Аргын тооллын арваннэгдүгээр сар, билгийн тооллын өвлийн тэргүүн сар онцлох үйл явдалтайгаа, омогших бахархалтайгаа хамт айлчлан ирэв. Эсвэл онцлох үйл явдал нь өвлийн тэргүүн сарыг залан авчирлаа ч гэж болно. Бүр тодруулж хэлэхэд 2021 оны урлаг, соёлын ертөнцийн хамгийн том үйл явдал энэ долоо хоногт болох гэж байна. Жил бүрийн өвлийн тэргүүн сарын шинийн нэгэнд Их эзэн Чингис хааны түмэн өлзий гийсний ой, Монгол бахархлын өдөр тохиодог. Энэ жилийн хувьд Монгол бахархлын өдөр онцлог содон бөгөөд онцлох сонинтой болно. Улсын драмын эрдмийн театрын алтан тайзнаа “Хаадын хаан. Андгай” жүжиг энэ өдөр хөшгөө нээнэ. Ийнхүү Чингис хааны 860 дугаар он эхэлнэ. Хүн төрөлхтөний хоёр дахь мянганы хүн, аугаа их Чингис хааныхаа тэгш дүүрэн ойн жилд монголчууд бид “Хаадын хаан. Андгай”-гаар амьсгалах нь дамжиггүй. Монгол бахархлаараа цээж дүүрэн омогших нь гарцаагүй.

Оюун санааны асар том бүтээн байгуулалт, сэтгэлгээний хөрөнгө оруулалт болсон энэ жүжиг нөгөө талаар Монгол Улсад мэргэжлийн театр үүсэж хөгжсөний 90 жилийн ойд барьж буй бэлэг билээ. Эдүгээгээс 10 жилийн өмнө УДЭТ-ынхан 80 жилийн ойдоо зориулан “Тэнгэрийн хүү” түүхэн туульсын жүжгийг тавьж байсан бол нэгэн арваны дараа “Хаадын хаан. Андгай” жүжгийг амилуулав. Энэ хоёр жүжгийн зохиолч нь МЗЭ-ийн болон Г.Доржсамбуугийн нэрэмжит шагналт зохиолч Битогтохын Цогнэмэх, найруулагч нь Төрийн шагналт, Урлагийн гавьяат зүтгэлтэн Намнангийн Наранбаатар, хөгжмийн зохиолч нь Урлагийн гавьяат зүтгэлтэн Тогтохын Сэр-Од нар.   

Монголын драмын урлагийн өнгөрсөн арван жилийн өнгийг тодорхойлсон “Тэнгэрийн хүү” ийнхүү “Хаадын хаан”-д халаагаа өгөх нь. Ирэх жилүүдийн алтан тайзны хаан нь энэ жүжиг байх биз. Ийн бардам хэлэх учир бий. Хоёрхон хоногийн өмнө гадаад хяналтын үзлэг болж УДЭТ-ын Уран сайхны зөвлөл, эксперт нар болох зохиолч, найруулагч, урлаг судлаач, шүүмжлэгч, зураач, бүжиг дэглээч, хэл шинжлэл, түүхч, угсаатны зүй судлаач зэрэг мэргэжлийн уран бүтээлчид, судлаачид "Хаадын хаан. Андгай" жүжигт өндөр үнэлгээ өгчээ. Энэ бол сайхан мэдээ, сайн гараа. Одоо арваннэгдүгээр сарын 5-нд Их эзэн Чингис хааны мэндэлсэн өвлийн тэргүүн сарын шинийн нэгний өдөр анхны үзэгчдээрээ дүнгээ тавиулна. Монгол бахархлын өдрийн бахархал энэ байх болно. “Хаадын хаан. Андгай” алтан тайзнаа ашид заларч, оюун сэтгэлгээ, уран сайхны ертөнцөд өнө удаан хаанчлах болтугай.  

