Боловсролын Үнэлгээний төвийн Элсэлтийн ерөнхий шалгалт хариуцсан хэлтсийн дарга М.Болдсайханаас зарим зүйлийг тодрууллаа.
-Монгол хэл, бичгийн шалгалт удахгүй эхэлнэ. Бусад шалгалтуудын хувьд хэзээ гэж төлөвлөж байгаа вэ?
-Монгол хэл, бичгийн шалгалтыг ирэх тавдугаар сард зохион явуулахаар товлосон. Уг шалгалтыг авах хугацааг Засгийн газрын эцэслэн тогтоол гаргах байх. Элсэлтийн ерөнхий шалгалтг долоодугаар сарын 1-4-ний өдрүүдэд зохион байгуулахар БСШУЯ-нд саналаа хүргүүлсэн. Өнөөдөр яамнаас гаргасан мэдээллээр дээрх өдрүүдэд элсэлтийн шалгалтыг авахаар тооцсон байна лээ. Гэхдээ албан ёсоор шалгалтын товыг баталсан албан бичиг ирээгүй байна.
-Шалгалтын бүртгэл удахгүй дуусах гэж байгаа. Хөл хориотой холбогдуулан хугацааг сунгах уу?
-Шалгалтын бүртгэл энэ сарын 20-нд дуусах байсныг хөл хориотой уялдуулан тавдугаар сарын 5 хүртэл сунгасан. Нийт 39 мянган хүүхэд бүртгэлд хамрагдах байх гэж урьдчилсан байдлаар тооцож байгаа. Одоогийн байдлаар 36 мянган хүүхэд шалгалтад хамрагдахаар хандалт хийсэн. Үүнээс 32 мянган хүүхдийнх нь баталгаажсан байна. Үлдсэн нь төлбөрөө хараахан шилжүүлээгүй эсвэл цээж зургаа оруулаагүй зэрэг шалтгаантай байна.
Энэ жилийн шалгуулагчдын бүртгүүлж байгаа байдлыг өнгөрсөн жилийнхтэй харьцуулахад идэвх сул гэж хэлэхээргүй байна. Интернет зэрэг олон шалтган байгаа ч сургуулиуд нэгдсэн зохион байгуулалтаар хүүхдүүдээ хамруулж байгаа нь үр дүнтэй гэж харж байгааг харуулж байгаа юм. Тухайлбал, Дорноговь, Орхон, Дорнод, Ховд зэрэг аймгуудын бүртгэл дууссан байна. Үлдсэн хугацаанд хүүхдүүдээ бүрэн хамруулж дуусна.
-Шалгуулагчид голдуу ямар хичээл төрлөөр бүртгүүлж байна вэ?
-Хүүхдүүдийн 85 орчим хувь нь математикийн хичээлийг сонгодог юм. Дараа нь 80 орчим хувь нь нийгмийн ухаан, англи хэл зэргийг сонгож өгдөг. Энэ нь ихэнх их, дээд сургуулиудын суурь хичээлийн шалгалттай холбоотой. Үүний араас монгол хэл, физикийн шалгалт өгч байна. хүүхдүүдийн хичээл сонголтын тоог авч үзвэл дийлэнх нь 3-4 хичээл сонгож өгч байна. Өмнө нь сурагчид 10 хичээлээр шалгалт өгөх тохиолдол цөөнгүй байсан бол өнгөрсөн жилээс эхлэн энэ тоо буурсан. Тухайлбал, өнгөрсөн жил улсын хэмжээн 7 хүүхэд л 10 хичээл төрлөөр шалгалт өгч байсан. Хүүхдүүд хичээл сонголтын тоо нэмэгдэх тусам сурлагын амжилт буурдаг гэдгийг мэддэг болсон байна. Хоёрдугаарт, хичээл сонголтыг цөөн сонгож байгаа нь мэргэжил сонголтоо эрт хийж, бэлдэж эхэлсэнтэй холбоотой байна.
