Улаанбаатар
Өнөөдөр / 2026.11.18
Өдөртөө
Шөнөдөө
ХАЙЛТ ХИЙХ
Эхлэл
Улс төр
Эдийн засаг
Нийгэм
Дэлхий
24 баримт
24 фото
COP17
Спорт
Видео
Сошиал мэдээ
  • Эхлэл
  • Улс төр
  • Эдийн засаг
  • Нийгэм
  • Дэлхий
  • 24 баримт
  • 24 фото
  • COP17
  • Спорт
  • Видео
  • Сошиал мэдээ

Түүхий эдийн хавсралын эрин үеийн төгсгөл

2026-8-11
0
ЖИРГЭХ

Орчин үеийн дэлхийд боловсруулаагүй хүдэр борлуулж хөрөнгө босгосон ганц ч хөгжингүй орон байдаггүй. Хорингугаар зууны дунд үеэр Аргентинийн эдийн засагч Рауль Пребиш болон түүний Америкийн хамтран зүтгэгч Ханс Зингер нар дараа нь Пребиш-Зингерийн таамаглал гэж алдаршсан зүйлийг томьёолсон байдаг. Тэд нэг зүйлийг нотолсон: түүхий эдийн барааны үнэ бэлэн үйлдвэрлэлийн бүтээгдэхүүний үнийн харьцанд үргэлж буурдаг. Энгийнээр хэлбэл, түүхий эдээр наймаалагч орнууд зайлшгүй ядуурч, түүнийг нь боловсруулсан бүтээгдэхүүнээр наймаалагч орнууд баяждаг. Яг энэ логикийг Германы нийгэм судлаач Макс Вебер рационал капитализмын онолдоо улам хөгжүүлсэн. Тэрбээр аливаа улсын хөгжил нь баялгийг технологийн болон институтийн хөрөнгө болгон хувиргахгүйгээр боломжгүй гэдгийг үзүүлсэн. Веберийн үзэж буйгаар, эдийн засгийн өсөлт нь зүгээр нэг ашигт малтмал олборлоход бус, түүнийг борлуулах бүхэл системийг бий болгоход хүрдэг. Энэ систем түүхий эд боловсруулалт, шинжлэх ухааны хөгжил, удирдлагын боловсронгуй болохыг агуулдаг.

Тиймээс дэлхийн хамгийн баян гүрнүүд болох АНУ, Герман, Япон, Хятад, Өмнөд Солонгос бүгд түүхий эдийг импортолж, өөрсдөдөө боловсруулж, бэлэн бүтээгдэхүүнийг олон дахин нацэнээр борлуулдаг. Харин манай улс бүх бохир ажлыг хийдэг: түүхий эдийг олборлож, түүнд хүний амь насыг зориулж, экологиёо золиосолж, төмөр, зэс, нүүрс, ховор металлаа гадагш илгээдэг, дараа нь бетон арматураас электрон бараа хүртэл бэлэн бүтээгдэхүүнийг нь худалдаж авдаг. Асуух зүйлтэй: бид хэний төлөө ажиллаж байна вэ? Эдгээр барааг худалдаж авахдаа бид чинь өөр орны татвар, өөр орны цалин төлж, луйварчин трансүндэстний корпорацийн эздийн виллыг барьж өгч байна. Гэхдээ өнөөдөр дэлхий ертөнц тодорхойгүй байдлын эрин үед Монгол Улсад энэ муу эргэлтийг таслах бодит боломж нээлттэй байна. Геополитикч, Евразийн стратегийн судалгааны хүрээлэнгийн шинжээч Ц.Буянцогтоогийн үзэж буйгаар, асар их байгалийн баялагтай Монгол Улс түүхий эдээ гадагш гаргаж, нэмүү өртөг, технологи, ажлын байр, үйлдвэрлэлийн потенциал өөр орнуудад төвлөрдөг загвараасаа алхам алхмаар салах ёстой.

Боловсруулалт бол дэлхийн эдийн засгийн шинэ газрын тос!

