“Оюутолгой” компаниас хууль бусаар халагдсан гэж шүүхэд хандсан С.Гантуяа анхан болон шатны шүүхэд тус компанийг ялсан. Тэрбээр “Оюутолгой” компани нь монгол ажилчдыг ялгаварлан гадуурхаж, гадаад ажилчдад илүү цалин өгдөг гэж мэдэгдснийхээ төлөө ажлаасаа халагдсан  юм. Түүнтэй ярилцлаа.

-       Оюутолгой компани таны эсрэг дээд шүүхэд гомдол гаргасан гэсэн үү?

-       Тийм. Одоо ганцхан дээд шүүхийн хурал үлдсэн. Тэгээд л бүх асуудал шийдэгдэх байх гэж найдаж байна. Уг нь анхан болон дунд шатны шүүх хурал дээр дээд шүүх рүү хандах сонголтгүй болтол нь асуудлйг шийдсэн.Шат шатны шүүхээс "Оюутолгой" компанийг хууль зөрчдөг гэдгийг олон баримтаар нотолсон. Анхан шатны шүүхээс Оюутолгой компанийг миний тавьсан шаардлагыг бүхэлд нь хангах ёстой гэж үзсэн. Мөн тус компани нь миний гаргасан зөрчлийг баримтаар нотолж, баталгаажуулж чадахгүй байсан. Намайг ажлаас халсан тушаал нь ч эрх зүйн хувьд алдаатай, хууль ёсны биш гэсэн шийдвэрийг гаргасан. Иймэрхүү байдлаар ажилчдаа хохироож ирсэн н эндээс харагдаж байгаа юм.

-       Нийслэлийн шүүхээс ямар шийдвэр гаргасан бэ?

-     Нийслэлийн шүүхээс “Оюутолгой” компанийг хэлсэн зөрчилөө баталж чадахгүй байна гэсэн дүгнэлтийг гаргасан. Надад мэдэгдэл нэртэй зүйл өгөөд ажлаас чөлөөлөөд явуулсан шүү дээ. Гэтэл тэр мэдэгдэл нь агуулга, ач холбогдол, үр дагаврын хувьд хуульд нийцээгүй байна гэдгийг дунд шатны шүүхээс баталж өгсөн. Ер нь хуульд нийцээгүй байдлаар ажилчдаа халдаг тэгсэн мөртлөө намайг ажлаас халсан үндэслэлээ шүүх хурал дээр баталж чадахгүй байгаа. Гаргаж өгч буй баримтууд нь бүгд өөрсдийнх эсрэг хандсан байдалтай байгаа. С.Гантуяа гэдэг хүн ажлаа үргэлж давуулан биелүүлж, илүү цагаар ажилласан баримтууд л гарч ирж байгаа юм. Тэгэхээр "Оюутолгой" компани том том хуулийн заалт хэлж ажилчдаа хөөгөөд явуулдаг  мөртлөө шүүх дээр ирээд тэр ярьж хэлсэн зүйлээ баталж чадахгүй байна шүү дээ. Үндэслэлгүй тайлбар хийж хүнийг гүтгэдэг нь үүнээс харагдаж байгаа юм. Би үүнийг цэвэр гүтгэлэг л гэж харж байгаа.

-       Дээд шатны шүүх хурал хэзээ болох вэ?

-      Уг нь гомдол хүлээж аваад нэг сарын дотор шүүх хурал болох ёстой. Тэгэхээр долдугаар сарын эхээр шүүх хурал болох ёстой юм. Гэхдээ наадмын баяр болох учраас шүүгчид амраад явчихдаг юм байна. Хэрвээ шүүгчид амраад явбал найм, есдүгээр сараас шүүх хурал болох байх.

-       Дээд шатны шүүх хурал дээр Оюутолгой компани ялчихвал та давж заалдах уу?

-   Хэрвээ Оюутолгой компани ялчихвал би давж заалдана. Тийм эрх надад байгаа. Гэхдээ би шүүх байгууллагуудад их итгэж байгаа. Хэдийгээр Монгол улсын номер нэг эрдэмтэн, хуульч миний эсрэг талд ажиллаж байгаа ч гэсэн би өөртөө итгэлтэй байгаа. Учир нь би алдаа гаргаагүй, хууль зөрчөөгүй, худал зүйл яриагүй юм чинь айх зүйл алга байна. Гэхдээ надад зарим хуульч, өмгөөлөгчид “Оюутолгойг өмгөөлж байгаа Уранцэцэг багшийн сайн шавь нь дээд шүүхэд ажилладаг” гэж хэлсэн.

-    “Эвлэрүүлэн жуучлах” гэсэн хуулийн заалт бий. Тэр шугамаар асуудлаа шийдвэрлэх хүсэлтийг “Оюутолгой” компанийн зүгээс таньд тавьсан уу ?

-       Хуулинд зааснаар хоёр тал хоорондоо эвлэрч болдог юм байна. Гэхдээ "Оюутолгой" компанитай эвлэрлээ гэхэд би нөгөө л шаардлагаа тавина. Бүх монгол ажилчдынхаа хөдөлмөрийг шударгаар үнэлээд, цалинг нь тогтоо гэдэг шаардлагаа л тавина.

-       Ажилгүй байх хугацааны цалингаа “Оюутолгой” компаниас аваад цэцэрлэг барихад хандивлана гэсэн. Ер нь хэдий хэр хэмжээний мөнгийг хүүхдүүдэд өгөх бол?

