Монголчуудыг Японд ажилд зуучлах нэрээр худалдаалж, хөдөлмөрийг нь мөлжиж байгааг эсэргүүцэж хууль зүйн ”Nesa” ХХК болон зарим хохирогчид мэдээлэл хийлээ.

Одоогоор Япон руу зуулчилсан компаниас болж 52 хүн хохироод байгаа бөгөөд 22 нь хүчээр харласан байгаа аж.

Иргэдийг "“ Ти энд Ди Си ” ХХК-ийн Л.Долгорсүрэн захирал зуучилсан байна. Гэвч тэрээр Итакура гэх япон эртэй хамтарч иргэдийг хөдөлмөрийн мөлжлөгт оруулаад нэлээд хугацаа өнгөрчээ. Харин иргэдийн хувьд мэхлүүлж байгаагаа Японд очсоныхоо дараа л мэдсэн байна.  Хохирогчид эхнээсээ өргөдлөө өгөөд хууль хяналтын байгууллагаар явж байгаа аж. Тухайлбал, хууль зүйн ”Nesa” ХХК-д л гэхэд одоогоор есөн иргэн яг энэ компаниар зуучлуулж хөдөлмөрийн мөлжлөгт орсон хэмээн мэдэгдээд байгаа гэнэ. Эдгээр хүмүүс нийтдээ 155 сая төгрөг Л.Долгорсүрэн захиралд луйвардуулжээ.

Юутай ч хэрэг явдлын талаар Монголын хуульчдын холбооны гишүүн, ”Nesa” ХХК-ий захирал Султанбектэй цөөн хором ярилцлаа.

-Таньд яг хэдэн хүн хохирсон тухайгаа хэлж, хандаад байгаа вэ. Энэ хэрэг хэзээнээс эхэлсэн бэ?

-Надад одоогоор есөн хүн хандаад байгаа. Интернетээр зургаан хүн хандаад байгаа. Хүмүүс 2013 оны долдугаар сараас хандаж эхэлсэн. Улмаар би материалаа бүрдүүлж, судалгаа хийж байгаад энэ асуудлыг хуулийн хүрээнд шийдэх хэрэгтэй гэж үзсэн.

-Энэ хүмүүс яг ямар байдлаар хохирсон талаар тайлбарлахгүй юу?

-Эдгээр хүмүүс Л.Долгорсүрэнтэй албан ёсоор гэрээ хийсэн байсан ч хүчинтэй гэрээ байсан эсэхээ нягтлаагүй байгаа юм. Улмаар гадаадад гарангуутаа Л.Долгорсүрэн хөдөлмөрөө мөлжүүж эхэлсэн. Өөрөөр хэлбэл, Л.Долгорсүрэн гэгч этгээд зуучилсан хүмүүсийнхээ ажилласан цалингаас нь монгол мөнгөөр 1 сая төгрөг иддэг байсан байгаа юм. Тэгэхээр эдгээр иргэд цалин аваад байгаа ч цалин нь бага байсан хэрэг. Улмаар иргэд бидний цалин гэрээнд заасны дагуу биш яагаад ийм бага байгаа талаар компанийхаа захирлаас асуусан байгаа юм. Гэтэл тухайн компанийх нь захирал "та нарын цалингаас 60 мянган иен буюу 1 сая төгрөгийг та нарыг зуучилсан Итакура, Л.Долгорсүрэн нар сар бүр авдаг" гэсэн байгаа юм. Ийм л шударга бус байдал үүсчихээд байна.

-Л.Долгорсүрэн гэгчтэй та уулзаж үзсэн үү?

