Улаанбаатар
Өнөөдөр / 2026.11.19
Өдөртөө
Шөнөдөө
ХАЙЛТ ХИЙХ
Эхлэл
Улс төр
Эдийн засаг
Нийгэм
Дэлхий
24 баримт
24 фото
COP17
Спорт
Видео
Сошиал мэдээ
  • Эхлэл
  • Улс төр
  • Эдийн засаг
  • Нийгэм
  • Дэлхий
  • 24 баримт
  • 24 фото
  • COP17
  • Спорт
  • Видео
  • Сошиал мэдээ

Таван жил "залгисан" нулимс

2020-8-03
0
ЖИРГЭХ

Монголчууд сүмод хайртай. Магад хамгийн их шимтэн үздэг ард түмний нэг нь байх. Ардчилсан хувьсгалын салхи сэвэлзэж, хоёр нийгмийн хооронд шилжсэн тэртээх 1990-ээд оны үед манай эриний наймдугаар зуунаас үүдэлтэй хэмээн Японы судар бичгүүдэд тэмдэглэгдэн үлдсэн сүмо бөхөд хүч үзэхээр Монголоос гурван хүү зорьсон нь Д.Батбаяр, Н.Цэвэгням, Б.Энхбат нар. Тэд ч зорилгодоо хүрсэн. Арлын Японы мэргэжлийн сүмогийн түүхэнд шинэ хуудсыг нээж чадсан. Тэдгээрийн араас Д.Дагвадорж, Х.Даваажаргал, Б.Дашням нарын дараагийн үе хүч түрж, эр бяраа үзүүлж эхэлсэн нь 2003 он.

Энэ үед “Өглөөний хөх луу” хэмээх авторын эзэн Асашёорюү Д.Дагвадорж олон зууны түүхтэй Японы мэргэжлийн сүмогийн дэвжээнд Монголын анхны ёкозүна буюу аварга болж 2007 оныг хүртэл цорын ганцаараа уг цолыг эзэмшиж байв.

Ард түмэндээ “АСА” хэмээх нэрээрээ эчнээ танил болсон Д.Дагвадоржийн араас олон аварга төрсөн, сүмогийн дэвжээнээс. Мэргэжлийн сүмогийн 68 дахь ёкозүнагаар Д.Дагвадорж тодорсноос хойш 69, 70, 71 дэх их аваргаар Хакүхо М.Даваажаргал, Харүмафүжи Д.Бямбадорж, Какүрюү М.Ананд тэргүүтэй Монгол хөвгүүд тодорсон нь үүний илрэл.

Харин энэ удаад дэлхий нийтийг хамарсан коронавирусийн цар тахлын хүрээнд болж өнгөрсөн долдугаар буюу өнгөрсөн сарын башёд бас нэгэн шинэ түүхийг бичсэн нь дахин монголчуудтай холбогдлоо. Тэр нь Тэрүнофүжи Г.Ган-Эрдэнэ. Түүний хувьд 13 давж, хоёр унаснаар мэргэжлийн сүмогийн Нагоя башёд хоёр дахь түрүүгээ хүртсэн нь энэ. Санаж байгаа бол Тэрүнофүжи Г.Ган-эрдэнэ мэргэжлийн сүмод хамгийн эр бяртай, итгэл найдварын туг нь болж байв. Японы хэвлэлүүд төдийгүй Сүмо бөхийн холбооноос Г.Ган-Эрдэнийг дараагийн ёкозүнагаар нэрлэж, бичиж байсан нь үүний илрэл.

Гэвч Тэрүнофүжи Г.Ган-Эрдэнэд амжилт, алдрын зам бусад шиг нь үүдээ нээсэнгүй. Түүний туулах он цаг хугацаа тийм ч дардан, шулуун байсангүй. Дараагийн башё дахь дараалсан хоёр ялагдал нь түүнийг тохойндоо хүнд гэмтэл авч олон удаагийн мэс засалд оруулах шалтгаан болж, хэсэгтээ эмнэлгийн орон дээр “хэвтүүлсэн” юм. Үүний хажуугаар чихрийн шижин, бөөрний чулуу, элэгний эмчилгээ Г.Ган-Эрдэнийг “ороожээ”.

