Улаанбаатар
Өнөөдөр / 2026.11.17
Өдөртөө
Шөнөдөө
ХАЙЛТ ХИЙХ
Эхлэл
Улс төр
Эдийн засаг
Нийгэм
Дэлхий
24 баримт
24 фото
COP17
Спорт
Видео
Сошиал мэдээ
  • Эхлэл
  • Улс төр
  • Эдийн засаг
  • Нийгэм
  • Дэлхий
  • 24 баримт
  • 24 фото
  • COP17
  • Спорт
  • Видео
  • Сошиал мэдээ

Таван жил "залгисан" нулимс

2020-8-03
0
ЖИРГЭХ

Монголчууд сүмод хайртай. Магад хамгийн их шимтэн үздэг ард түмний нэг нь байх. Ардчилсан хувьсгалын салхи сэвэлзэж, хоёр нийгмийн хооронд шилжсэн тэртээх 1990-ээд оны үед манай эриний наймдугаар зуунаас үүдэлтэй хэмээн Японы судар бичгүүдэд тэмдэглэгдэн үлдсэн сүмо бөхөд хүч үзэхээр Монголоос гурван хүү зорьсон нь Д.Батбаяр, Н.Цэвэгням, Б.Энхбат нар. Тэд ч зорилгодоо хүрсэн. Арлын Японы мэргэжлийн сүмогийн түүхэнд шинэ хуудсыг нээж чадсан. Тэдгээрийн араас Д.Дагвадорж, Х.Даваажаргал, Б.Дашням нарын дараагийн үе хүч түрж, эр бяраа үзүүлж эхэлсэн нь 2003 он.

Энэ үед “Өглөөний хөх луу” хэмээх авторын эзэн Асашёорюү Д.Дагвадорж олон зууны түүхтэй Японы мэргэжлийн сүмогийн дэвжээнд Монголын анхны ёкозүна буюу аварга болж 2007 оныг хүртэл цорын ганцаараа уг цолыг эзэмшиж байв.

Ард түмэндээ “АСА” хэмээх нэрээрээ эчнээ танил болсон Д.Дагвадоржийн араас олон аварга төрсөн, сүмогийн дэвжээнээс. Мэргэжлийн сүмогийн 68 дахь ёкозүнагаар Д.Дагвадорж тодорсноос хойш 69, 70, 71 дэх их аваргаар Хакүхо М.Даваажаргал, Харүмафүжи Д.Бямбадорж, Какүрюү М.Ананд тэргүүтэй Монгол хөвгүүд тодорсон нь үүний илрэл.

Харин энэ удаад дэлхий нийтийг хамарсан коронавирусийн цар тахлын хүрээнд болж өнгөрсөн долдугаар буюу өнгөрсөн сарын башёд бас нэгэн шинэ түүхийг бичсэн нь дахин монголчуудтай холбогдлоо. Тэр нь Тэрүнофүжи Г.Ган-Эрдэнэ. Түүний хувьд 13 давж, хоёр унаснаар мэргэжлийн сүмогийн Нагоя башёд хоёр дахь түрүүгээ хүртсэн нь энэ. Санаж байгаа бол Тэрүнофүжи Г.Ган-эрдэнэ мэргэжлийн сүмод хамгийн эр бяртай, итгэл найдварын туг нь болж байв. Японы хэвлэлүүд төдийгүй Сүмо бөхийн холбооноос Г.Ган-Эрдэнийг дараагийн ёкозүнагаар нэрлэж, бичиж байсан нь үүний илрэл.

Гэвч Тэрүнофүжи Г.Ган-Эрдэнэд амжилт, алдрын зам бусад шиг нь үүдээ нээсэнгүй. Түүний туулах он цаг хугацаа тийм ч дардан, шулуун байсангүй. Дараагийн башё дахь дараалсан хоёр ялагдал нь түүнийг тохойндоо хүнд гэмтэл авч олон удаагийн мэс засалд оруулах шалтгаан болж, хэсэгтээ эмнэлгийн орон дээр “хэвтүүлсэн” юм. Үүний хажуугаар чихрийн шижин, бөөрний чулуу, элэгний эмчилгээ Г.Ган-Эрдэнийг “ороожээ”.

