Өчигдөр Боловсрол шинжлэх ухааны яамны сайд Л.Гантөмөртэй уулзахыг хүссэн 20 орчим хүн салбарын яамны үүдэнд бужигнаж, нилээн бухимдангүй зогсож байна. Дор бүрнээ “Арай дэндүү юм.  Тэр сайд дарга нараа дуудаж бидэндтэй уулзуул. Бид нар өнөөдөр уулзаж байж л эндээс явна” гэж ярих тэднийг хэсэг ажиглаж байгаад учир байдлыг лавлалаа.

Тэдний хэлж буйгаар бол эрх мэдлээ хэтрүүлэн хэрэглэдэг “том толгойтой” нэг даргаас болж хүүхдүүдээ цэцэрлэгт өгч чадаагүй хорь орчим эцэг, эх бухимдсандаа яамны сайдтай  уулзахаар хүрч ирсэн нь энэ аж.

Учир байдлыг дэлгэрүүлбэл БЗД-ийн 21-р цэцэрлэгийг эрхлэгч Б.Заяа гэгч эмэгтэй  энгийн ардын хүүхдийг ялгаварлан гадуурхаж, эцэг эхчүүдийг элдвээр хэлэн доромжилжээ. Цаашлаад цэцэрлэгийн эрхлэгчтэй зарим ээжүүд зодолдож, цагдаа сэргийлэхдээ тулсан байна.

Энэ жил БЗД-ийн 21-р цэцэрлэг илүү ч үгүй, дутуу ч үгүй яг 20 хүүхэд шинээр бүртгэж авах аж. Азаар ачаалал бага байж яг 17 эцэг, эх хүүхдээ цэцэрлэгт хамрагдуулахаар дугаарласан байна. Гэтэл дугаарлаж зогссон хүмүүсийн  нэгнийх нь ч хүүхдийг бүртгээгүй гэнэ.  21-р цэцэрлэгийн эрхлэгч Б.Заяа “Хүүхдүүдээ бүртгээд дууссан. Танай хүүхдүүдийг авч чадахгүй” гэж хэлжээ. Гайхсан эцэг, эхчүүд учир байдлыг лавлаж асуухад “Танай хүүхдүүд 3 нас нэг хоногтой, 3 нас таван сартай юм байна. Манай цэцэрлэгт 2 нас 3 сартайгаас 3 настай хүүхэд л авах боломжтой. Тиймээс БШУ-ны яамнаас гаргасан журмын дагуу танай хүүхдүүдийг манай цэцэрлэг авах боломжгүй” гэж хэлээд хаалгаа тас хаажээ. Бүр 2 нас нэг хоногтой хүүхдийг ч авахгүй гэсэн байна.

Уг нь хуулинд 2-5 насны хүүхдүүдийг цэцэрлэгт хамруулна гэж заасан байдаг. Цаашлаад БШУ-аас 2-3 настай хүүхдийг цэцэрлэгт авна гэсэн ямар ч дүрэм, журам гаргаагүй байхад  уг цэцэрлэгийн эрхлэгч толгой мэдэн дураар загнасан нь энэ юм байна. Хүүхдээ харъяаллын дагуух цэцэрлэгт нь асуудалгүй өгөх нь гэж баярлаж байсан аав ээжүүд аргаа барахдаа сургуулийн өмнөх насны боловсролын асуудал эрхэлсэн мэргэжилтэн Энхсайхан гэдэг эмэгтэйд хандахад яаманд очихыг санал болгожээ. Цэцэрлэгийн эрхлэгч Б.Заяа өөрсдийнх нь хүүхдүүдийн оронд мөнгө өгсөн хүүхдүүдийг авах байх гэсэн хардлага ч эдгээр эцэг, эхчүүдэд байгаа юм.

  Харин бид 21-р цэцэрлэгийн эрхлэгч Б.Заяатай утсаар холбогдож энэ талаар тодруулах гэсэн боловч тэрээр “Би утсаар мэдээлэл өгөхгүй. Юу яриад байгаа юм” гэсээр утсаа тасдав.

Э.Ичинхорлоо: Авах ёстой хүүхдээ авахгүй байгаад гайхаж байна

  -  Танай хүүхдийг ямар үндэслэлээр цэцэрлэгт бүртгэсэнгүй вэ?