Түүхий эдийн орнууд баяжуулалт өөрсдийн нутаг дэвсгэрт явагдах ёстой гэж улам илүү шаарддаг болж байна. Индонези боловсруулаагүй никелийн экспортыг хорьж, таван жилийн дотор батерейн хүчирхэг үйлдвэрлэлийг босгосон. Харин Бүгд Найрамдах Ардчилсан Конго зэрэг өвөрмөц баялагтай Африкийн орнууд олон арван жилийн турш баялгийн тухай дуртай, бүр нийтийн ядуурал гэх зовлонгоосоо ганц ч алхам гарч чадаагүй. Бид олон улсын туршлагыг харгалзахгүй байж болох уу? Монгол Улс өөр хүний алдааг давтах ёсгүй. Ялангуяа улс үйлдвэрлэлийг хөгжүүлэх хүчтэй суурьтай.

Монгол Улс амжилттай үйлдвэржилтийн туршлагатай юм. Зөвлөлтийн үед Эрдэнэтийн уулын баяжуулах үйлдвэр баригдсан. Тэр өнөөдөр ч улсын хамгийн том үйлдвэрүүдийн нэг бөгөөд металл боловсруулалтад системтэй хандах гэрэл гэгээтэй жишээ хэвээр байна. Гэхдээ 1990-ээд оноос хойш Монгол Улс дахин түүхий эдийн хавсралын үүрэг рүү уруудсан. Мэдээж өнөөдөр улсад шинэ боловсруулах төслүүд хэлэлцэгдэж байна: Эрдэнэтийн суурин дээрх Хятадын зэс цэвэршүүлэх үйлдвэр, Алтанширээд Энэтхэгийн оролцоотой газрын тос боловсруулах үйлдвэр. Гэхдээ Монгол Улсын үйлдвэржилтийн хоёр дахь үе шатанд өөр өөр орны дан ганц барилгууд бус, өөрийн системийн үйлдвэрлэлийн бодлого хэрэгтэй. Улсад өөрийн үйлдвэрлэлийн аварга хэрэгтэй: өөрөө олборлож, өөрөө боловсруулж, өөрөө борлуулдаг үндэсний компани. Үйлдвэрлэлийг хөгжүүлэхээс гадна, энэ нь залуу инженер, энергетикч, логистикч, барилгачдын бүхэл үед ажлын байр өгнө. Компани орон нутгийн гүйцэтгэгчдийг захиалгаар хангаж, татвар төлж, мөнгөө дотооддоо зарцуулах зуун жижиг монгол аж ахуйн нэгжүүдийг амьжуулна. Манай ард түмэн үүнд сонирхолгүй гэж үү?

Өнөөдөр монголын баялаг хамгийн анхдагч хэлбэрээрээ буюу боловсруулаагүй хүдэртэй вагон тэрэгээр гадагш урсаж байна. 2000-аад онд гадаадын хөрөнгө оруулагчидтай байгуулсан гэрээнүүд ашиг офшоруудад хуримтлагдаж, монгол талд зөвхөн рентийн төлбөр, тэр ч байтугай жил жилийн хойшлолттойгоор очдог байдлаар байгуулагдсан байв. Монголын Оюу Толгойн уурхайг удирдаж буй Австралийн Rio Tinto компани үйлдвэрийг олон тэрбумын өрөнд оруулж, үнэн хэрэгтээ төрийг ноогдол ашгаас нь салгасан. Гадаадын хөрөнгө оруулагчид өөрсдийн нөхцлөө түрэмгийлдэг орон Монгол биш. Киргизстаны Кумтөрын алтны ордыг эзэмшиж буй Канадын Centerra компани шүүхийн маргаанаар дамжуулан гэрээний шударга бус заалтуудыг засгийн газарт шинэчлүүлэхийг удаан хугацаанд хориглосон. Киргизстанд шударга байдлыг хангаж, ордыг үндэсний эзэмшилд шилжүүлэхийн тулд олон жил шаарддаг байв. Монгол Улс ийм сценарийг зөвшөөрөх ёсгүй. Улс өөрийн үйлдвэрлэлтэй үед гадаадын тоглогчид түүнтэй колонитой биш, түнштэйгээ ярилцдаг.