-Хэд хэдэн удаа уулзахад өөрийнхөө энэ байдлыг ерөөсөө хүлээн зөвшөөрчихсөн тоосон ч шинж байхгүй байсан. Надад хэлэхдээ "Итакура бид хоёрын дунд хувийн гэрээ бий. Би эдгээр хүмүүсийг зуучилж өгсөн, явуулсан.  Бусад нь надад хамаагүй" гэж хэлсэн. Гэтэл энэ Л.Долгорсүрэн хүмүүсийг зуучлахдаа тус бүрээс нь 2000 доллар, барьцаа хөрөнгө авсан байгаа. Ер нь гадаадад зуучлуулж байгаа хүмүүс яагаад Монголын компанид барьцаа хөрөнгө өгөх ёстой юм. Би гайхаад байна. Зарим хүмүүс барьцаа мөнгөө өгчихөөд авчихаж ч чадаагүй байгаа. Түүнчлэн үйлдвэрлэлийн дадлагаар хүмүүсийг явуулдаг. Нийтдээ 24 ээлжийн хүмүүсийг зуучилсан гэж сонссон.

-Таньд энэ хоёр хүний хууль бус ажиллагааг гэрчлэх өөр зүйл байгаа юу?

-Олон баримт, гэрч, хохирогч бий. Энэ хоёрын мөнгийг хүлээлгэж өгдөг байсан этгээд ч гэрчээр Монголд ирчихсэн байгаа.

-Зуучлуулсан хүмүүс ямар ажилд, хэдэн төгрөгийн цалинтай орно гэж явсан бол?

-Бүгд барилгын туслах ажилтнаар явсан. Цалин гэж сард монгол мөнгөөр 3 сая төгрөг авна гэж гэрээ хийсэн байгаа. Гэвч очоод 2 сая ч хүрэхгүй мөнгө авч, түүнийгээ байр хоолондоо зарцуулсан байдаг. Үүгээр зогсохгүй очоод зарим нь хоёр сар гаруй ажилгүй байсан. Бүр очингуутаа ажил олдохгүй буцаж Монголдоо ирсэн хүмүүс ч байгаа.

-Цагдаагийн байгууллагаар шалгуулж байгаа гэсэн үү?

-Баянзүрх дүүргийн хоёрдугаар хэлтэс шалгаж байгаа. Хохирогчдоос мэдүүлэг аваад эхэлчихсэн.

-Монгол иргэдээ луйвардсан Н.Долгорсүрэн гэгчийн талаар өөр мэдээлэл байгаа юу?

- "Ти энд Ди Си” гэдэг гадаад хөдөлмөрийн зуучлалын компанийн захирал. Өөрөө гадаадад зуучлах зөвшөөрөлтэй компани юм билээ. Баянзүрх дүүргийн гуравдугаар хороонд байрладаг. Энэ компани одоо ч үйл ажиллагаагаа явуулж байгаа.

-Ер нь зуулчлалын компаниуд иргэдээ эргэж тойрч, анхаарч байх хэрэгтэй. Н.Долгорсүрэн гэгч зуучилсан иргэдээ эргэж тойрч байсан  болов уу?

-Зуулчах гэрээнд заасны 4/2-т зааснаар байнга араас нь уулзаж, холбоо барих ёстой. Гэтэл Л.Долгорсүрэнд тийм зүйл огт байгаагүй. Итакура гэдэг хүнтэй л нууц гэрээ хийгээд Монголчуудаа мөлждөг байж. Ерөөсөө л анхнаасаа санаатайгаар иргэдийг луйвардая гэж төлөвлөсөн нь илт харагдаж байгаа.

-Иргэд бүгд л зээлийн журмаар Япон руу явсан байгаа. Одоо хохирлыг нөхөн төлүүлэх арга хэмжээ бодно биз дээ?

-Бүгд л өр, зээл тавьж явсан. Гэтэл тэнд очоод харлаж байгаа нь маш хүндрэлтэй асуудлыг бий болгоно. Харлана гэдэг чинь нийгмийн болон эрүүл мэндийн баталгаагүй болж байгаа хэрэг. Энд төр засаг анхаарал хандуулах хэрэгтэй байна.

-Тэнд нөхцөл байдал ямар байсан талаар хохирогчид хэлж байна уу?

-Маш хүнд. Японы ажилгүйчүүдийн тэтгэмж өгдөг мөнгөнд дүйцэх мөнгийг Монголчууд өдөржин ажлаад авдаг. Мөн нэг хүнд барилга дээр 20 кг ачаа үүрэх ёстой байтал Монголчуудаар 100 кг ачаа үүрүүлдэг байсан байгаа юм.