Сүмогийн дүрэм хатуу. Нэгэнт барилдаж эхэлсэн бол түүнийг тойрсон дэг журам, ёс жаягаас зөрж, сажих эрх үгүй. Эр бяр нь амтагдсан ямар ч аавын хүү байсан дэг журам, ёс жаягаасаа гажвал шийтгэл ногдуулахаас эхлээд олон арван хариуцлага дагадаг.

Хэнбугай ч байсан хүрсэн, хүртсэн цолондоо эзэн байж чадахгүй бол хураалгана. Эцсийн зогсоол нь зодог тайлах. Ийм л нэгэн хатуу дүрэм дунд тэд ялалт гэсэн ганцхан зорилгын төлөө дэвжээн дээр гардаг, түүндээ хүрэх гэж тэмүүлдэг. Тэрүнофүжи Г.Ган-Эрдэнэ энэ замыг тойроогүй, туулсан.

Баргийн нэгэн хүрээнд байдаггүй Озеки буюу Арслан цолонд тэр хүрсэн ч бэртэл гэмтлээсээ болж зиндаа буурч Жонидан зиндааных болтлоо зэрэг буурч байв. Ингэлээ гээд тэр бууж өгсөнгүй. Бэртлээ гүйцэд эдгээгүй байхдаа доод зиндаанд буцаж барилдаж Жониданаас буцаж барилдаж Санданмэ, Макүшита, Жүүрёо хүртэл дэвшсэн тухай Японы хэвлэлээр бичсэн нь одоо ч шарлаагүй байна. Ингэж л Г.Ган-Эрдэнэ дээд зиндаандаа эргэн ирж чадсан юм.

Хүнд бэртсэний улмаас барилдалгүй бараг жил болсон Тэрүнофүжи Жониданы дохён дээр гарч ирж барилдахдаа зүүн жигүүрийн 48 дахь бөх Ваканогүчиг зайлж, давсан байдаг. Г.Ган-Эрдэнэ 2018 оны хаврын тэмцээний 11 дэх өдрөөс хойш анх удаа ялалтын амтыг мэдэрсэн нь энэ.

Тухайн үед тэрбээр Жүүрёод барилдаж байв. Өглөөний 10 цаг орчим эл хуль байсан Бөхийн өргөөнд хоёр өвдгөө боосон Тэрүнофүжиг орж ирэхэд цөөн хэдэн үзэгч ихэд баярлан угтсан гэдэг. Ялалтынхаа дараа Тэрүнофүжи сэтгүүлчдэд “Дохён дээр гаралгүй удсан болохоор бага зэрэг эвгүй байлаа. Нэг сонин мэдрэмж төрж байв. Үзэгчдийн дэмжин хашхирч байгааг сонсоод баярласан” гэж ярьсан байдаг.

Яг үнэндээ Мэргэжлийн сүмогийн Озэки байсан бөх Макүшита зиндаанд барилдаж байсан түүх үгүй.

Харин Тэрүнофүжи Г.Ган-Эрдэнийн тэмцэл, тэмүүлэл, зорилго, түүнийхээ төлөө гаргасан хөлс бүрийн үнэ цэнэ нь Жониданаас буцаад дээд зиндаа /Макүүчи/-нд дэвших зорилготой барилдаж эхэлсэн нь ийнхүү түрүү бөхийн энтэй байжээ. Ямар ч байсан жилийн өмнөх тэр нэгэн хар өдрийн дараахь нулимс өнөөдөр ялалтынх байсан нь юутай ч зүйрлэшгүй бахархам үйл явдал байсан нь сайхан.