Сүмогийн дүрэм хатуу. Нэгэнт барилдаж эхэлсэн бол түүнийг тойрсон дэг журам, ёс жаягаас зөрж, сажих эрх үгүй. Эр бяр нь амтагдсан ямар ч аавын хүү байсан дэг журам, ёс жаягаасаа гажвал шийтгэл ногдуулахаас эхлээд олон арван хариуцлага дагадаг.

Хэнбугай ч байсан хүрсэн, хүртсэн цолондоо эзэн байж чадахгүй бол хураалгана. Эцсийн зогсоол нь зодог тайлах. Ийм л нэгэн хатуу дүрэм дунд тэд ялалт гэсэн ганцхан зорилгын төлөө дэвжээн дээр гардаг, түүндээ хүрэх гэж тэмүүлдэг. Тэрүнофүжи Г.Ган-Эрдэнэ энэ замыг тойроогүй, туулсан.

Баргийн нэгэн хүрээнд байдаггүй Озеки буюу Арслан цолонд тэр хүрсэн ч бэртэл гэмтлээсээ болж зиндаа буурч Жонидан зиндааных болтлоо зэрэг буурч байв. Ингэлээ гээд тэр бууж өгсөнгүй. Бэртлээ гүйцэд эдгээгүй байхдаа доод зиндаанд буцаж барилдаж Жониданаас буцаж барилдаж Санданмэ, Макүшита, Жүүрёо хүртэл дэвшсэн тухай Японы хэвлэлээр бичсэн нь одоо ч шарлаагүй байна. Ингэж л Г.Ган-Эрдэнэ дээд зиндаандаа эргэн ирж чадсан юм.

Хүнд бэртсэний улмаас барилдалгүй бараг жил болсон Тэрүнофүжи Жониданы дохён дээр гарч ирж барилдахдаа зүүн жигүүрийн 48 дахь бөх Ваканогүчиг зайлж, давсан байдаг. Г.Ган-Эрдэнэ 2018 оны хаврын тэмцээний 11 дэх өдрөөс хойш анх удаа ялалтын амтыг мэдэрсэн нь энэ.

Тухайн үед тэрбээр Жүүрёод барилдаж байв. Өглөөний 10 цаг орчим эл хуль байсан Бөхийн өргөөнд хоёр өвдгөө боосон Тэрүнофүжиг орж ирэхэд цөөн хэдэн үзэгч ихэд баярлан угтсан гэдэг. Ялалтынхаа дараа Тэрүнофүжи сэтгүүлчдэд “Дохён дээр гаралгүй удсан болохоор бага зэрэг эвгүй байлаа. Нэг сонин мэдрэмж төрж байв. Үзэгчдийн дэмжин хашхирч байгааг сонсоод баярласан” гэж ярьсан байдаг.

Яг үнэндээ Мэргэжлийн сүмогийн Озэки байсан бөх Макүшита зиндаанд барилдаж байсан түүх үгүй.

Харин Тэрүнофүжи Г.Ган-Эрдэнийн тэмцэл, тэмүүлэл, зорилго, түүнийхээ төлөө гаргасан хөлс бүрийн үнэ цэнэ нь Жониданаас буцаад дээд зиндаа /Макүүчи/-нд дэвших зорилготой барилдаж эхэлсэн нь ийнхүү түрүү бөхийн энтэй байжээ. Ямар ч байсан жилийн өмнөх тэр нэгэн хар өдрийн дараахь нулимс өнөөдөр ялалтынх байсан нь юутай ч зүйрлэшгүй бахархам үйл явдал байсан нь сайхан.

