-ОДООГИЙН БАЙДЛААР 6000 ГАРУЙ МАЛ ХОРОГДООД БАЙНА-

Дорнод аймгийн  Халхгол сум зудын байдалд орж, ма­лын хорогдол олон гарчээ.  Дорнод аймгийн Онцгой байд­­­лын албаныхан Халхгол суманд зургаан мянга гаруй мал хорогдоод байгаа гэд­гийг онцолж байсан юм. Цас их орсноос болж таван айл ямаршуухан өвөлжиж, хаврыг угтсан талаар  сураггүй бай­сан гэнэ. Харин цаг агаар дулаарч, цас хайлснаар өн­гөр­­сөн долоо хоногт  амьд мэнд байгаа гэх сураг дуулд­сан юм байх.  Өнгөрсөн ар­ван сарын 22-нд Халхгол сумын нутагт түймэр гарч малчдын өвөлжөө, хавар­жааны газар тэр чигтээ шат­жээ. Түймрээс болж Халхгол сумын Цахиурт гэх газрын тэр орчимд  хамар хатгах өвсгүй болт­лоо хуйхлагдсан байна. Үүнээс үүдэн Халхгол сумын малчид хотоо харлуулжээ.

-ОДООГИЙН БАЙДЛААР 6000 ГАРУЙ МАЛ ХОРОГДООД БАЙНА-

Дорнод аймгийн  Халхгол сум зудын байдалд орж, ма­лын хорогдол олон гарчээ.  Дорнод аймгийн Онцгой байд­­­лын албаныхан Халхгол суманд зургаан мянга гаруй мал хорогдоод байгаа гэд­гийг онцолж байсан юм. Цас их орсноос болж таван айл ямаршуухан өвөлжиж, хаврыг угтсан талаар  сураггүй бай­сан гэнэ. Харин цаг агаар дулаарч, цас хайлснаар өн­гөр­­сөн долоо хоногт  амьд мэнд байгаа гэх сураг дуулд­сан юм байх.  Өнгөрсөн ар­ван сарын 22-нд Халхгол сумын нутагт түймэр гарч малчдын өвөлжөө, хавар­жааны газар тэр чигтээ шат­жээ. Түймрээс болж Халхгол сумын Цахиурт гэх газрын тэр орчимд  хамар хатгах өвсгүй болт­лоо хуйхлагдсан байна. Үүнээс үүдэн Халхгол сумын малчид хотоо харлуулжээ. Энэ талаар Халхгол сумын хоёрдугаар багийн  Цахиурт гэдэг газарт хаваржиж байгаа Н.Ууганбуйраас утсаар хол­богдож зарим зүйлийг тод­рууллаа. 

Тэрээр  "Манайх өчигдрийн байдлаар  400 гаруй малаа зуданд алдаад байна. Энэ нутагт төрж өсөх­дөө ийм айх­тар их цас орж байсныг санахгүй юм. Цас их орлоо ч гэсэн аргалж байгаад хэдэн малаа онд мэнд оруу­лах боломж бидэнд байсан юм. Манай нутаг чинь өвс халиуртлаа ургадаг газар. Мал сүрэг ч  их ургасан  өв­сийг баралгүй онд тарган ордог байлаа. Харин өнгөр­сөн намрын сүүл сард гарсан түймрээс болоод л малгүй болчих­лоо. Гал тавьсан гэм буруутнууд нь тодорхой болж байх шиг байна.  Тэднээс л нүд аньсан малаа нэхнэ дээ" ярив.

Мөн тус сумын малчин З.Шинэбаяртай холбогдсон юм. Тэд­нийх 1300 гаруй мал­тай байжээ. Үүнээс 380 ор­чим мал хорогдсон гэнэ. Тэ­рээр "Өнгөрсөн намар энд түймэр тавьсан буруутныг цаг­даа­гийнхан илрүүлсэн гэсэн.  Цаг­даа­гийн байгуул­лага гал тавьсан хүнийг тог­тооход "Петро Чайна Дачин Тамсаг Монгол" компанийн гүйцэтгэгч компанийн том машины жо­лооч  урт турбо ачиж яваад гэрлийн шон мод мөргөснөөс оч үсэрч гал гар­чээ гэсэн дүгнэлт гарсан бай­на лээ. "Петро Чайна Дачин Тамсаг Монгол" компанийн  буруутай үйл ажиллагаанаас болж таван айл хохирсон. Өвөл гэртээ түлэх  түлээгүй, малаа хаших өвөлжөөгүй, өвс тэ­жээлгүйгээс сөхөрчих­лөө. Өвөлжөө, хаваржаа шат­сан болохоор намаржаа­ныхаа сарайнд өвөлжиж бай­на. Айм­­гийн төвд байгаа ээжээ­­рээ түймрийн хэрэг юу болж байгаа тухай хэргийг шалгаж байгаа байцаагчаас нь асуул­гахад их мөнгө нэх­сэн байна энэ тэр гэж ун­дууцдаг сурагтай. Уг нь хо­хирлоо төлүүлээд авсан бол өвс тэ­жээ­лээ нэмж аваад онд гай­гүй орох байсан. Даанч мал­чид биднийг тоохгүй хая­чих­лаа. Бид олборлолт хийж байгаа газрыг нь эргүүлээд булчихсан бол "Петро Чайна Дачин Тамсаг Монгол" компа­нийнхан ямар хурдан шүүх цагдаа болж байгаа бол. Анх хо­тонд малаа үхэхэд нь нүх ухаад булдаг байлаа. Харин одоо үхсэн малаараа хороо босгоод барьчих­сан. Амьд байгаа хэдийгээ даа­руу­лах­гүй гэсэндээ тэр. Манай нут­гийн өндөр настан Ш.Лхаг­васүрэн өнгөрсөн мал тоол­ло­гоноор 80-аад үхэр тоо­луулсан юм. Даанч 50 гаруй нь зуданд явчихаж. Өвгөнийх мөн л түймэрт долоон тонн өвс, малын тэжээл, хашаа хороо, түлээ түлшээ үнс бол­госон айл"гэв.

Бидний холбоо барьсан малчид хятад дугаартай ут­саар ярьсан юм. Үүнээс өөр холбоо хэрэгсэл байхгүй гэ­сэн.  "Мобиком"-ын сүлжээ өнгөрсөн арван­хоёрдугаар сараас хойш ажиллахгүй бай­гаа гэнэ.