С.Гандөл

0
ЖИРГЭХ
Санал болгох
Ачит Ихт ХХК нь Монголын анхны “Нунтаг металл”-ын үйлдвэрийг ашиглалтад оруулжээ
Гишүүдийн ёс зүйг тогтоох Цэцийн дарга Г.Баясгалан өөрөө ёс зүйтэй юу?
Л.Сэлэнгэ: Японы зах зээлд Монголын арьс шир, ноос ноолуурыг ашиглан цүнх үйлдвэрлэж эхэлсэн
О.Гүндэгмаа: Спортоос өөр авьяас байдаг шүү гэдгээ харуулахыг зорьж, гэнэтийн бэлэг бэлдсэн
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

Сэтгэгдэл (11)

  • Zochin (64.119.16.65)
    Bayar hvrgie uwchin gej baidaggvi bie setgeliin hvch l gej baidag. Dan uwchin emgeg yaridag muuhai amnuud boliuuuul yasiin saihan ug saihan eruul sain hvmvvs yamar ch muuhai zviliig setgeliin bieiin hvcheer dawdag gedgiig medeh uu? Muuhai amtuudaaa
    2020 оны 08 сарын 12 | Хариулах
  • Зочин (139.5.219.24)
    Эрүүл байж их амжилтын эзэн болох болтугай...
    2020 оны 08 сарын 03 | Хариулах
  • Зочин (64.119.17.210)
    Авторын эзэн гэж хэлэх нь зөв үү? Автор - зохиогч, зохиогчийн эзэн гэж?
    2020 оны 08 сарын 03 | Хариулах
  • Усан нүдэт (66.181.181.187)
    Сахартай нь их садаа болж байна даа Ган-Эрдэнэд
    2020 оны 08 сарын 03 | Хариулах
    • шижин
      Чихрийн шижинтэй болноо гэдэг чинь элэг нь зөв ажиллаж инсулин ялгаруулах чадваргүй болжээ гэсэн үг. Пиво их ууж хамаа замбараагүй идэж хөөрхий элгээ гомдоожээ. Эдгэдэггүй өвчин шүү дээ. Бүх эрхтэн рүү довтолдог. Одоо зодог тайлж эрүүл мэнддээ анхаарах цаг болжээ
      2020 оны 08 сарын 03
  • Зочин (43.250.126.130)
    Тэсвэр тэвчээр сэтгэлийн хаттай мундаг залуу гайхалтай.
    2020 оны 08 сарын 03 | Хариулах
  • Зочин (202.21.114.139)
    sain edgeerei
    2020 оны 08 сарын 03 | Хариулах
  • Иргэн: (103.229.122.179)
    Багш хүний тэр тусмаа сумогийн япон багшийнхаа итгэл найдварыг алдалгүй, үг захиасыг нь дагаж өнөөгийн амжилтанд хүрснээ дурсан ахуйг хараад манай үндэсний бөхөөр барилдсан гадаадын бөхөд хэрхэн хандаж байсаныг санахад сонин л санагдах юм. Хичээгээрэй...
    2020 оны 08 сарын 03 | Хариулах
  • Unshihch (31.164.60.21)
    Bayar hyrgej az jargal eryyl enh ulam ih amjilt hysen erooe
    2020 оны 08 сарын 03 | Хариулах
  • Зочин (202.9.46.183)
    sain huu
    2020 оны 08 сарын 03 | Хариулах
  • баярлаж сууна (192.82.67.14)
    ГАНЭРДЭНЭД их баярлалаа. ОДОО аварга гэдэг цолны төлөө нухацтай үзээрээ.
    2020 оны 08 сарын 03 | Хариулах
  • Шинэ
  • Их уншсан
  • Их сэтгэгдэлтэй
