Эрүүл мэндийн сайд С.Энхболдтой цаг үеийн асуудлаар ярилцлаа.

-Нэг хаалга-нэг шинжилгээ” үр дүнгээ өгсөнгүй. Олон тэрбумын зардал салхинд хийсгэсэн явдал болсон юм биш үү. Тиймээс сүүлийн өдрүүдэд халдварын тохиолдлын тоо өдөрт зуугаараа нэмэгдэж байгаа?

-“Нэг хаалга-нэг шинжилгээ” хийснийг та бүхэн санаж байгаа байх. 12 хоногийн хугацаатай хатуу хөл хорио тогтоосон. Энэхүү шинжилгээ үр дүнтэй болсон. Далд  байсан 33 голомтыг илрүүлж, 200 гаруй хүний халдвартайг шинжилгээгээр баталсан. Хамгийн гол нь халдвар ингэтлээ тархаад ихсээд байгаа шалтгаан нь иргэд олон нийтийн газраар олноороо цугларч, нийтийг хамарсан үйл ажиллагаа зохион байгуулж, баар, цэнгээний газрыг нээсэнтэй холбоотой гэж үзсэн. Тиймээс бус хорио цээр, дэглэм алдагдаагүй, зохих арга хэмжээгээ аваад явсан. Одоо үүсээд байгаа энэхүү нөхцөл байдал цаашдаа нэлээд эрсдэлийг дагуулж мэдэхээр байна. Бид УОК-т саналаа оруулснаар улбар шар буюу гуравдугаар шатанд шилжиж, 14 байгууллагын үйл ажиллагааг хязгаарлаж ажиллах шийдвэр гаргуулсан.

-Монгол Улс эдийн засгийг дэмжих 10 их наядын хөтөлбөр хэрэгжүүлж эхэлсэн. Үүнд, Эрүүл мэндийн салбар багтсан уу?

-Эрүүл мэндийн салбарт тусгасан хөтөлбөрүүд хэрэгжээд яваа. Энэ салбарт зарцуулах нэг их наяд төгрөгийг төсөвт суулгасан.

-Астразенека вакциныг Европын зургаан улс хориглосон. Гэтэл манайд тариад байгаа. Эрсдэл гарахгүй юү?

-Астразенека вакциныг 65-аас дээш насныханд хийж болохгүй гэсэн зөвлөмж байгаа. ДЭМБ-аас бид мэдэгдэл авсан. Дэлхийн гурван орон түр зогсоосон болохоос хэрэглэхийг хязгаарлаагүй. 30 гаруй хүнд цусны бүлэн үүссэн гэсэн мэдээлэл олон нийтийн сүлжээнд яваа. Вакцинтай холбоотой баталсан тохиолдол байхгүй. Судалж байгаа гэсэн мэдээлэл өгсөн. Бүрэн хорьсон зүйл байхгүй. Бидний хувьд вакцинжуулалтыг зорилтот бүлэг болох эрүүл мэндийн салбарын эмч, ажилтнууд, онцгой байдал, боловсролын салбарынханд гээд шат дараатай хийгээд явна. Энэ долоо хоногт 50-64 насны 185 мянга, хөгжлийн бэрхшээлтэй 34 мянган иргэнд хийх төлөвлөгөөтэй байна.

-Манай улс өнөөдрийн байдлаар дөрвөн төрлийн вакциныг иргэдээ хийхээр байгаа.  Сонголтоороо хийлгэж болох уу?

-Манай улсад дөрвөн төрлийн вакциныг зөвшөөрсөн. Үүнд,  Спутник, Синовак, Астразенека, Файзер юм. Иргэд нэг зүйлийг сайтар ойлгох хэрэгтэй. Сонголтоороо гэдэг нь та очоод Спутник тариулъя гэхгүй. Харин эмчийн заалтын дагуу дөрвөн вакцинаас нэгийг сонгож тариулах юм. Тодруулбал, та харшилтай, даралт ихэсдэг юм байна. Тиймээс энэ вакцин танд тохирно гэх эмчийн заалтыг мөрдөнө. Спутник, Синовакийг 65–аас дээш насныханд хийж болно. Харшлын урвал бага өгдөг гэх мэтээр гол нь заалтаар гэдгийг сайтар ойлгох хэрэгтэй.