-    Манай хүүхэд харьяаллын дагуу БЗД-ийн 21-р цэцэрлэгт орох ёстой. Би хүүхдээ цэцэрлэгт өгөх гэж хоёр жил гаруй хөөцөлдөж байна. Энэ жил 20 хүүхэд авна гэсэн. 17 хүн дугаарлаж зогссон. Тэр 17 хүний хүүхдийг авч болно шүү дээ. Би үргэлж “Хүүхдээ танай цэцэрлэгт өгье. Аваач” гэж хэлээд л явж байсан. Тэгээд хоёр хоногийн өмнө бүртгүүлье гээд өрөөнд нь явж ороход “Шинэ бүртгэл 26-ны өдөр эхэлнэ. Та байж бай” гэж хэлсэн байна. Тэгэхээр нь би охиноо “Миний охин цэцэрлэг рүү нь очоод хүүхдүүд юу бэлдэх ёстой нь бичээд ирээрэй. Хүүхдийнхээ цэцэрлэгийн хэрэгслийг ээж нь бэлдэж байя” гээд явуулсан. Манай охин цэцэрлэгийн ханан дээр байсан хүүхдүүдийн бэлдэх зүйлийн зарлалын зургийг гар утсаараа авах гэхэд нь “Чи манай цэцэрлэг дээр бичлэг хийлээ. Чи яахаараа тэгдэг юм”.  Тэр Б.Заяа гэдэг хүүхний хууль зөрчсөн олон баримт бий.

-    Тухайлбал?

-    Өмнө жил хүүхдээ өгье гэхэд бүртгэлгүй гээд аваагүй. Тэгээд гарч явтал нэг таньдаг багш маань тааралдаж, хандив өгөөд хүүхдээ өгөхийг санал болгосон. Тэгэхээр нь би хандив гэж 100 мянган төгрөгийг таньдаг багшдаа өгсөн. Тэгтэл “Манайд зай алга өвлөөс авъя” гэж хэлсэн. Тэгэхээр  нь би зөвшөөрсөн. Б. Заяа гэгч эмэгтэй багш нараараа дамжуулж хандив авахуулж эцэг эхчүүдийн 500 мянган төгрөгийг ашиглачихаад одоо хүртэл аваагүй гэж дайраад байгаа. Бүр өөрөө хандив авахуулчихаад нэг багшийгаа хандив авсан гэж халсан. Тэгснээ сүүлдээ “Би эцэг эхчүүдээс 500 мянган авсан” гэдгээ хүлээн зөвшөөрсөн.  Тэр мөнгөнөөс 300 мянгаар нь цэцэрлэгийн гадна тохижилтыг хийсэн гэж өөрөө хэлсэн.

-    Одоо та хэнд хандая гэж бодож байна?

-    Үнэхээр ингэх байсан юм бол цэцэрлэгийн хүүхдүүдийн насны хязгаарлалтын талаар телевиз радиогоороо зарлахгүй яасан юм бэ. Одоо би хэлэх ёстой бүх хүнд нь хэлнэ. Хөлөө хүрэх газар хүртэл явж хүүхдээ цэцэрлэгт өгнө.

-    Энэ жил 21-р цэцэрлэг хандиваар хүүхэд авна гэнэ үү?

-    Мэдэхгүй. Өглөө бид нар бужигнуулсан учраас айж байгаа байлгүй. Авах ёстой хүүхдүүдээ авахгүй байгаад гайхаж байна.

Бид юу болсон талаар эргэж сураглахад  эцэг эхчүүдийг нилээн хүлээлгэсний эцэст БШУЯ-ны бодлогын хэрэгжилтийг зохицуулах газрын дарга Д.Эрдэнэчимэг хүлээн авч уулзсан байна. Тэрээр “21-р цэцэрлэгээс байнга гомдол ирдэг. Тиймээс бид тус цэцэрлэгт шалгалт хийнэ. Та бүхний гомдлыг шалгаж үзээд асуудлыг шийдвэрлэнэ” гэжээ.

Уг нь манай хуулинд 2-5 насны хүүхдүүдэ цэцэрлэгт хамрагдах ёстой гэж заасан байдаг.  Гэтэл нэг дүүргийн цэцэрлэгийн эрхлэгч гэх нөхөр өөийн дураар дүрэм, журам гаргаж ирээд түүнийгээ иргэдээр мөрдүүлэх гэж увайгүй аашилсныг шүүмжлэх хүмүүс олон байна. Бүртгэл эхлээд ойрд цэцэрлэгүүд ачаалал ихтэй байгаа. Бусад цэцэрлэгүүд  оочер дараалал ихтэй байгаа ч аль болохоор асуудлыг шийдвэрлэхийг хичээж байгаа аж. Гэтэл ганц энэ цэцэрлэгт л алагчилж үзэх асуудал үүсээд байгаа тухай эцэг эхчүүд ярьж  байна. 21-р цэцэрлэгтэй зэргэлдээ орших наймдугаар цэцэрлэг, 82-р цэцэрлэг гэхэд л бүх хүүхдээ бүртгээд дуусчээ. Гэтэл тус цэцэрлэг л хүнд суртал гаргаж иргэдийг чирэгдүүлсэн аж.