-       22 гаруй сая төгрөгийг “Оюутолгой” компаниас авна. Энэ тооцоог дунд шатны шүүх гаргаж өгсөн. Тэр мөнгийг цэцэрлэг барихад хандивлана. Тэр мөнгөтэй, мөнгөгүй өдийг хүртэл яваад ирсэн юм чинь болох байх.

-       “Оюутолгой” компанийн зүгээс таны эсрэг ямар гомдол гаргасан юм бэ?

-       Тус компанийн зүгээс шүүх хурлын үйл явцтай санал нийлэхгүй байгаа. Бас миний дундаж цалинг тооцож гаргаж ирсэн байдлыг эсэргүүцээд байгаа юм. Уг нь 2005 онд нийгмийн хамгаалал хөдөлмөрийн яамны сайдын гаргасан “Дундаж цалин хөлс бодож гаргах журам”-ын дагуу цалингийн хэмжээг бодож гаргадаг юм байна. Дундаж цалинг тодорхойлохдоо үндсэн цалингаас гадна шагнал болон нэмэгдэл цалинг нэмж боддог юм байна. Дундаж цалингийн хэмжээг би бодоогүй шүүхээс бодож гаргаж өгсөн шүү дээ. Өөрсдийнх нь тооцож байсан мөнгөнөөс нь арай их хэмжээтэй гарчихаар заргалдаад байгаа юм. Инээдтэй л юм.

-     “Оюутолгой” компани мөнгөгүй дээ иймхэн зүйлээр шалтаг гаргаж заргалдаагүй байх. Ер нь нэр хүндээ алдахаас маш их айж байна гэж ойлгож болох уу?

-       Тийм. Дээд шатны шүүх дээр “Оюутолгой” компани ялагдах юм бол нэр хүндээ алдахаас гадна бүх монгол ажилчдынхаа цалинг нэмж, шинээр хөлс мөнгийг  нь олгоно. Тэгэхээр монгол ажилчид их цалин авна гэсэн үг. Түүнээс л айгаад байгаа байх.

-      Хөдөлмөрийн яамнаас ажлын хэсэг гараад “Оюутолгой” компанид шалгалт хийхээр очиход шалгуулаагүй үүднээсээ буцаасан гэсэн. Дахин шалгалт хийсэн үү?

-       Ахиж шалгалт хийгээгүй. Гэхдээ өмнө нь “Оюутолгой” комданид хөдөлмөрийн яамнаас шалгалт хийхээр очиход айхтар бүдүүлэг загнасан байсан. Тухайлбал Хөдөлмөрийн яамныхан “Оюутолгой” компани дээр очоод удирдлагаас нь мэдээллээ авья гэхэд шалгаж танилцах ажлуудыг зориудаар саатуулсан. Бас баримт бичиг дутуу өгсөн. Ажлын хэсгийнхэнийг очиход компанийн төлөөлөл хүлээж авалгүй коридортоо зогсоогоод буцаагаад явуулсан гэсэн. Төрийн яамныхан очиж байхад ийм бүдүүн зүрх гаргасан байгаа юм.

-      Хэрвээ шүүхийн шийдвэр таны талд гарвал та буцаж ажилдаа орох уу?

-       Би буцаж ажилдаа ороод “Оюутолгой” компанийн үйлдвэрчний эвлэлийг дарга нарын төлөө биш, жирийн ажилчдын төлөө ажилладаг болгоно.

-       “Оюутолгой” компани саяхан зэсийн баяжмалаа олборлож эхлэх гэж байгаад хойшлууллаа. Та энэ талаар ямар бодолтой байгаа вэ?

-       Бүх зүйл тодорхойгүй байхад олборлолт хийлгэж шууд гадагш нь гаргаж болохгүй юм. Тухайлбал Монгол банкаар гүйлгээ хийгдэх ёстой. Монголын банкаар биш гадны банкаар бүх мөнгө нь дамжигдаж наймаа хийгдэх гээд байгаа юм. Хичнээн төгрөгөөр зэсийн баяжмалыг зараад хэдэн төгрөгийн ашиг олох гээд байгаа нь Монголын талд ямар ч хамааралгүй болчихоод байна. Оюутолгой компани Засгийн газраас гаргасан “Монгол банкаар дамжуул” гэсэн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөхгүй байгаа юм. Тэгэхээр хойшлох нь зөв юм. “Оюутолгой” гэдэг ордыг хамтарч хэрэгжүүлж байгаа учраас ямар нэгэн мэдээлэл нөгөө талдаа ч нээлттэй байх ёстой биз дээ. Оюутолгойн зүгээс ил болгох ёстой олон асуудал байгаа. Дэлхийд тавд орж байгаа энэ том ордыг ашиглахад маш нямбай гэрээ хийх ёстой юм. “Оюутолгой” бол гайхамшигтай гэрээ, гайхамшигтай компани биш харин гайхамшигтай орд юм.

-    Та “Оюутолгой” компанийн ажилчдын цалинг ил болгож тавьж байсан. Тэгсэн хүмүүс гадаад монгол ажилчдын цалингийн хэмжээг хараад итгэхгүй байсан?

-       Тийм. Хүн итгэхийн аргагүй зөрүүтэй цалинг олгож байгаа нь үнэн юм. Гадаад ажилчдын сард авдаг цалинг нь танилцуулахад "Энэ чинь жилийн цалин байна" гээд л хүмүүс намайг буруутгаад байсан.