Монголын тэр дундаа Чингис хааны түүх бол Дэлхийн түүх юм 

Их Эзэн Чингис хааны мэндэлсний 859, Ардын хувьсгалын 100, Улсын Драмын эрдмийн театрын 90 жилийн ойн хүрээнд Б.Цогнэмэхийн зохиол Их эзэн Чингис хааны тухай ‘’Хаадын хаан’’ жүжгийг тайзны бүтээл болгохоор ерөнхий найруулагчаар УДЭТ-ын ерөнхий найруулагч Н.Наранбаатар /Төрийн соёрхолт, УГЗ/, зохиолчоор Б.Цогнэмэх /МЗЭ-ийн шагналт/, ерөнхий зураачаар УДЭТ-ын ерөнхий зураач Т.Ганхуяг /СТА/, хөгжмийн зохиолчоор Т.Сэр-Од /УГЗ/, хувцасны зураачаар Сити их сургуулийн багш Д.Отгонзаяа /СТА/, Ассистент найруулагчаар СТА Э.Ёндоншарав нар болон УДЭТ-ын нийт уран бүтээлчид, хамт олон ажиллаж байна. “Хаадын хаан. Андгай” жүжгийг тайзнаа амилуулж, үзэгч олонд толилуулснаар дэлхийд алдартай суут их эзэн Чингис хаанаараа дамжуулан эх түүх, өв соёл, нүүдлийн соёл иргэншлээрээ бахархах үзлийг түгээн дэлгэрүүлж, эх орон, ард түмэн түүхийн туршид ямар үнэ цэнэтэй болохыг үзэгч олонд мэдрүүлнэ. Монголын тэр дундаа Чингис хааны түүх бол Дэлхийн түүх юм. 

Гол дүрд :

Тэмүжин   /Чингис хаан/               Г. Амгаланбаатар, Б.Шинэбаяр

Жамух  /Гүр хаан /                        М.Түвшинхүү, О. Майдарравжаа

Бөртэ хатан                                   Г. Номин-Эрдэнэ, Д.Хулан

 II дүрд :

Өэлүн эх                                       Ж.Оюундарь/УГЖ/, Б.Золзаяа

Хасар                                            Д. Баттөмөр

Боорчи                                          Ц. Жаргалсайхан

Мухулай                                        Ц. Рагчаа

Тоорил Ван хан                            Б. Жаргалсайхан/УГЖ/

Бэлгүтэй                                       И. Дашнамжил               

Соёухай                                        Н.Баярмаа

Туслах дүрд:

Нэүдэйн Цагаан гоо                     П.Цэрэндагва /АЖ/

Мөнгөлүнгоо                                 Т.Анхзул

Хорчи бөө                                     Б.Шинэбаяр

Сорхон шар                                  Г.Равдан /АЖ/

Сэнгүм                                          Г.Алтангэрэл

Мүнлиг эцэг                                  Ж.Пүрэвдорж

Алунгоо                                        Н.Сувд /ТС, АЖ/

Алтан улсын элч                          З.Жарантав /УГЖ/

Тэмүжин /бага нас/                      М.Баяржавхлан                             

Жамух /бага нас/                          Х.Ган-Эрдэнэ

 Үзэгдлүүдийн дүрүүдэд :

Зэв                                                Ц.Анхбаяр

Чилэгэр бөх                                 О.Самданпүрэв

Хадаан                                         М.Тогтохжаргал

Хоогчин эх                                    Ц.Баясгалан

Сабур                                            Г.Ганбат

Алтан                                            Т.Сэргэлэн

Хучар                                            Б.Золжаргал

Сочихэл эх                                   Д.Асардарь

Жаха Хамбу                                 О.Итгэл

Хуурч өвгөн                                  О.Майдарравжаа

Шөвөг                                            А.Чингүн

Сача Бэхи                                     Ц.Төгсбилэгт

Зэлмэ                                            О.Майдарравжаа

Хөхөчү бөө                                   О.Гэрэлсүх

Таргудай                                       Б.Ганзориг               

Олны хэсэгт : Э.Гүнхүслэн, Б.Чинзориг, Б.Билгүүн, Б.Пүрэвсүрэн, Х.Алтанзагас, Э.Чинхүслэн, Г.Отгонбат, Т.Хүслэн, В.Уртнасан, Д.Сугарбаатар, Г.Зулбаяр, Н.Билэгт, Х.Сумьяадорж, Б.Алтжин, Г.Эрдэнэт-Од, Б.Буяндэлгэр, Л.Эрдэнэ-Очир, Б.Чингүнжав, А.Тайван, Д.Тэгшбуян, Г.Сумьяагарав, Г.Алимансаран, С.Баасанхүү, Б.Төгөлдөр, М.Марал, Б.Болормаа, А.Ихэрчимэг, Л.Өлзийнаран, Ө.Мөнгөнсувд