-Энэ хичээлийн жил танхимаар хичээллэсэнгүй. Онлайн хичээл үр дүнгүй байгаа талаар шүүмжлэл их байгаа шүү дээ. Тэгэхээр энэ жилийн шалгуулагчдын даалгавар ямар байх юм бэ?
-Даалгавар хөнгөн, хүнд гэж хэлэх төвөгтэй. Учир нь жил жилийн даалгаврууд тухайн хүүхдийн судалсан хэмжээнд агуулгыг бэлтгэдэг юм. 2019 онд хөл хорио байгаагүй учраас бүрэн дунд боловсролын агуулгыг бүрэн хамруулсан. 2020 онд арваннэгдүгээр анги хүртэлх агуулгаа бүрэн судалсан учраас үзсэн агуулгынх нь хувьд боловсруулсан. Судлаагүй агуулгыг шалгалтад оруулахгүй учраас түвшинд нь тохирдог гэсэн үг. Бид дөрөвдүгээр сарын 20 гэхэд элсэлтийн ерөнхий шалгалтын агуулга, хамрах хүрээг зарлана. Судалсан байвал зохих чадваруудыг нь жагсаагаад өгнө. Үүн дотроос шалгалтыг авна.
-Долдоодугаар сар гэхэд халдварын тархалтыг буурна гэж тооцож, шалгалтыг товыг гаргаж байгаа юм байна. Хэрэв нөхцөл байдал хүндэрвэл шалгалтаа хэрхэн зохион явуулах вэ. Эсвэл хугацааг нь хойшлуулах юм уу?
-Зургаадугаар сар гэхэд Засгийн газар вакцинжуулалтыг бүрэн хийнэ гэж тооцсон байна лээ. Хоёрдугарт, тархалт буурна гэж үзэж байгаа юм байна лээ. Гуравдугарт, Ерөнхийлөгчийн сонгулийг зургаадугаар сарын 9-нд зарласан. Үүнтэй холбогдуулан шалгалтыг хойшлуулсан. Учир нь сонгуулийн байрууд нь манай шалгалт авах байр байдаг учраас ийм шийдвэрт хүрсэн. Харин санад авах өдрийг долоодугаар сар гэж төлөвлөсөн нь өөдрөгөөр төсөөлж байна гэсэн үг. Магадгүй нөхцөл байдал хүндэрвэл шалгалтыг хойшлуулахыг үгүйсгэхгүй. УОК-оос гарах шийдвэрийг л дагана.
-Нэг танхимд хэчнээн хүүхэд шалгалт өгөхөөр тооцож байгаа вэ?
-Энэ жил коронавирусний халдварын тархалттай холбогдуулан УОК-ын өгч байгаа заавар, чиглэлийн дагуу нэг ангид сух хүүхдийн тоо, ширээ хоорондын зайг бэлдэхээр болж байна. Өнгөрсөн жил нэг ангид 20, 40 хүүхэд багтаадаг байсан бол энэ жил хамгийн ихдээ 12 хүүхэд нэг ангид байна гэж тооцож байгаа. Үүнтэй холбогдуулан анги танхимын хүрэлцээ нэмэгдэнэ гэсэн үг. Өнгөрсөн жил 30 мянган хүүхэд төгсөхөд улсын хэмжээнд 85 шалгалтын байранд шалгалтаа зохион явуулж байсан. Энэ жил 40 орчим мянган хүүхэд төгсөх учраас 115 орчим шалгалтын байр шаардлагатай. Шалгалт авах байрны тоо нэмэгдсэнээр санхүүжилтийн хувьд хүндрэл үүснэ. Учир нь хөдөө орон нутаг руу явах шалгалтыг комиссын тоо нэмэгдэхтэй холбогдуулан томилолтын зардал өснө. Мөн халдвар хамгааллын дэглэм сахихтай холбоотой бараа материал гээд төсөв санхүүгийн хувьд хүндрэл үүсэхээр байна.
Б.Лхам
