Эрдэмтэд Альцгеймерийн өвчний хөгжилд оролцож болзошгүй, төдийлөн анхаарал татаж байгаагүй нэгэн уургийн үйл ажиллагааг онилж, түүнийг хориглох туршилтын нэгдэл бүтээжээ. Судалгааны үр дүн нь ирээдүйд Альцгеймерийн өвчнийг эмчлэх шинэ арга бий болох найдвар төрүүлж байна. Швейцарийн "ETH Zurich"-ийн судлаачдын хийсэн туршилтаар уг нэгдэл нь хулганын тархинд мэдрэлийн эсийг гэмтээдэг уургийн бөөгнөрөл үүсэхийг бууруулж байжээ. Үүний үр дүнд мэдрэлийн эсүүд илүү удаан амьд үлдэж, тархинд хуримтлагддаг амилоид уургийн хэмжээ багассан байна. Судлаачид мөн уг эмчилгээ хулганын зүрхний эрүүл мэнд болон хөгшрөлттэй холбоотой зарим өөрчлөлтөд эерэг нөлөө үзүүлсэн гэж мэдээлжээ.

Альцгеймерийн өвчний гол шинжүүдийн нэг нь тархинд "β-амилоид болон tau" зэрэг уургийн хэвийн бус хуримтлал бий болох явдал юм. Эдгээр өөрчлөлт нь мэдрэлийн эсийн үйл ажиллагааг алдагдуулж, улмаар ой санамж болон танин мэдэхүйн чадвар буурахад хүргэдэг.

Шинэ судалгааны онцлог нь зөвхөн амилоидыг арилгахад төвлөрөх бус, өвчний цаадах өөр нэг молекулын механизмыг онилж байгаад оршино. Судлаачдын боловсруулсан туршилтын нэгдэл нь уг механизмыг дарангуйлснаар мэдрэлийн эсийн гэмтлийг багасгах боломжтойг амьтан дээр хийсэн туршилтаар харуулжээ. Гэхдээ энэ нь Альцгеймерийн өвчнийг хүн дээр эдгээх шинэ эм бэлэн болсон гэсэн үг биш. Одоогоор үр дүн нь амьтан дээр гарсан бөгөөд аюулгүй байдал, үр нөлөөг хүн дээр батлахын тулд лабораторийн нэмэлт судалгаа, улмаар эмнэлзүйн туршилтууд шаардлагатай.

Түүнчлэн Альцгеймерийн судалгаанд уургийн үүргийг ойлгох өөр олон шинэ чиглэл гарч байна. Тухайлбал, 2026 оны наймдугаар сард Шведийн судлаачид цусан дахь долоон уургийг хамтад нь шинжлэх нь Альцгеймерийн өвчнийг илрүүлэх ирээдүйн цусны шинжилгээг сайжруулах боломжтой гэж мэдээлсэн.

Ингэснээр эрдэмтэд Альцгеймерийн өвчнийг зөвхөн нэг төрлийн уургийн хуримтлалтай холбон тайлбарлахаас илүү өргөн хүрээнд, эсийн болон молекулын олон механизмыг зэрэг судалж байна.

Л.Баяр