-Монгол эрдэмтдийн бүтээсэн шүлснээс коронавирус илрүүлэх оношлуурыг хэдийд хэрэглээнд нэвтрүүлэх вэ?

-Эмнэл зүйн шатаа давчихсан. ХӨСҮТ дээр 50 хүнд баталгаажилт хийхэд мэдрэг, өвөрмөц чанар 100 хувь баталгаажиж гарсан. Одоо дараагийн үйлдвэрлэх, бүтээгдэхүүн  нийлүүлэх шатандаа яваа.

-Халдваргүй иргэнийг халдвартай гээд ХӨСҮТ-д аваачсан гэх гомдол иргэдийн дунд тасрахгүй байна. PCR буруу оношлоод байна уу?

-2020 оны арваннэгдүгээр сарын 11-нээс хойш манайд дотоодын халдвар гарсан. Түүнээс өмнө ч PCR шинжилгээ хийдэг байсан. Арван сарын хугацаад дандаа зөөвөрлөгдөж орж ирсэн тохиолдлууд баталгааждаг байсан. Хэрвээ PCR буруу оношилдог байсан бол бид өдийд ийм тайван байх уу. Тохиолдлын тоо маш ихэсч, нөхцөл байдал хүндэрсэн байх байсан. Тэгээд ч манай улс PCR шинжилгээний лабораторийн сорьцоо гадаад, дотоод хяналтаар байнга баталгаажуулдаг. Тухайлбал, Австралид сорьцоо явуулж баталгаажуулдаг байгаа. Тэгэхээр шинжилгээний хариуд эргэлзэх зүйлгүй.

-Өнөөдөр хаврын чуулган нээлтээ хийлээ. УИХ-ын гишүүд вакциндаа хамрагдаж эхэлсэн үү. Сонголтоороо хийлгэнэ гэсэн мэдээлэл бий?

-Гишүүд эмчийн заалтынхаа дагуу вакциндаа хамрагдана.

-“Оюутолгой”-д халдварын нэг тохиолдол батлагдсан гэсэн. Одоогийн байдлаар ямар арга хэмжээ аваад байна вэ?

-Үнэн. Нэг тохиолдол батлагдаж, өвчтөнийг нийслэл рүү шилжүүлэн, эмнэлэгт тусгаарлан эмчилж байна. Ойрын хавьтлын 20-иод хүнийг тусгаарлан, хариу арга хэмжээ аваад яваа.

-Эмч, ажилчдын илүү цагийн мөнгийг олгохгүй, мөн хоолтой холбоотой гомдол нийгмийг бухимдуулсан. Энэ бүгдийг шийдвэрлэсэн үү?

-ЭМЯ-ны зүгээс “Нэг хаалга-нэг шинжилгээ”-д ажилласан болон бусад эмч, ажилтнуудын илүү цагийг  ном журмын дагуу олгож байгаа. Зарим нэг байгууллагын хариуцлагагүй байдлаас болж илүү цагийн мөнгийг олгоогүй тохиолдлууд гарсан. Сайдын хувьд газар дээр нь очиж, асуудлыг шийдвэрлэсэн. Баянзүрх дүүрэгт эмч ажилчдын хоолны асуудал гарсан. Баянзүрх эмнэлэг яалт ч үгүй нэгдсэн гал тогоо байдаггүй. Тиймээс зохицуулалт хийж, арга хэмжээ авсан байгаа. Ерөнхийдөө хоолны асуудлыг тухайн эрүүл мэндийн төв нь хариуцаж, харин бусад нэг удаагийн хамгаалах хэрэгсэл, оношлуур, илүү цагийн хөлсийг ЭМЯ  тасралтгүй хангаж ирсэн, цаашид ч хангана.

У.Тэргэл