  • Хэнтий аймагт хүрэн баавгай 361 удаа үзэгдэж давхардсан тоогоор 375 толгой баавгай бүртгэгджээ
    8 цаг 57 мин
  • Монгол Улсад 958 мянган жуулчин иржээ
    10 цаг 10 мин
  • Улаанбаатарт 168,000 орчим эзэнгүй нохой, муур байна
    11 цаг 41 мин
  • Халтиргаа гулгаа үүсэж болзошгүй замууд дээр 41тонн давс, 2 тонн давс цацаад байна
    11 цаг 57 мин
  • ОХУ-ын тулаанч Сергей Билостенный PFL холбооны хүнд жингийн дэлхийн аварга боллоо
    12 цаг 4 мин
  • Аравдугаар сард гадаадын 3,646 иргэнд визийн зөвшөөрөл олгожээ
    12 цаг 38 мин
  • Шинэ дасгалжуулагчийн эхний сорилт эх орондоо...
    12 цаг 55 мин
  • Мэдэгдэл
    12 цаг 55 мин
  • Нийтийн тээврийн зарим чиглэлийг богино эргүүлж байна
    13 цаг 32 мин
  • Т.Сайфолла ДАШТ-ээс мөнгөн медаль хүртлээ
    13 цаг 55 мин
  • Израилын цэрэг газын зурваст хамас бүлгийн ахлах командлагчийг устгажээ
    14 цаг 20 мин
  • Дональд Трамп Путин, Ши Жиньпин нартай анх удаа гурван талт уулзалт хийнэ
    15 цаг 4 мин
  • Б.Хурцын эхлүүлсэн шинэ зам буюу “Их эвсэл”
    15 цаг 11 мин
  • Мексикийн хар тамхины нэрт толгойлогч, “боссуудын босс” хочит Мигель Анхель Феликс Гальярдо таалал төгслөө
    15 цаг 23 мин
  • Өөрийн барааг худалдаж авахыг хориглодог Өмнөд Солонгос наймаачин эр
    15 цаг 32 мин
  • Цаг агаарын аюултай үзэгдлээс сэрэмжлүүлж байна
    15 цаг 48 мин
  • Энэ долоо хоногт ордуудын амьдрал хэрхэн өрнөх вэ?
    15 цаг 53 мин
  • Битүүний өдрийг бүх нийтийн амралтын өдөр болгох уу?
    16 цаг 8 мин
  • Төв аймгийн ихэнх сумдын нутгаар 0.2-3.0 мм нойтон цас, цас орж, цасан шуурга шуурна
    16 цаг 24 мин
  • Үйл явдал: Хил хамгаалах байгууллагад хүний эрхийн сургагч багш бэлтгэх сургалт болно
    16 цаг 27 мин
  • Чингис хааны тухай гадныхны бичсэн сонирхолтой баримтууд
  • Яруугийн уугуул Яруухан гарьд М.Лхагвагэрэлийн тухай сонирхолтой 24 баримт
  • Чингис хааныг магтан дуулсан БҮХ дуу
  • Чингис хааны тухай өгүүлэх БҮХ кино
  • Сагсанбөмбөгт ур чадвараараа гайхагдаж байгаа Өлзийбатын Индра гэж хэн бэ?
  • Б.Орхонбаярт амлуулсан О.Хангай аварга яагаад өөрөөсөө бага цолтой М.Лхагвагэрэл гарьдын ард гарав?
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • Г.Тэмүүлэн: Хүний эрх, эрх чөлөөг хамгаалахад төсөв мөнгө харамлах шаардлаггүй
  • ФОТО: УИХ-ын хүндэтгэлийн хуралдаан эхэллээ
  • Л.Батлут: Улс эх орны эрх ашгаас илүү албан тушаал гэж үгүй
  • 24 БАРИМТ: Дэлхий дээрх бидний анзаардаггүй "этгээд" баримтууд
  • Этгээд хоригтой 24 улс
