Наран дээр сүүлийн өдрүүдэд хүчтэй идэвхжил ажиглагдаж, наймдугаар сарын 25-нд M6.9 ангиллын хүчтэй нарны дэлбэрэлт бүртгэгджээ. Уг дэлбэрэлт нь Нарны AR4513 нэртэй идэвхтэй толбон бүсэд болсон байна. АНУ-ын Далай, агаар мандлын үндэсний захиргааны (NOAA) мэдээллээр дэлбэрэлт UTC-ийн 10:02 цагт оргилдоо хүрсэн бөгөөд уг бүс өмнөх 24 цагийн хугацаанд нийт таван M ангиллын дэлбэрэлт үүсгэсэн байна.
M6.9 дэлбэрэлт нь радио долгионы хүчтэй цацраг дагуулж, дэлхийн Нар руу харсан хэсэгт радио холбооны доголдол үүсгэхүйц хэмжээний үйл явдал болсон байна. NOAA уг дэлбэрэлттэй холбоотойгоор Type II радио долгионы тархалт илэрсэн бөгөөд плазмын цохилтын хурдыг ойролцоогоор секундэд 603 км гэж тооцжээ. Мөн титмийн масс цацрал буюу CME ажиглагдсан байна.
Дэлхийд аюултай юу?
Одоогоор энэ дэлбэрэлт дэлхийд ноцтой аюул учруулна гэж хэлэх үндэслэл байхгүй. Гэхдээ AR4513 нь Нарны дэлхий рүү харсан хэсгийн бараг төвд байрлаж байгаа тул түүнээс гарсан CME-ийн тодорхой хэсэг Дэлхий рүү чиглэсэн эсэхийг мэргэжилтнүүд шинжилж байна. Хэрэв CME дэлхийд хүрвэл манай гаригийн соронзон оронтой харилцан үйлчилж, геомагнит шуурга, туйлын туяа, зарим тохиолдолд радио холбоо, хиймэл дагуул болон цахилгаан сүлжээнд түр зуурын доголдол үүсгэж болдог. Гэхдээ NOAA-ийн наймдугаар сарын 24–30-ны урьдчилсан төлөвт G1 болон түүнээс дээш түвшний геомагнит шуурга хүлээгдээгүй байна.
Нар яагаад ингэж хүчтэй дэлбэрдэг вэ?
Нарны гадаргуу дээрх нарны толбо нь хүчтэй, орооцолдсон соронзон орны бүс юм. AR4513 нь “beta-gamma-delta” гэж ангилагдах нарийн төвөгтэй соронзон бүтэцтэй бөгөөд ийм бүсүүдэд энерги хуримтлагдаж, гэнэт их хэмжээгээр чөлөөлөгдөхөд нарны дэлбэрэлт үүсдэг.
Энэ бүс наймдугаар сарын 25-нд ганц удаа дэлбэрээгүй бөгөөд нийт таван M ангиллын дэлбэрэлт дараалан үүсгэсэн нь нарны идэвхжил эрчимжсэнийг харуулж байна. Мэргэжилтнүүд AR4513-ийг ойрын өдрүүдэд үргэлжлүүлэн ажиглаж байна.
Товчхондоо: Наран дээрх энэ удаагийн дэлбэрэлт нь дэлхий сүйрүүлэх хэмжээний үйл явдал биш боловч хүчтэй нарны идэвхжил үргэлжилж байгааг харуулсан чухал үзэгдэл юм. Хэрэв CME дэлхий рүү чиглэсэн нь тогтоогдвол ойрын өдрүүдэд туйлын туяа идэвхжих, радио холбоонд түр зуурын нөлөө үзүүлэх боломжтой.
Л.Баяр
