АНУ-ын тагнуулын хөтөлбөрүүд болон засгийн газрын нууц гэрээнүүдийг олон нийтэд илчилж дэлхийд танигдсан “WikiLeaks” сайт дахин нэг дуулиан дэгдээлээ.
Өчигдөр орой “WikiLeaks” сайт АНУ, Европын холбоо болон Дэлхийн худалдааны байгууллагын 23 гишүүн орны дундах нууц гэрээг илчиллээ. Энэхүү гэрээний хүрээнд 17 нууц баримт бичгүүдийг олон нийтэд бүрэн эхээр нь дэлгэсэн байна.
“WikiLeaks”-ийнхний илчилсэн “TiSA” (Trade in Services Agreement)-гийн гэрээ нь 2013 оны эхэн үеэс нууцаар хэрэгжиж эхэлжээ. Уг гэрээ АНУ, Европын холбоо болон Турк, Мексик, Австри, Пакистан, Израйль зэрэг орнууд багтсан бусад улсуудын дунд саяхныг хүртэл хэрэгжжээ.
Дэлхийн том, жижиг тоглогчдын нууцыг дэлгэгчид уг гэрээг “Дэлхийн санхүүгийн үйлчилгээний зах зээлийг төрийн хяналтаас гаргахыг зорьсон гэрээ” хэмээн тодорхойлж байна.
Эдгээр орнууд нь дэлхийн хэмжээнд нийт ДНБ-ний гуравны хоёрыг бүрдүүлдэг болохыг сайт онцолжээ. Өөрөөр хэлбэл АНУ болон Европын холбооны эдийн засгийн 80 орчим хувийг бүрдүүлдэг аж. Тиймээс глобаль зах зээлийг төрийн мэдлээс гаргаж өөрсдийн гарт оруулах, Орос, Хятад гэх мэт томоохон өрсөлдөгчдийг унагаах гэсэн оролдлого хэмээн харж байгаа юм.
Европын холбоо энэхүү мэдээллийн дараа “TiSA”-гийн гэрээ нь зах зээлийг өргөжүүлж, санхүүгийн үйлчилгээ, онлайн худалдаа зэргийн хууль дүрмийг сайжруулахын зорьсон хэмээн мэдээлжээ. Гэвч энэ гэрээнд БРИКС-ийн орнууд болох Бразиль, Орос, Энэтхэг, Хятад, Өмнөд Африк багтаагүй байсан нь дэлхий дахинд хардлага төрүүлэхээс өөр аргагүй байдлыг үүсгэж байна.
Уг хэлэлцээр 2013 оны хоёрдугаар сард хэрэгжиж эхлэхээс өмнө таван жилийн дотор боловсруулагдсан ч оролцогч талуудаас өөр хэн ч мэдэлгүй явсаар өдийг хүрсэн байна.
Д.Идэр
www.24tsag.mn
