарын 7-нд эхэлсэн Газын дайныг зогсоох хамгийн том дипломат оролдлогуудын нэг болох юм. Гэвч Хамасын зэвсэглэл, Израилийн аюулгүй байдлын баталгаа, Газын ирээдүйн засаглалын асуудал шийдэгдэх эсэх нь хэлэлцээрийн хувь заяаг тодорхойлох гол хүчин зүйл хэвээр байна.