С.Гандөл

0
ЖИРГЭХ
Санал болгох
Ачит Ихт ХХК нь Монголын анхны “Нунтаг металл”-ын үйлдвэрийг ашиглалтад оруулжээ
Гишүүдийн ёс зүйг тогтоох Цэцийн дарга Г.Баясгалан өөрөө ёс зүйтэй юу?
Л.Сэлэнгэ: Японы зах зээлд Монголын арьс шир, ноос ноолуурыг ашиглан цүнх үйлдвэрлэж эхэлсэн
О.Гүндэгмаа: Спортоос өөр авьяас байдаг шүү гэдгээ харуулахыг зорьж, гэнэтийн бэлэг бэлдсэн
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

Сэтгэгдэл (11)

  • Zochin (64.119.16.65)
    Bayar hvrgie uwchin gej baidaggvi bie setgeliin hvch l gej baidag. Dan uwchin emgeg yaridag muuhai amnuud boliuuuul yasiin saihan ug saihan eruul sain hvmvvs yamar ch muuhai zviliig setgeliin bieiin hvcheer dawdag gedgiig medeh uu? Muuhai amtuudaaa
    2020 оны 08 сарын 12 | Хариулах
  • Зочин (139.5.219.24)
    Эрүүл байж их амжилтын эзэн болох болтугай...
    2020 оны 08 сарын 03 | Хариулах
  • Зочин (64.119.17.210)
    Авторын эзэн гэж хэлэх нь зөв үү? Автор - зохиогч, зохиогчийн эзэн гэж?
    2020 оны 08 сарын 03 | Хариулах
  • Усан нүдэт (66.181.181.187)
    Сахартай нь их садаа болж байна даа Ган-Эрдэнэд
    2020 оны 08 сарын 03 | Хариулах
    • шижин
      Чихрийн шижинтэй болноо гэдэг чинь элэг нь зөв ажиллаж инсулин ялгаруулах чадваргүй болжээ гэсэн үг. Пиво их ууж хамаа замбараагүй идэж хөөрхий элгээ гомдоожээ. Эдгэдэггүй өвчин шүү дээ. Бүх эрхтэн рүү довтолдог. Одоо зодог тайлж эрүүл мэнддээ анхаарах цаг болжээ
      2020 оны 08 сарын 03
  • Зочин (43.250.126.130)
    Тэсвэр тэвчээр сэтгэлийн хаттай мундаг залуу гайхалтай.
    2020 оны 08 сарын 03 | Хариулах
  • Зочин (202.21.114.139)
    sain edgeerei
    2020 оны 08 сарын 03 | Хариулах
  • Иргэн: (103.229.122.179)
    Багш хүний тэр тусмаа сумогийн япон багшийнхаа итгэл найдварыг алдалгүй, үг захиасыг нь дагаж өнөөгийн амжилтанд хүрснээ дурсан ахуйг хараад манай үндэсний бөхөөр барилдсан гадаадын бөхөд хэрхэн хандаж байсаныг санахад сонин л санагдах юм. Хичээгээрэй...
    2020 оны 08 сарын 03 | Хариулах
  • Unshihch (31.164.60.21)
    Bayar hyrgej az jargal eryyl enh ulam ih amjilt hysen erooe
    2020 оны 08 сарын 03 | Хариулах
  • Зочин (202.9.46.183)
    sain huu
    2020 оны 08 сарын 03 | Хариулах
  • баярлаж сууна (192.82.67.14)
    ГАНЭРДЭНЭД их баярлалаа. ОДОО аварга гэдэг цолны төлөө нухацтай үзээрээ.
    2020 оны 08 сарын 03 | Хариулах
  • Шинэ
  • Их уншсан
  • Их сэтгэгдэлтэй
  • СЗХ-ны гишүүнд нэр дэвшигчийг сонгон шалгаруулах ажлын хэсэг байгууллаа
    9 цаг 6 мин
  • Цахилгааны 1.05 сая тоолуурын 855.1 мянгыг ухаалаг болгожээ
    9 цаг 36 мин
