Архи согтууруулах ундааг хэтрүүлэн хэрэглэсэн иргэдийг эрүүлжүүлэх байранд авчирдаг. Ингэснээр тухайн иргэн гэмт хэрэг зөрчилд холбогдох, цаашлаад амь насаараа хохирох эрсдлээс урьдчилан сэргийлдэг учиртай. Тэгвэл ирэх оны нэгдүгээр сарын 1-нээс цагдаагийн шинэ хууль хэрэгжиж эхлэх болсонтой холбогдуулж эрүүлжүүлэх байрыг татан буулгана гэсэн шум тархах болсон. Тэгвэл энэ сэдвийн хүрээнд албаныхантай уулзаж ярилцсан юм. Тэд "Энэ хуулиар эрүүлжүүлэх байрыг татан буулгаж буй хэрэг биш. Гагцхүү эрүүлжүүлэх байрны оронд эмнэлгийг бий болгож байгаа юм. Тэгэхээр өөрийгөө авч явж чадахгүй болтлоо согтсон иргэдийг эмнэлгийн байгууллагад шилжүүлж, харин гэмт хэрэг зөрчилд холбогдсон согтуу иргэдийг цагдаагийн байгууллагын албадан саатуулах төвд хүргэхээр болсон" гэв.

Дашрамд хэлэхэд, эмнэлгийн байгууллагаар үйлчлүүлсэн ямар ч иргэн тодорхой хэмжээний төлбөр төлдөг. Тэр дундаа хордлого тайлах эмчилгээг хийлгэсэн хэн ч бай хордлогын шингэний мөнгө болох 20-25 мянган төгрөгийг төлдөг тариф эмнэлгийн байгууллагуудад бий. Тэгэхээр эрүүлжүүлэх байрыг эмнэлгийн байгууллагад шилжүүлснээр тэнэмэл, ажилгүй гэх орлогогүй иргэд дээрх төлбөрийг хэрхэн төлөх нь тодорхойгүй байгаа. Түүнчлэн төлбөр төлж чадахгүй согтуу иргэд  гэмт хэрэг зөрчилд өртөх, улмаар хөлдөж, нарших зэргээр амиа алдах эрсдэлд өртөх магадлалтай болж таарч байгаа юм.

Тиймээс энэ сэдвийн эргэн тойронд тодорхой албаны хүнээс зарим зүйлийг тодруулсан юм.

Нийслэлийн цагдаагийн газрын Хэв журам хамгаалах хэлтсийн эрүүлжүүлэх байр, эмчилгээ хариуцсан ахлах байцаагч, цагдаагийн хошууч Г.Батхуягтай ярилцлаа.

-Ирэх нэгдүгээр сарын 1-нээс хэрэгжих цагдаагийн шинэ хуулинд эрүүлжүүлэх байрыг татан буулгаж байгаа гэж сонслоо. Энэ үнэн үү?
-УИХ-ын 2013 оны долдугаар сарын 5-ний өдрийн нэгдсэн чуулганы хуралдаанаар цагдаагийн албаны тухай хуулийг баталсантай холбогдуулан согтууруулах ундаа хэтрүүлэн хэрэглэсэн этгээдийг албадан эрүүлжүүлэх хуульд өөрчлөлт оруулах тухай хуулийг баталж ирэх оны нэгдүгээр сарын 1-ний өдрөөс эхлээд дагаж мөрдүүлэхээр болсон. Уг хуулийн 5.1 дэх хэсэгт зааснаар өөрийн үйлдлийг удирдан жолоодох чадваргүй болтлоо согтсоны улмаас хаана байгаагаа болон очих газраа мэдэхгүй болсон, гудамж талбай олон нийтийн газар ухаангүй унасан, энэ байдлаасаа болоод гэмт хэрэг зөрчилд холбогдож болзошгүй болсоныг үндэслэн цагдаагийн албан хаагч тухайн этгээдийг тусламж үзүүлэх зорилгоор эмнэлгийн байранд, цаашид эрүүлжүүлэх байранд хүлээлгэж өгнө гэж заасан байдаг.
Тэгэхээр эмнэлгийн байгууллага иргэдийн хордлого тайлах үйл ажиллагааг явуулна. Харин гэмт хэрэг зөрчил гаргасан хүмүүсийг цагдаагийн байгууллагын албадан саатуулах байранд хүлээж авахаар болж байгаа.