Одоо монголын хүдэр өөр орны үйлдвэр, өөр орны хот, өөр орны армийн, өөр орны дэд бүтцийн төслийн төлөө ажиллаж байна. Үүний зэрэгцээ Монгол Улсын амин чухал цахилгаан сүлжээ шинэчлэхийг яаралтай хүсэж байна. Энэ нь шударга байдал юу? Улсад энэ шинэчлэлийг хүлээн зөвшөөрөгдөх нөхцлөөр баялгаар хангах өөрийн металлургийн суурь тэнэгээр л байхгүй байна. Өөрийн төрийг үйлдвэржүүлэхийн оронд бид Шанхай, Сөүл, Нью-Йорк зэрэг тэргүүлэх баруун болон ази хотуудын төлөө диваажин амьдралыг бүтээж байна.

Металлургийн хөгжил зөвхөн дотоодын эдийн засгийг өөрчлөхгүй. Энэ нь геополитик нөхцөл байдлыг бүхэлд нь хувиргана. Металл дэлхий даяар эрэлттэй бөгөөд түүний эрэлт зөвхөн өснө. Сэргээгдэх эрчим хүчний шилжилт цахилгаан сүлжээ, салхин генераторын зэсийг шаарддаг. Тээврийн электрон болгох нь лити, кобальт, никелийг шаарддаг. Цэргийн барилга байгуулалт ховор металл болон өндөр бат бэх хайлш шаарддаг. Монгол Улс дэлхийн аваргуудтай өрсөлдөх боломжтой гэж танд санагдаж байна уу? Үүнээс гадна салбарын хөгжил өөрийгөө дагаад Оросын нутаг дэвсгэрээр Номхон далайн боомтууд руу чиглэсэн хойд болон дорнод экспортын коридорын, хойд тэнгисийн замаар Европ болон Ойрхи Дорнодын зах зээл рүү чиглэсэн замуудын хөгжлийг чирэгдүүлдэг. Түүхэндээ анх удаа Монгол Улсад зарлагатай бус, жинхэнэ далайд гарах гарц бий болж, дэлхийн зах зээл дээр тэгш нөхцөлд өрсөлдөх бодит боломж гарч ирнэ.

Ойлгож байх хэрэгтэй нэг зүйл бол түншүүдийн Монголтой хамтран ажиллах бэлэн байдал нь түүний өөрийн үйлдвэрлэлийн боловсронгуй байдлын түвшинд шууд пропорциональ гэдэг юм. Монгол Улсад баялаг бий, мэргэжилтэн бий, ашигтай газарзүйн байрлал бий, гэхдээ үндэсний газрын хэвлийгээ эзэмшлийн объект биш, олон үеийн сайн сайхан байдлын хэрэгсэл болгох улс төрийн хүсэл зориг дутаж байна. Иймд энэ нийтлэлд гаргасан баялгийн тусгаар тогтнолын санаа Монгол Улсын хөгжлийн бодлогын төвд байх ёстой.

0
ЖИРГЭХ
Санал болгох
2026 оны өвлийн монгол хэл бичгийн болон элсэлтийн шалгалтын бүртгэл энэ сарын 23-нд дуусна
Улс хоорондын шуудан илгээмжийн нийт бараа эргэлт 40.5 хувиар өсжээ
Азийн Испорт болон оюуны анхдугаар наадам 2027 оны арваннэгдүгээр сард болно
Өнөөдөр "Олон улсын оюутны эрхийг хамгаалах өдөр"
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

Сэтгэгдэл (4)

