МХЕГ-аас Тамхины хяналтын тухай хуулийн хэрэгжилтэд хяналт, шалгалт хийсэн байна. Шалгалтад нийслэл, хөдөө орон нутгийн 3 мянган гаруй аж ахуй нэгж, албан байгууллага, иргэд хамрагджээ.

Үүнд:

1. Тамхийг зөвшөөрөлгүй болон ширхэглэн худалдаалж байсан зөрчил  их илэрсэн байна.

   Жишээлбэл: Баян-Өлгий аймгийн “Тирлик” зах, Хөвсгөл аймгийн Мөрөн сумын “Цагаан гэр”, “Бишрэл”, “Ихэр хайрхан”, “Ундрал” хүнсний дэлгүүрт тамхийг тусгай зөвшөөрөлгүй худалдан борлуулж байжээ. Мөн Баянзүрх дүүргийн “Ундрам”, “Соёмбо”, “Их худагтай” ХХК, иргэн н.Нарантуяа, Б.Оюунцэцэг нарын дэлгүүрийн худалдагч нар тамхи ширхэглэн худалдаж  байсан бол ид задгай наймаа хийдэг хүмүүс тамхийг нууцаар зарж байсан нь илэрсэн байна.

2. Мөн албан байгууллагуудад утаат тамхи татахыг хориглосон газарт тамхи татуулсан, Тамхины хяналтын тухай хуулийг хэрэгжүүлэх талаар дотоод журамдаа өөрчлөлт оруулж мөрдөж ажиллаагүй зэрэг зөрчлүүд илэрчээ. Тодруулбал Орхон аймгийн Татварын хэлтэс, Байгаль орчин, аялал жуулчлалын газар нь албан байгууллага дотроо тамхи татах цэг байгуулаагүй байсан байна.

Шалгалтаар нийт 1012 зөрчил илрүүлэн 802 зөрчлийг нь газар дээр нь арилгуулсан бол хууль зөрчсөн таван ААНБ-д 8.108.000 төгрөгийн, гурван албан тушаалтанд 4.212.000 төгрөгийн, 51 иргэнд 2.550.000 төгрөгийн, нийт 59 ААНБ, албан тушаалтан, иргэнд 14.870.000 төгрөгийн шийтгэврийн арга хэмжээг дээрх хуулийн холбогдох заалтын дагуу тооцож, давхардсан тоогоор 135 нэр төрлийн 3361 хайрцаг 7.172.280 мянган төгрөгийн үнэ бүхий тамхийг хурааж харъяа аймаг, дүүргийн Засаг даргын дэргэдэх захиргааны журмаар хураагдсан эд зүйлийг хураах, устгах улсын орлого болгосон байна.

Харин хуулийн “Нийтийн хоол, худалдаа, баар, цэнгээний газруудад тамхи худалдаалахгүй, татахгүй байх” заалтын хэрэгжилт 100% хангалттай хэрэгжиж байгаа аж. Шалгалтанд хамрагдсан нийтийн хоол үйлдвэрлэл, баар цэнгээний газруудад тамхи худалдаалах болон тамхи татах явц бүрэн арилсан байна.

Шалгалтанд хамрагдсан аж ахуйн нэгж, байгууллагуудын 70-аас илүү хувь нь байгууллага, хамт олноороо тамхигүй хамт олон болох ажил өрнүүлж, сургалт соён гэгээрүүлэх ажил ажлыг зохион байгуулж иргэдийг дам тамхидалтаас сэргийлэх боломжийг бүрдүүлж байгаа сайн талтай байна. Жишээлбэл: Дундговь аймагт 5 байгууллага тамхи татдаг 17 ажилчидтайгаа гэрээ байгуулж 8 нь тамхинаас гарч урамшуулал олгосон, Говь-алтай аймгийн Тайшир сум “Тамхины эсрэг–хамтдаа” уриан дор “Тамхигүй спорт” хос теннисний тэмцээн зохион байгуулсан, мөн сумын хэмжээнд багууд, хөршийн холбоодын дунд тамхинаас өөрөө болон 10 хүнийг тамхинаас гаргасан хүнд 50,000 төгрөгийн урамшуулал олгох уралдаан зарлан ажилласан байна.