-Тэгэхээр нийт эрүүлжүүлэгдэж байгаа хүмүүсийг авч үзвэл тэнэмэл, ажилгүй иргэд хэчнээн байдаг вэ?
-Эрүүлжүүлэгдэж байгаа хүмүүсийн тоо сүүлийн жилүүдэд өсч байгаа. 2009 онд л гэхэд 73034, 2010  онд 59586, 2011 онд 60252, 2012 онд 62162, 2013 оны эхний арван сарын байдлаар 54888 хүн  эрүүлжүүлэгдсэн байдаг. Ингээд 2009 оноос хойш нийт 261249 хүн албадан эрүүлжүүлэгдсэн. Энэ оны эхний арван сарын байдлаар эрүүлжүүлэгдсэн хүмүүсийг авч үзэхээр эрэгтэй 51400, эмэгтэй 3479, 18 хүртэлх насны хүүхэд 392, гадаадын иргэн харьяалалгүй хүн 79, бусад иргэн 54417 байгаа. Харин нийгмийн байдлаар авч үзэхээр төрийн албан хаагч 421, хувийн хэвшлийн байгууллагад ажиллагч 1554, төрийн бус байгууллагын ажилтан 111, хувиараа хөдөлмөр эрхлэгч 7694, ажилчин, малчин 112, оюутан 594, сурагч 25, сургууль завсардсан хүүхэд 15, тэнэмэл иргэн 57, ажилгүй иргэд 40658, бусад 3629 хүн эрүүлжүүлэгдсэн.

-Ер нь хэдэн хувийг нь эмнэлгийн байгууллага авч тусламж үйлчилгээ үзүүлэх вэ?
-Эмнэлгийн байгууллагад шилжүүлэхээр нийт эрүүлжүүлэгдсэн хүмүүсийн 97.8 хувь нь цагдаагийн байгууллагын албадан саатуулах байранд ирэх юм. 2.2 хувь нь эмнэлгийн байгууллагын тусламж үйлчилгээ авна гэсэн үг.

Тэгэхээр 10 сарын байдлаар эрүүлжүүлэгдсэн хүмүүсээс 39065 нь согтууруулах ундаа хэтрүүлэн хэрэглэсэн үедээ бусдын амгалан тайван байдлыг алдагдуулсан байдаг. Тиймээс эдгээр хүмүүс цагдаагийн албадан саатуулах байранд ирнэ. Согтууруулах ундаа хэрэглэснээс хаана байгаа хийгээд очих газраа мэдэхгүй 784 хүн, гудамж талбайд ухаангүй унасан 369 эмнэлгийн байгууллагад, мөн согтууруулах ундаа хэрэглэсэн үедээ тээврийн хэрэгсэл жолоодсон зэрэг гэмт хэрэг захиргааны зөрчилд холбогдсон хүмүүс бүгд цагдаагийн байгууллагад харьяалагдана. Тиймээс цагдаагийн байгууллагын албадан саатуулах байрны ачаалал буурахгүй юм.

-Эрүүлжүүлэх байр байхгүй болж эмнэлэг, цагдаад шилжүүлсэн нь юугаараа давуу болж байгаа юм бэ?
-Дэлхийн олон орны жишгээр авч үзэхээр цагдаагийн байгууллагадаа эрүүлжүүлэх байр байдаг улс орон байхгүй. Хордлого тайлах үйлчилгээг эмнэлгийн байгууллага хийх ёстой. Шүүх шинжилгээний хүрээлэнгийн гаргасан дүгнэлтэнд 2010-2013 оны эхний таван сарын байдлаар архины хурц хордлогоор 1571, архины архаг хордлогоор 58 хүн нас барсан мэдээлэл бий. Тэгэхээр архины хордлогоос болж нас барж байгаа иргэдийг эмнэлгийн байгууллагууд дээр аваачиж өгвөл амь насыг нь аврах бололцоотой болж байгаа.