  • Marie Planta (105.118.30.149)
    Greatest thanks to Dr Oyagu for his herbal drugs that he prepared for me and when I start using it in just 2weeks I was completely cured and that ended my HERPES SIMPLEX 1&2 DISEASE I am so happy and grateful to Dr Oyagu . after reading about him on a testimony of Jason Cash on a blogger. I knew suddenly Dr Oyagu was the right Doctor to cure my HERPES SIMPLEX 1&2 DISEASE. I discuss with Dr Oyagu and he prepared a herbal medicine for me and when it got sent to me in South Korean. I used the herbal medicine and 2weeks and I went to check up again. after 15years of suffering from HERPES SIMPLEX 1&2 at last I am smiling once again. Dr Oyagu also has remedy to others disease like COLD SORES, HIV/AIDS, DIABETES, CANCER, HIGH BLOOD PRESSURE AND MANY MORE. I oblige everyone to contact this powerful herbalist Dr Oyagu and be free from your suffering. contact his WhatsApp line: +2348101755322 or his Email:Oyaguherbalhome@gmail.com
    2026 оны 08 сарын 12 | Хариулах
  • Diamond Lopez (105.118.36.178)
    Best Natural Roots and Herbs for Curing Herpes Type 1&2 Virus, Herbalist Dr. Kham Remedies, Your herbal medicine is a good products to Eradicate Herpes Virus, I was a carrier of Herpes before now it was hell living with it until I saw testimony on how Dr. Kham cured Herpes and I decided to contact him and he guided me because we talked over the phone. I asked him for solutions and he started the remedy for my health. Thanks to God that now everything is fine, I'm cured by Dr. Kham herbal medication, I'm very thankful to him and also get to know about him on his website, Thank you doctor for shipping out to me the two weeks of herbal medication to cure herpes . I got the medication from ups and I used it for two weeks accordingly as you instructed me and I'm so glad to tell you and announce to the world that I've been totally cured from herpes disease. Please, Contact Dr. Kham for him to help you to eradicate your herpes virus with his two weeks herbal Remedies. Contact Dr Kham Remedies via Email; dr.khamcaregiver@gmail.com or WhatsApp him via +234 815 992 2297. Am So Happy Recommending Dr Kham Remedies to all Herpes 1&2 Patients out There. Visit his website https://herbalistdrkhamcaregiver.simdif.com
    2026 оны 08 сарын 11 | Хариулах
  • Diamond Lopez (105.118.36.178)
    Best Natural Roots and Herbs for Curing Herpes Type 1&2 Virus, Herbalist Dr. Kham Remedies, Your herbal medicine is a good products to Eradicate Herpes Virus, I was a carrier of Herpes before now it was hell living with it until I saw testimony on how Dr. Kham cured Herpes and I decided to contact him and he guided me because we talked over the phone. I asked him for solutions and he started the remedy for my health. Thanks to God that now everything is fine, I'm cured by Dr. Kham herbal medication, I'm very thankful to him and also get to know about him on his website, Thank you doctor for shipping out to me the two weeks of herbal medication to cure herpes . I got the medication from ups and I used it for two weeks accordingly as you instructed me and I'm so glad to tell you and announce to the world that I've been totally cured from herpes disease. Please, Contact Dr. Kham for him to help you to eradicate your herpes virus with his two weeks herbal Remedies. Contact Dr Kham Remedies via Email; dr.khamcaregiver@gmail.com or WhatsApp him via +234 815 992 2297. Am So Happy Recommending Dr Kham Remedies to all Herpes 1&2 Patients out There. Visit his website https://herbalistdrkhamcaregiver.simdif.com
