Баян-Өлгий аймгийн харьяат 45 настай С.Хариполла хоёр жил гаран ОХУ-ын шоронд хилс хэргээр хоригдож байгаад саяхан хэрэг нь цагаатгагдаж эх орондоо ирсэн юм. Энэ талаар түүний эхнэр, Баян-Өлгий аймгийн нэгдсэн эмнэлгийн уламжлалын эмч мэргэжилтэй А.Миндгүлтэй уулзаж ярилцлаа.

-Тухайн үед яг юу болсон юм бэ?

-Манай нөхөр 2011 онд ОХУ- руу ноолуурын наймаа хийж байх үедээ тэнд түүхий эдийн наймаа хийдэг байсан нэг хүнд 30 сая төгрөгөө өгөөд авч чадаагүй юм. Гэтэл 2012 онд буюу нэг жилийн дараа тэр мөнгөө ирж ав гээд дуудсан. Ингээд мөнгөө авах гээд ОХУ-д очиход "Жулдыз" гэх кафед ороод ир гэсэн байгаа юм.  Тэнд очоод хаалгыг нь онгойлгоод орох гэтэл дотроос нь баахан хар хувцастай хүмүүс дайрч гарч ирээд л, бариад явсан байдаг.

-Ямар хэргээр баривчилсан юм бэ?

-226.1 гэсэн зүйл анги болох 7-12 жилийн ялын заалттай том хэрэгт манай нөхрийг хилсээр гүтгэсэн. Өөрөөр хэлбэл, галт зэвсэг, сум, буу наймаалсан гэх хэрэгт холбогдуулаад, шууд баривчилсан. Барьсан өдрөөсөө эхлээд хоёр хоног зодоод, бараг л үхэхийн даваан дээр манай нөхөр хийгээгүй хэргээ хүлээж гарын үсэг зурсан юм билээ. Тэр үед яах гэж гарын үсэг зурсан юм бэ гэж одоо би асуухаар “Яах ч арга байгаагүй. Хэрэв гарын үсэг зураагүй бол би үхэх байсан” гэж хэлсэн. Тухайн үед нөхрийн бие маш их муудсан. Тиймээс шүүх эмнэлэг үзээд бараг биенийхээ 80 хувьд гэмтэлтэй гэж гаргасан байдаг. Гэмтлийн зэргийг нь тогтоосон акт ч байгаа.

-Тэгэхээр хэр удаан хоригдож байгаа цагаатсан гэсэн үг үү?

-Тэр өдөр 2012 оны зургадугаар сарын 18 байсан. Хоёр хоног зодсоны эцэст 20-ны өдрөөс эхлэн байцаалт аваад тухайн хэрэгт холбогдуулан 2,2 жил тэндээ хоригдсон. Ингээд 2013 оны нэгдүгээр сарын 30-нд шүүх хурал нь дуусч манай нөхөрт гурван жилийн ял өгсөн. Ингээд өнгөрсөн тавандугаар сарын найманд ОХУ-ын Дээд шүүхээс  хэргийг хэрэгсэхгүй болгоод, улмаар нь Тува улс руу хэргийг шилжүүлсэн. Тувад очоод ч манай нөхрийн хэрэг хэрэгсэхгүй болж, цагаадаж нутагтаа ирсэн. Шүүх хурал нь яагаад ингэж 1,6 сар үргэлжилж, удаад байсан бэ гэхээр Монголын талаас маш олон хүн энэ хэрэгт нь туслалцаа үзүүлж, шүүх хурлыг хойшлуулсаар байсан. УИХ-ын гишүүн О.Баасанхүү, Ерөнхий проурор Д.Дорлигжав, УИХ-ын гишүүн А.Бакей, Гадаад харилцааны яамны Консулын газрын дарга Ш.Сүхбаатар, Москвад суугаа консул н.Батсайхан  нарын хүмүүс бидэнд маш их тусалсан. Ингэсэний үр дүнд миний нөхөр гарч ирээд байна. Консулын газраас хүн очиж уулзахад хорих ангийн хянагч нарын хандлага хүртэл өөрчлөгдсөн гэсэн.Ийм хэрэг хийгээгүй гэдгийг нь шүүх хурал дээр баталж чадсан л даа. Нэгэнт бариад, хилсээр хэргийг нь хүлээлгэчихсэн гэх үндэслэлээр гурван жилийн ял оноосон байсан.

-Яагаад ийм хэрэгт холбогдон баривчлагдсан гэж үздэг вэ?

-ОХУ-аас Монгол руу сум зөөвөрлөсөн гэсэн хэрэгт мөнгийг нь авсан хүн л хутгасан. Би үүнийг цаанаа бүлэглэлтэй, зохион байгуулалттай хэрэг гэж бодож байгаа. Хавтаст хэрэгт нь миний нөхрөөр гарын үсэг зуруулсан бичиг нь байдаг. Бусад нь бидний танихгүй хүмүүс байсан. Том хэргийн эзнийг оллоо гэж манай нөхрийг барингуутаа хэрэг хүлээлгэсэн л гэж би хувьдаа боддог. Шүүх хурал дээр тэр мөнгө аваад өгөөгүй хүн хэлэхдээ “Би чамайг дуудаагүй. Мөнгийг чинь гээчихсэн” гэж мэдүүлсэн байна билээ. Тэгэхээр энэ бол зохион байгуулалттай хилс хэрэг.

-Танай нөхөр ОХУ-руу байнга явдаг байсан уу?

-Манай нөхөр Баян-Өлгийд ноолуур, түүхий эдийн наймаа хийдэг байсан. Тэгээд жилийн 7,8-дугаар сард түүхий эд бэлтгэхээр  ОХУ- руу явдаг байсан.

-Хилс хэрэгт унаж цаг хугацаа, эрүүл мэндээрээ хохирсон юм чин гомдолтой л байгаа биз дээ?

-Одоо бид хоёр ОХУ-ын шүүхэд гомдол гаргасан байгаа. Эргээд ОХУ-руу явахгүй гэсэн амлалт өгсөн. Бид аймшигтай хоёр жилийг тууллаа. Маргааш ирнэ гээд гэрээсээ гарсан хүн хилс хэрэгт холбогдоод хоёр жил гаран хоригдоод ирлээ шүү дээ. Үгээр хэлэхийн аргагүй хэцүү байсан. Энэ үетэй давхцаад миний аав нас барсан нь надад үнэхээр их хэцүү байлаа.

-Нөхрийн чинь биеийн байдал гайгүй юу?

-Ирээд 20 гаран хонож байна. Ирснээсээ долоо хоногийн дараа бие нь муудаад эмнэлэгт хэвтсэн. Одоо эмчилгээ хийлгээд биеийн байдал нь арай дээрдсэн. Энэ хугацаанд 15 кг турсан байсан. Ямартаа ч амьд ирсэн юм чин биеийг нь тэнхрүүлэх бүх аргыг хайна даа.