Нийгэмд гэр бүл салалт ихэсч, энэ төрлийн маргааныг шийдүүлэх гэсэн гомдол шүүхийн байгууллагад олноор ирэх болжээ. Улсын Дээд шүүхээс гаргасан судалгаагаар сүүлийн долоон жилд шүүхээр шийдвэрлэсэн иргэний хэргийн 15 хувь нь буюу зургаан хэрэг тутмын нэг нь гэр бүл цуцлалт, хүүхдийн тэтгэлэг тогтоолгох гээд нийгмийн бичил орчин болсон гэр бүлтэй холбоотой маргаантай асуудлууд байгаа юм.

Эхнэр нөхөр хоорондоо эд хөрөнгийн маргаангүй, бага насны хүүхэдгүй бол шүүхээр оролгүйгээр захиргааны журмаар асуудлаа шийдүүлээд явах боломжтой.  Ийм журмаар гэрлэлтээ цуцлуулж байгаа хосыг оруулан тооцвол манай улсад гэр бүлийн амьдрал төдий л тогтвортой биш байгаа нь анзаарагдана.

Эхнэр нөхөр байтугай, эрүү толгой салдаг юм чинь гэх “хайнга” философиор бодвол хувь хүний эрх чөлөөн дээр тулгуурлах энэ асуудалд төдийлөн ач холбогдол өгөмгүй. Хамгийн гол нь гэр бүл цуцлалтаас хүүхдийн эрх ашиг хохирч байгаад сэтгэл эмзэглэхээс аргагүй.

Дээд шүүхээс хийсэн судалгаагаар өнгөрсөн долоон жилд шүүхээс тэтгэлэг тогтоолгосон хүүхдийн тоо 9180-д хүрчээ. Эдгээр хүүхдийн тэтгэлгийн хэмжээг амьжиргааны түвшинтэй уялдуулан тогтоож байгаа. Өөрөөр хэлбэл 11 нас хүрээгүй хүүхдэд сард 90 гаруйхан мянга, үүнээс дээш бол 190 гаруй мянган төгрөг аав, ээжээс нь тусламж болж ирдэг гэсэн үг. Мөн үр хүүхэддээ тэтгэлэг өгөхөөс татгалзах нь ч цөөнгүй аж. Тиймдээ ч хүүхдийн тэтгэлгээ шүүхээр албадан гаргуулсан 2506 тохиолдол гарчээ. Гэвч шүүхийн шийдвэр биелүүлэхээс эрс татгалздаг, зайлсхийдэг эцэг эх ч байдаг байна.

ОХУ-д гэхэд л хүүхдийн тэтгэврээ төлөхгүй байгаа хүмүүсийн нэр усыг, албан тушаалтай нь хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр нээлттэй мэдээлдэг гэдэг. Харин манайд бол албадан төл гээд шүүхийн шийдвэр очдог ч үүнийг үл тоох нь элбэг аж.

Гэр бүлийн тухай хуульд эцэг эх байх эрхийг нь хасах гэсэн анхаарал татсан заалт бий. Хүүхдээ хаях, санаатай төөрүүлэх, тарчлаан зовоох, худалдах, барьцаалах, биеийг нь үнэлэх, шунахай зорилгоор ашигласан тохиолдолд эцэг, эх байх эрхийг нь хасдаг. Мөн хүүхэдтэйгээ удаа дараа хэрцгий харьцсан, бэлгийн харьцаанд оруулахаар завдсан эсвэл оруулсан, сэтгэл санааны хүнд дарамтад байлгасан, хүүхдээ өсгөн хүмүүжүүлэх үүргээс санаатайгаар зайлсхийсэн, согтууруулах ундаа, мансууруулах бодис байнга хэрэглэдэг хүний эцэг, эх байхыг ч хасахаар заасан байдаг.

Ийм байдлаар 52 хүн эцэг, эх байх эрхээ хасуулсан байна. Мөн гэр бүлээ цуцлуулсан эхнэр, нөхөр хүүхдээ өөр дээрээ үлдээх гэж элдвийн арга зохиодог бол зарим нь  тэтгэлэг  төлөхөөс зайлсхийхдээ өөрийн хүүхдээ хүлээн зөвшөөрдөггүй тохиолдол ч гарчээ.