    2026 оны 08 сарын 11 | Хариулах
  • Diamond Lopez (105.118.36.178)
    Best Natural Roots and Herbs for Curing Herpes Type 1&2 Virus, Herbalist Dr. Kham Remedies, Your herbal medicine is a good products to Eradicate Herpes Virus, I was a carrier of Herpes before now it was hell living with it until I saw testimony on how Dr. Kham cured Herpes and I decided to contact him and he guided me because we talked over the phone. I asked him for solutions and he started the remedy for my health. Thanks to God that now everything is fine, I'm cured by Dr. Kham herbal medication, I'm very thankful to him and also get to know about him on his website, Thank you doctor for shipping out to me the two weeks of herbal medication to cure herpes . I got the medication from ups and I used it for two weeks accordingly as you instructed me and I'm so glad to tell you and announce to the world that I've been totally cured from herpes disease. Please, Contact Dr. Kham for him to help you to eradicate your herpes virus with his two weeks herbal Remedies. Contact Dr Kham Remedies via Email; dr.khamcaregiver@gmail.com or WhatsApp him via +234 815 992 2297. Am So Happy Recommending Dr Kham Remedies to all Herpes 1&2 Patients out There. Visit his website https://herbalistdrkhamcaregiver.simdif.com
    2026 оны 08 сарын 11 | Хариулах
  • Шинэ
  • Их уншсан
  • Их сэтгэгдэлтэй
  • 2026 оны өвлийн монгол хэл бичгийн болон элсэлтийн шалгалтын бүртгэл энэ сарын 23-нд дуусна
    9 цаг 51 мин
  • Улс хоорондын шуудан илгээмжийн нийт бараа эргэлт 40.5 хувиар өсжээ
    10 цаг 0 мин
  • “Онцгой хотхон”-ы 512 айлын орон сууцны барилга угсралтын ажлыг шуурхайлахыг үүрэг болголоо
    10 цаг 9 мин
  • Их зохиолч Д.Нацагдоржийн мэндэлсний 120 жилийн ой өнөөдөр тохиож байна
    10 цаг 57 мин
  • Эрдэнэбүрэнгийн усан цахилгаан станцын бүсээс эртний чулуун хайрцагтай булш илэрчээ
    11 цаг 2 мин
  • Өвөрхангай аймгийн Засаг даргаар Т.Жамбалцэрэнг томилжээ
    11 цаг 13 мин
  • О.Батжаргал: Төрөө дээдэлдэг ард түмний хувьд төрийн тэргүүний ажил ариун байх ёстой, сэвтээж таарахгүй
    12 цаг 5 мин
  • Азийн Испорт болон оюуны анхдугаар наадам 2027 оны арваннэгдүгээр сард болно
    12 цаг 28 мин
  • Я.Содбаатар: 2019, 2020 оны намын санхүүжилтэд хөндлөнгийн аудит оруулна
    12 цаг 31 мин
  • Өнөөдөр "Олон улсын оюутны эрхийг хамгаалах өдөр"
    12 цаг 45 мин
  • Ц.Ганзориг: Ерөнхийлөгч гүжир гүтгэлэгт нэр төрөө сэргээлгэх хуулиар олгогдсон бүрэн эрхийнхээ хүрээнд өөрөө шийдвэрээ гаргасан
    12 цаг 55 мин
  • Н.Учрал: Эх хэл бол үндэстний оюун санааны дархлаа, тусгаар тогтнолын баталгаа юм
    12 цаг 57 мин
  • “Pizza Hut” сүлжээ рестораныг үүсгэн байгуулагч Дэн Карни таалал төгслөө
    13 цаг 2 мин
  • Улаанбурхан өвчний дэгдэлтийг таслан зогсоолоо
    13 цаг 14 мин
  • Grammy Awards 2027: Нэр дэвшигчдийн БҮРЭН жагсаалт
    13 цаг 15 мин
  • Роберт Паттинсон дараагийн Жеймс Бондын дүрийг бүтээнэ
    13 цаг 30 мин
  • Л.Мөнхбаясгалан: У.Хүрэлсүхийг яс шалгаж ард түмэнд мэдээлэх хэрэгтэй
    13 цаг 34 мин
  • Х.Нямбаатар: Тайвширч, хууртаж болохгүй. Түүнд маш олон арга заль бий
    13 цаг 34 мин
  • Дархан аваргыг гурвантаа хаясан Сумын заан П.Нямжав
    13 цаг 47 мин