  • Говь-Алтай аймагт 3.7 магнитудын газар хөдөлжээ
    10 цаг 3 мин
  • Электрон тамхи уушгины хорт хавдар үүсгэдэг үү? Шинжлэх ухаан юу хэлж байна вэ?
    10 цаг 44 мин
  • Танилц: Засгийн газрын хуралдаанаас гаргасан шийдвэрүүд
    11 цаг 20 мин
  • Б.Пүрэвдагва: Шөнө ажилладаг иргэддээ зориулж 22:00-02:00 цаг хүртэл явах шөнийн автобусыг  үйлчилгээнд гаргаад байна
    11 цаг 39 мин
  • Ши Жиньпин Трампыг очихоос өмнө В.Путинтэй уулзлаа
    11 цаг 52 мин
  • Сошиалд олны хайрыг татсан Фиона нэртэй усны үхэр сүлжмэл малгай залгисны улмаас эмнэлэгт очжээ
    12 цаг 7 мин
  • ТББХ: Ерөнхийлөгчийн чөлөөлөгдөх хүсэлтийг дэмжсэн болон дэмжээгүй гишүүд
    12 цаг 38 мин
  • “Хятадын засаглал ба дэлхийн хөгжил” хэлэлцүүлэг боллоо
    12 цаг 47 мин
  • Б.Дамдинням: Шатахууны нийлүүлэлт, түгээлтийг хэвийн байлгахад анхаарна
    13 цаг 0 мин
  • Ц.Идэрбат: Монгол Улс 1990 оноос хойших хамгийн өндөр буюу 1.4 сая тонн ургац хураан авлаа
    13 цаг 12 мин
  • Тавантолгой Түлш ХХК-ийн бүтээгдэхүүн чанар, стандартын шаардлага хангаж буйг дахин баталгаажууллаа
    13 цаг 32 мин
  • Ц.Идэрбат: Малын вакцины асуудалд онцгой анхаарна
    13 цаг 33 мин
  • Энхийг сахиулах ажиллагаанд үүрэг гүйцэтгэсэн алба хаагчдыг хүлээн авч уулзжээ
    13 цаг 56 мин
  • "Нойрсож буй гоо бүсгүй" хүүхэлдэйн киноны хөдөлгөөний зураач Флойд Норман "Оскар" авчээ
    14 цаг 5 мин
  • АНУ-д эрчүүдийн бэлэг эрхтнийг томруулах бизнес цэцэглэн хөгжиж байна
    14 цаг 37 мин
  • Ерөнхий сайдын мэдээллээс онцлох 10 ЭШЛЭЛ
    15 цаг 6 мин
  • Н.Учрал: Төр эзгүйдэж болохгүй
    15 цаг 34 мин
  • Ерөнхийлөгчийн чөлөөлөгдөх хүсэлтийг УИХ хэрхэн шийдвэрлэх вэ?
    16 цаг 8 мин
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • Б.Орхонбаярт амлуулсан О.Хангай аварга яагаад өөрөөсөө бага цолтой М.Лхагвагэрэл гарьдын ард гарав?
  • Л.Батлут: Улс эх орны эрх ашгаас илүү албан тушаал гэж үгүй
  • Өнөөдөр төв болон зүүн аймгуудын нутгаар нойтон цас орж, шуурна
  • Этгээд хоригтой 24 улс
  • Б.Баяраа: Хүчин төгөлдөр бус хуулийг шүүх хэрэгжүүлсээр байна
  • Ойрын 10 хоногийн цаг агаарын урьдчилсан ТӨЛӨВ
  • З.Мэндсайхан: 2027 оны төсөв иргэдийнхээ орлогыг хамгаална
  • Бөхчүүдийн улирлын чансааг Улсын аварга О.Хангай хол тасархай тэргүүлж, Улсын арслан Ц.Бямба-Отгон удаалж байна
  • МУГТ Т.Тулга, Л.Энхрийлэн нар дэлхийн чансааг ТЭРГҮҮЛЖ байна
  • Нийслэлийн 8 дүүрэгт томуу, томуу төст өвчний үзлэг, оношилгоо, эмчилгээний 21 цэг ажиллаж байна
  • Өвөлжилтийн бэлтгэл, отор нүүдлийн зохион байгуулалтыг эрчимжүүлэх чиглэл өглөө
  • Жүдо бөхийн залуучуудын ДАШТ энэ сарын 19-нд эхэлнэ
