Аймаг, нийслэл, сум, дүүргийн иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлын сонгуулийн тухай хуулийн 38.1-д Сонгуулийн сурталчилгааг нэр дэвшигчид үнэмлэх олгосон өдрөөс эхлүүлж, санал авах өдрөөс 24 цагийн өмнө буюу санал авах өдрийн өмнөх өдрийн 00.00 цагаас өмнө зогсооно гэж заасан. Хуулийн уг заалтын хүрээнд Орон нутгийн сонгуулийн сурталчилгааны өдөр өнөөдөр 00.00 цагаас албан ёсоор дуусч, ирэх пүрэв гарагт санал хураалт эхэлнэ.

Өөрөөр хэлбэл, сонгуульд нэр дэвшигчид хуулиар олгогдсон сонгуулийн сурталчилгааны хугацаанд намын мөрийн хөтөлбөр болон өөрийгөө хэрхэн таниулж чадсанаа дүгнүүлэх цаг бол санал хураах өдөр юм.

Энэ удаагийн ээлжит сонгуульд улсын хэмжээнд 17161 нэр дэвшигч бүртгүүлснээс 310 нь бие дааж өрсөлдөж байна. Түүнчлэн хуулийн нэмэлт, өөрчлөлтөөр аймаг, сум болон дүүрэг, нийслэлийн ИТХ-д давхар нэр дэвшин өрсөлдөх боломжтойгоороо онцлог сонгууль болж байна.

Сонгууль дөхөх тусам улстөрчдийн популист амлалтууд нэмэгддэг нь нууц биш. Иргэдийгээ тийм орлоготой болгоно, ингэж жаргаана гэх зэрэг үгсийг хангалттай сонссон байх. УИХ-ын сонгуулиар нам, эвслүүд дундаж цалинг 3-5 саяд хүргэх мөрөөдлийн хөтөлбөр хүртэл гаргаж, Аудитын газарт очоод буцаагдаж байсныг санаж буй биз ээ. МАХН-ын хувьд иргэдийг үнэгүй орон сууцанд хамруулна хэмээн хэзээ ч биелшгүй амлалтаар орон сууцтай болохыг хүссэн иргэдийг “молигдсон” цаг саяхан. Тухайн үеийн нам, эвслүүдээс дэвшүүлсэн хамгийн поп амлалт энэ байсан юм.

Попилустуудын энэ амлалт орон нутгийн сонгуулиар ч үргэлжилж буй бололтой. Тодруулбал, Сонгинохайрхан дүүрэгт нэр дэвшигчид хэрэв ялаад гараад ирвэл бүртгүүлсэн иргэдэд ирэх оны зургаадугаар сар гэхэд орон сууцных нь түлхүүрийг өгнө гэж амлаж байгаа сурагтай. Энэ талаарх мэдээлэл цахим сүлжээнд түгжээ.

Уг нь бид хуультай улс. Сонгуулийн сурталчилгаа дэвшүүлсэн мөрийн хөтөлбөрийн хүрээнд явах ёстой. Түүнээс биш мөрийн хөтөлбөрт тусгаагүй, бид гарч л байвал юу гэж амлах нь хамаагүй гэсэн шиг хуульд харш ухуулга хийж, иргэдийг төөрөгдөлд оруулаад байж болохгүй. Үүнийг нь ч тус хуулиар заагаад өгчихсөн. Дэлгэрүүлбэл, сонгуулиар бусдад ирээдүйд бий болох мөнгө, эд бараа өгөхөөр гэрээ байгуулах, хэлцэл хийхийг хориглоно гэж.

Түүнчлэн үнэгүй зүйл гэвэл биднээс гарч буй биеийн илэрхийлэл, сэтгэл л байна. Зах зээлийн нийгэмд үнэгүй орон сууц гэж байхгүй гэдгийг сонгогчдод сануулахад илүүдэхгүй байх. 

Хэрэв дээрх асуудал үнэн бол хууль зөрчигчдөд ямар хариуцлага тооцох вэ, Нийслэлийн сонгуулийн хороо, хууль хяналтынхаан.

Б.Лхам