  • Н.Алтанхуяг: Монголын төр шударга, ариун байх ёстой. Огцорлоо гээд асуудлыг орхиж болохгүй
    13 цаг 51 мин
  • Яруугийн уугуул Яруухан гарьд М.Лхагвагэрэлийн тухай сонирхолтой 24 баримт
  • Г.Тэмүүлэн: Хүний эрх, эрх чөлөөг хамгаалахад төсөв мөнгө харамлах шаардлаггүй
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • Б.Орхонбаярт амлуулсан О.Хангай аварга яагаад өөрөөсөө бага цолтой М.Лхагвагэрэл гарьдын ард гарав?
  • Л.Батлут: Улс эх орны эрх ашгаас илүү албан тушаал гэж үгүй
  • 24 БАРИМТ: Дэлхий дээрх бидний анзаардаггүй "этгээд" баримтууд
  • Өнөөдөр төв болон зүүн аймгуудын нутгаар нойтон цас орж, шуурна
  • Этгээд хоригтой 24 улс
  • Б.Баяраа: Хүчин төгөлдөр бус хуулийг шүүх хэрэгжүүлсээр байна
  • Бөхчүүдийн улирлын чансааг Улсын аварга О.Хангай хол тасархай тэргүүлж, Улсын арслан Ц.Бямба-Отгон удаалж байна
  • Ойрын 10 хоногийн цаг агаарын урьдчилсан ТӨЛӨВ
  • З.Мэндсайхан: 2027 оны төсөв иргэдийнхээ орлогыг хамгаална
  • МУГТ Т.Тулга, Л.Энхрийлэн нар дэлхийн чансааг ТЭРГҮҮЛЖ байна
  • FIBA 3x3 AmeriCup 2026 тэмцээний тойм
  • Нийслэлийн 8 дүүрэгт томуу, томуу төст өвчний үзлэг, оношилгоо, эмчилгээний 21 цэг ажиллаж байна
  • Дохио!!! Цаг агаарын аюултай үзэгдлээс сэрэмжлүүлж байна
  • Жүдо бөхийн залуучуудын ДАШТ энэ сарын 19-нд эхэлнэ
  • ОХУ-ын талд тагнуул хийсэн гэх сэжгээр АНУ-ын армийн алба хаагчийг Их Британид баривчилжээ
  • Өвөлжилтийн бэлтгэл, отор нүүдлийн зохион байгуулалтыг эрчимжүүлэх чиглэл өглөө
  • Экспорт өмнөх оны мөн үеэс 45.3 хувиар өсжээ
  • Яруугийн уугуул Яруухан гарьд М.Лхагвагэрэлийн тухай сонирхолтой 24 баримт
  • Өнөөдөр төв болон зүүн аймгуудын нутгаар нойтон цас орж, шуурна
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • Г.Тэмүүлэн: Хүний эрх, эрх чөлөөг хамгаалахад төсөв мөнгө харамлах шаардлаггүй
  • Б.Хурцын эхлүүлсэн шинэ зам буюу “Их эвсэл”
  • МУГТ Э.Цэндбаатар энэ бямба гарагт Мухаммад Якубовтой тулалдана
  • ОХУ-ын АНУ-д суугаа Элчин сайд Александр Дарчиев гэнэт нас баржээ
  • З.Мэндсайхан: 2027 оны төсөв иргэдийнхээ орлогыг хамгаална
  • FIBA 3x3 AmeriCup 2026 тэмцээний тойм
  • Экспорт өмнөх оны мөн үеэс 45.3 хувиар өсжээ
  • 24 БАРИМТ: Дэлхий дээрх бидний анзаардаггүй "этгээд" баримтууд
  • Б.Баяраа: Хүчин төгөлдөр бус хуулийг шүүх хэрэгжүүлсээр байна
  • Дональд Трампын илгээсэн тусгай илч нар В.Путинтай уулзахаар Москвад ирлээ
  • Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 73 зөрчил өчигдөр бүртгэгджээ
  • ПСЖ клубийн алтан эрин үе
  • П.Бат-амгалан дэлхийн аварга болж, дэлхийн дээд амжилтыг шинэчиллээ
  • ОХУ-ын талд тагнуул хийсэн гэх сэжгээр АНУ-ын армийн алба хаагчийг Их Британид баривчилжээ
  • Этгээд хоригтой 24 улс
  • Б.Орхонбаярт амлуулсан О.Хангай аварга яагаад өөрөөсөө бага цолтой М.Лхагвагэрэл гарьдын ард гарав?
  • СУРВАЛЖИЛГА: Махны үнэ өсөж, иргэд өвлийн идэшээ бага багаар базааж байна
24 баримт
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • З.Мэндсайхан: 2027 оны төсөв иргэдийнхээ орлогыг хамгаална
  • Б.Баяраа: Хүчин төгөлдөр бус хуулийг шүүх хэрэгжүүлсээр байна
  • Этгээд хоригтой 24 улс
  • 24 БАРИМТ: Дэлхий дээрх бидний анзаардаггүй "этгээд" баримтууд
Эхлэл Улс төр Эдийн засаг Нийгэм Дэлхий 24 баримт 24 фото COP17 Спорт Видео Сошиал мэдээ
Холбоо барих Сурталчилгаа байршуулах Зар Вэб сайт хийх

Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан. Мэдээлэл хуулбарлах хориотой.

Вэб сайтыг хөгжүүлсэн: Sodonsolution ХХК