  • Б.Баяраа: Хүчин төгөлдөр бус хуулийг шүүх хэрэгжүүлсээр байна
  • Бөхчүүдийн улирлын чансааг Улсын аварга О.Хангай хол тасархай тэргүүлж, Улсын арслан Ц.Бямба-Отгон удаалж байна
  • Өнөөдөр төв болон зүүн аймгуудын нутгаар нойтон цас орж, шуурна
  • "Чингис хаан" одонг хүртсэн эрхмүүд
  • Ойрын 10 хоногийн цаг агаарын урьдчилсан ТӨЛӨВ
  • МУГТ Т.Тулга, Л.Энхрийлэн нар дэлхийн чансааг ТЭРГҮҮЛЖ байна
  • З.Мэндсайхан: 2027 оны төсөв иргэдийнхээ орлогыг хамгаална
  • FIBA 3x3 AmeriCup 2026 тэмцээний тойм
  • Чингис хааны тухай гадныхны бичсэн сонирхолтой баримтууд
  • Яруугийн уугуул Яруухан гарьд М.Лхагвагэрэлийн тухай сонирхолтой 24 баримт
  • Чингис хааныг магтан дуулсан БҮХ дуу
  • Г.Тэмүүлэн: Хүний эрх, эрх чөлөөг хамгаалахад төсөв мөнгө харамлах шаардлаггүй
  • Өнөөдөр төв болон зүүн аймгуудын нутгаар нойтон цас орж, шуурна
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • МУГТ Э.Цэндбаатар энэ бямба гарагт Мухаммад Якубовтой тулалдана
  • ОХУ-ын АНУ-д суугаа Элчин сайд Александр Дарчиев гэнэт нас баржээ
  • Чингис хааны тухай өгүүлэх БҮХ кино
  • FIBA 3x3 AmeriCup 2026 тэмцээний тойм
  • Экспорт өмнөх оны мөн үеэс 45.3 хувиар өсжээ
  • Дональд Трампын илгээсэн тусгай илч нар В.Путинтай уулзахаар Москвад ирлээ
  • Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 73 зөрчил өчигдөр бүртгэгджээ
  • У.Хүрэлсүх: Их Монгол Улсын үргэлжлэл болохоо өглөө бүр санаж, өдөр бүр хичээж, үдэш бүр цэгнэж явахыг уриалж байна
  • ПСЖ клубийн алтан эрин үе
  • П.Бат-амгалан дэлхийн аварга болж, дэлхийн дээд амжилтыг шинэчиллээ
  • ОХУ-ын талд тагнуул хийсэн гэх сэжгээр АНУ-ын армийн алба хаагчийг Их Британид баривчилжээ
  • Б.Баяраа: Хүчин төгөлдөр бус хуулийг шүүх хэрэгжүүлсээр байна
  • СУРВАЛЖИЛГА: Махны үнэ өсөж, иргэд өвлийн идэшээ бага багаар базааж байна
  • З.Мэндсайхан: 2027 оны төсөв иргэдийнхээ орлогыг хамгаална
24 баримт
  • Хайрын дууч С.Сэрчмаагийн тухай 24 баримт
  • З.Мэндсайхан: 2027 оны төсөв иргэдийнхээ орлогыг хамгаална
  • Б.Баяраа: Хүчин төгөлдөр бус хуулийг шүүх хэрэгжүүлсээр байна
  • Этгээд хоригтой 24 улс
  • 24 БАРИМТ: Дэлхий дээрх бидний анзаардаггүй "этгээд" баримтууд
Эхлэл Улс төр Эдийн засаг Нийгэм Дэлхий 24 баримт 24 фото COP17 Спорт Видео Сошиал мэдээ
Холбоо барих Сурталчилгаа байршуулах Зар Вэб сайт хийх

Зохиогчийн эрх хуулиар хамгаалагдсан. Мэдээлэл хуулбарлах хориотой.

Вэб сайтыг хөгжүүлсэн: Sodonsolution ХХК