Нийгэм, соёлын урсгал даган бидний амьдрал ч хувьсан өөрчлөгдөж байна. Зарим нь үл анзаарагдах боловч түр азнаад харвал олон янзаар хувирч байгаа. Энэ удаад бид амьдралын хэв маягийн өөрчлөлт, түүнийг дагасан эдгэрлийн тухай хуваалцаж байна.

Хүмүүс амьдран буй дэлхийнхээ соёл иргэншил, нийгэм, эдийн засгийн хөгжил, түүх ёс уламжлал, өөртөө нээж амжаагүй гоо сайхныг таньж мэдэхээр бас мэдрэхээр тэмүүлэх болсон. Уг тэмүүлэл зөвхөн хилийн дээс алхах хүсэлтэй л хамаатай биш юм.

Энэ бол Монгол орны өргөн уудам газар нутагт байх эртний амьдралын ул мөр, уул ус, зэлүүд талын сэтгэл анагаах увдисыг үзэхийн хүслэнтэй холбогдоно.

"Байгаль дэлхий, түүнд оршигч юмсын хувирал"-ыг ажиглан сэтгэлийн шаналгаа, зовиураа хоромхон зуур ч атугай мартах, үгүй юм гэхэд энгийн бүхний зүй тогтол, гоо үзэсгэлэнг мэдрэн таашааж байгаа хэрэг.

Нар жаргаж буй үеийн улбар туяа амар амгалан шиг санагдаж байсан үе бий юу. Хүн заавал мансууран байж мартах бус эрүүлээр өөрийгөө эдгээх аргыг олсон нь энэ. Хүнээс авч чадахгүй тайтгарлыг оршин буй ертөнцөөсөө авч чадаж байна гэсэн үг.

Ийм мэдрэмж аян замд мэдрэгдэх нь элбэг. Ганцаар байхыг хүсвэл, өөрийн асуудалтай өөрөө нүүр тулахыг хүсвэл үүргэвчээ аваад л гардаг болчихсон. Агшин бүрийг мэдрэх аргаа олчихсон. Амьдралын туршилга хуримтлуулах утга байхгүй юм шиг хэрнээ "зүгээр л" оршин байгаа нь ч амьдралын туршилга гэдгийг ойлгох хэрэгтэй мэт. "Юм үзэж, нүд тайлах" хүслийн цаана асуудлаас ангижирч, өөрийн сэтгэлээ эдгээх зориг бий. 

М.Жаргал