Дэлхийн улс орнуудын паспортын “хүч”-ийг тодорхойлдог Henley Passport Index-ийн 2026 оны долдугаар сарын шинэчилсэн жагсаалт гарчээ. Уг индексээр тухайн улсын иргэд визийг урьдчилан авахгүйгээр хэдэн улс, бүс нутагт зорчих боломжтойг үндэслэн паспортуудыг эрэмбэлдэг. Энэ удаагийн жагсаалтад Сингапурын паспорт дэлхийн хамгийн хүчирхэг паспортоор тодорч, тус улсын иргэд 192 чиглэлд визгүй буюу хил дээр виз авах боломжтойгоор нэгдүгээрт бичигджээ.
Харин сүүлийн 20 жилийн хугацаанд хамгийн огцом ахиц гаргасан улс нь Арабын Нэгдсэн Эмират байна. АНЭУ-ын паспорт 2006 оноос хойш 153 шинэ чиглэлд нэвтрэх боломжтой болж, 2026 онд Япон болон Өмнөд Солонгосын хамт хоёрдугаар байрт оржээ. Эдгээр улсын иргэд 188 чиглэлд визгүй зорчих боломжтой байна.
Швед 187 чиглэлд нэвтрэх боломжтойгоор гуравдугаар байрт бичигджээ. Харин Франц, Герман, Итали, Испани, Нидерланд зэрэг Европын 11 улс 186 чиглэлийн үзүүлэлтээр дөрөвдүгээр байрыг хуваалцсан байна. Энэ жилийн жагсаалтын хамгийн анхаарал татсан өөрчлөлтүүдийн нэг нь АНУ-ын паспорт 10 дугаар байр хүртэл ухарсан явдал юм.
2006 онд АНУ Дани, Финландын хамт дэлхийн хамгийн хүчирхэг паспортуудын нэг байсан бол одоо Исландтай хамтран 10 дугаар байрт бичигджээ. Америкийн паспорт эзэмшигчид 180 чиглэлд визгүй зорчих боломжтой ч дэлхийн бусад орнуудын паспортын хүч нэмэгдсэнээр АНУ-ын харьцангуй байр суурь буурсан байна. Henley Passport Index-ийн 20 жилийн түүхийг харвал дэлхийн дундаж паспортын зорчих боломж мөн эрс нэмэгджээ. 2006 онд дундаж паспорт эзэмшигч 58 чиглэлд визгүй зорчих боломжтой байсан бол 2026 онд энэ тоо 108 болж бараг хоёр дахин нэмэгдсэн байна.
Судалгааны зохиогчид хүчирхэг паспорттай орнуудын олонх нь дэлхийн хамгийн тайван улсуудаар мөн нэрлэгддэгийг онцолжээ. Гэхдээ АНУ болон Израиль энэ хандлагын онцгой жишээ болж байна. Хэдийгээр хоёр улс энх тайвны индексээр харьцангуй доогуур байр эзэлдэг ч паспортын хүчээр өндөрт эрэмбэлэгдсэн хэвээр байна.
Л.Баяр