  • Б.Хурцын эхлүүлсэн шинэ зам буюу “Их эвсэл”
  • “Онцгой хотхон”-ы 512 айлын орон сууцны барилга угсралтын ажлыг шуурхайлахыг үүрэг болголоо
  • ОХУ-ын АНУ-д суугаа Элчин сайд Александр Дарчиев гэнэт нас баржээ
  • Өнөөдөр нутгийн баруун өмнөд хэсгээр цас орно
  • СЗХ-ы даргыг үүрэгт ажлаас нь чөлөөлөх асуудалыг хэлэлцэнэ
  • УИХ-ын гишүүн Х.Болормаа “Нээлттэй парламент” танхимд хоёр дахь удаагаа ажиллав
  • СУРВАЛЖИЛГА: Махны үнэ өсөж, иргэд өвлийн идэшээ бага багаар базааж байна
  • Өнөөдөр төв болон зүүн аймгуудын нутгаар нойтон цас орж, шуурна
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • Б.Хурцын эхлүүлсэн шинэ зам буюу “Их эвсэл”
  • Хууль зүй, дотоод хэргийн дэд сайд Д.Мөнх-Эрдэнэ чөлөөлөгдөх хүсэлтээ өглөө
  • ОХУ-ын АНУ-д суугаа Элчин сайд Александр Дарчиев гэнэт нас баржээ
  • З.Мэндсайхан: 2027 оны төсөв иргэдийнхээ орлогыг хамгаална
  • Этгээд хоригтой 24 улс
  • Дональд Трампын илгээсэн тусгай илч нар В.Путинтай уулзахаар Москвад ирлээ
  • Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 73 зөрчил өчигдөр бүртгэгджээ
  • Одоо л С.Бямбацогтыг дэмжихгүй бол оройтож мэдэх нь!
  • Б.Баяраа: Хүчин төгөлдөр бус хуулийг шүүх хэрэгжүүлсээр байна
  • СУРВАЛЖИЛГА: Махны үнэ өсөж, иргэд өвлийн идэшээ бага багаар базааж байна
  • ФАКТ: Г.Дамдинням сайдын барьсан "iPhone Duo" гар утас дунджаар 10 сая төгрөгний үнэтэй
  • Б.Орхонбаярт амлуулсан О.Хангай аварга яагаад өөрөөсөө бага цолтой М.Лхагвагэрэл гарьдын ард гарав?
  • Л.Батлут: Улс эх орны эрх ашгаас илүү албан тушаал гэж үгүй
  • Э.Одмөнх: Төрийн ёслолын дэг журамд "бөхчүүдийн гарыг арчуулах" гэсэн зүйл байхгүй
  • Ойрын 10 хоногийн цаг агаарын урьдчилсан ТӨЛӨВ
  • П.Батчимэг: Ирэх оны төсвийг 41.5 их наядын алдагдалтай батласан нь татвар төлөгчдийг улам сөхрүүлэх арга гэхээс өөр үг алга
  • Нийслэлийн 8 дүүрэгт томуу, томуу төст өвчний үзлэг, оношилгоо, эмчилгээний 21 цэг ажиллаж байна
  • Халтиргаа гулгаа үүсэж болзошгүй замууд дээр 41тонн давс, 2 тонн давс цацаад байна
24 баримт
  • Ерөнхий сайдын мэдээллээс онцлох 10 ЭШЛЭЛ
  • 24 БАРИМТ: Дэлхийн гүнжүүдийн тухай сонирхолтой түүхүүд
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • З.Мэндсайхан: 2027 оны төсөв иргэдийнхээ орлогыг хамгаална
  • Б.Баяраа: Хүчин төгөлдөр бус хуулийг шүүх хэрэгжүүлсээр байна
Эхлэл Улс төр Эдийн засаг Нийгэм Дэлхий 24 баримт 24 фото COP17 Спорт Видео Сошиал мэдээ
Холбоо барих Сурталчилгаа байршуулах Зар Вэб сайт хийх

Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан. Мэдээлэл хуулбарлах хориотой.

Вэб сайтыг хөгжүүлсэн: Sodonsolution ХХК