-Нийслэлд ер нь хэчнээн хордлого тайлах эмнэлэг байдаг вэ. Эдгээр нь эрүүлжүүлэгдэж буй хүмүүст хүрэлцээтэй юу?
-Сэтгэцийн эрүүл мэндийн үндэсний төв, Баянголын 22-р хороонд байрлах Наркалогийн эмнэлэг, Цэргийн госпиталийн хордлогын яаралтай тусламжийн төв, дүүргүүдийн эрүүл мэндийн нэгдэл дээр наркалоги гэж байгаа. Эдгээр байгууллага бүгд хордлого тайлах үйл ажиллагааг явуулвал иргэдийн амь насыг аврах чухал алхам болох юм.

-Тэнэмэл болон ажилгүй иргэд эрүүлжүүлэгдэх нь их. Тэгэхээр тэдгээр иргэдийг эмнэлгийн багууллагад шилжүүлэхээр тодорхой хэмжээний төлбөр мөнгөний асуудал хөндөгдөж эхлэх байх. Тиймээс төлбөрийн чадваргүй иргэдийг хэрхэх вэ гэсэн асуудал хөндөгдөх үү?
-Хууль батлагдсантай холбогдуулаад хэрэгжүүлэх заавар журам гарах байх. Эмнэлгийн байгууллагууд ямар журам тавихаа ч одоо ярилцаж байгаа. Энэ хуулийн хүрээнд бүх газар ажлын хэсэг гарсан. Өөрөөр хэлбэл, энэ хуулийн хэрэгжилтийг хангах чиглэлээр Хуульзүйн яам, Эрүүл мэндийн яамнаас ажлын хэсэг гарч өөрсдийн чиглэлээр ямар арга хэмжээ явуулах тал дээр ажиллаж байгаа. Манай цагдаагийн байгууллагаас ч цагдаагийн албадан саатуулах байранд гэмт хэрэг зөрчил согтуугаар үйлдсэн энэ хүмүүсийг ямар байдлаар хүлээж авах талаар хэлэлцэж байна. Цагдаагийн эрүүлжүүлэх байр орон тоо, бүтцийнхээ хувьд яг ажилладгаараа л ажиллана.

-Нийслэлийн цагдаагийн газраас тэнэмэл траншейний гэх иргэдийг гэмт хэргээс урьдчилан сэргийлэх төсөл хөтөлбрүүд зохион байгуулдаг. Энэ арга хэмжээгээ үргэлжүүлж эдгээр иргэдийг гэмт хэргээс урьдчилан сэргийлэх ажлыг явуулна биз дээ?
-Тэнэмэл, хог түүж амьдардаг, архинд донтсон иргэдийг нийгэмшүүлэх тал дээр Нийслэлийн засаг даргын тамгын газартай хамтраад бид 500 гаруй сая төгрөгний төслүүд хэрэгжүүлсэн. Энэ төслийн хүрээнд "Эрчүүд, эрүүл гэр бүл", "Эгэл амьдралын мөр" гэх мэтчилэн 2-3 төрийн бус байгууллагатай хамтраад 100 гаруй хүмүүсийг тусгай орон байраар хангаж, эрүүл мэндийн үзлэгт хамруулж,  хөтөлбрийн дагуу нийгэмшүүлэх ажил хийж байгаа. Одоо эдгээр хүмүүс амьдралынхаа зөв хэвшилд ороод явж байна. Ийм байдлаар цаашид тэнэмэл гэж яригдаад байгаа иргэдийг нийгэмшүүлэх, амьдралын зөв хэвшилд оруулах ажлыг Нийслэлийн цагдаагийн газраас төрийн болон төрийн бус байгууллагууд, Нийслэлийн засаг даргын тамгын газартай хамтраад хэрэгжүүлнэ.