Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн өрсөлдөөний эхэн үед зарим нэр дэвшигчийн зүгээс Үндсэн хууль, бусад хуульд илт харшилсан үйлдэл гаргах боллоо. МАН-аас нэр дэвшигч Б.Бат-Эрдэнийн сонгуулийн штабаас ийм үйл ажиллагаа зохион байгуулж буйг “Шударга ёс” бүлгэм цохон зааж байна. “Бат-Эрдэнэ бол цэвэр цусны Монгол, өрсөлдөгчид нь биш” гэсэн санаа нь ямар ч тэнэг хүнд ойлгомжтой. Энэ нь МАН-аас ерөнхийлөгчийн олон удаагийн сонгуульд хэрэглэж ирсэн бохир арга юм. Баруун зүүн, жинхэнэ жинхэнэ биш гэх мэт янз бүрийн байдлаар ялгаварлаж, хувааж талцуулах санаархал нь МАН-д ашигтай байж болно. Монголчуудад үүн шиг аюултай юм үгүй.
Хэдхэн жишээ татая. Б.Бат-Эрдэнэ сонгуулийн сурталчилгааны нээлтэндээ: “Миний гарал үүсэл төрийн тэргүүний зэрэг дэвд нийцнэ” гэлээ. УИХ-ын гишүүн Я.Содбаатар: “Гарал үүсэл энэ тэр гэж бичиж яах вэ” гэж мэдэн будлиад, зориуд Ц.Элбэгдоржид хандан зөвлөгөө өгсөн. МАН-ын ахмад онолч Х.Цэвлээ: “Чингисийн нутгаас Бат-Эрдэнэ төрсөн, сайн хүнээс сайн хүн л гардаг” гэж намынхаа хэвлэлд бичжээ. 2013.05.27-ны unen.mn сайтад: “Бат-Эрдэнийг цэвэр монгол хүн гэдэгт эргэлзэхийн арга даанч үгүй. Бурхан Халдуны хормойд өссөн түүний зүс царайг харахад л жинхэнэ монгол эр гэж итгэлтэй хэлж болно. Тиймээс ээжээс нь очиж асуугаад байх шаардлага огт үгүй юм. Сайхан монгол төрхтэй охидыг нь сонгуулийн сурталчилгааны нээлтийн үеэр олон нийт харсан” гэсэн байна. Бодлого, мөрийн хөтөлбөрөө ярихын оронд Монголчуудаа дээр доор гэж ялгаварлан үзсэн, өөрийгөө магтаж өрөөлийг муулсан ийм хүн ард түмний эв нэгдлийг илэрхийлэгч байж чадах уу.
“Миний нэр, гар, сэтгэл цэвэр” гэж Б.Бат-Эрдэнэ өөрийгөө магтаж байна. 2001-2005 онд наадам, цагаан сарын барилдааны түрүү үзүүрийг А.Сүхбат, Д.Сумьяабазар, Г.Өсөхбаяр нар эзэгнэж явсан. Гэтэл харьсан аварга Бат-Эрдэнэ 2006 оны цагаан сарын барилдаанд шөвгийн 4-т Өсөхбаярыг, түрүү булаалдсан барилдаанд Сумьяабазарыг “шидэж” байсан нь ариун явдал байгаагүйг ард түмэн мэднэ. Бөхийн найрааг оройлон цэцэглүүлсэн, Монгол бөхийн өргөөг бөхчүүдээс нь булаан эзэрхэгч Р.Нямдоржийг нөлөөгөө ашиглан хамгаалдаг гээд олон юм бий. Бөхчүүд хэрээрээ л үүнийг ил далд хэлдэг, тэр бүү хэл энэ бүхэнд дургүйцсэн аваргуудын зөвлөлийн ажилд тэр ер оролцдоггүй. Б.Бат-Эрдэнэ, Ө.Энхтүвшин, Я.Содбаатар, Х.Цэвлээ нар ямар нэгэн худалч байдаг тухай тойруулж овоо ярилаа, үнэндээ бол Бат-Эрдэнэ аварга өөрөө их худал ярьж байна. Р.Нямдорж, Д.Данзан нартайгаа нийлж, Монгол бөхийн өргөөг хувьчилж авахыг санаархаж байдаг нь нууц бишээ. Мөн бөхчүүдийн хууль бус наймааг дэмжих нь тодорхой.
“Шударга ёс” бүлгэм нь хэдийгээр иргэний байгууллага болсон боловч МАН-аас угшил гарал нэгтэйн хувьд Б.Бат-Эрдэнийг нэр дэвшүүлсэн явдалд харамсаж байгаагаа илэрхийлэе! Мөрийн хөтөлбөр нь хуурай хоосон амлалттай, эсвэл Засгийн газрын хийх ажлыг биччихсэн байх жишээтэй. Дэлхийн хэмжээнд сэтгэж ажиллах мэдлэг чадвар, арга туршлага түүнд үнэндээ алга. Шинээр бүрэлдсэн УИХ, Засгийн газрын үйл ажиллагаанд чөдөр тушаа л болно, 1997-2001 оны ерөнхийлөгч санаанд тодхон бууж байна. Төрийн тэргүүн нь наадмын дэвжээний уяа бөх шиг байвал, түмэн олны минь амьдрал яахан дээшлэх билээ. Ард түмэн, татвар төлөгчдийн мөнгийг идэж цусалсан авилгачид түүний ивээлд орж нуугдахыг тэсэн ядан хүлээж байгаа. Аварга цолтой бөхийн хувьд гурван ч удаа УИХ-ын гишүүний сэнтийд заллаа, болоо юм бишүү.
Харин шинэ эрх баригч хүчинд итгэлээ өгсөн шиг өгөөд, дараа нь хариуцлагаа тооцсон шиг тооцоё хэмээн уриалж байна.
Хэдхэн жишээ татая. Б.Бат-Эрдэнэ сонгуулийн сурталчилгааны нээлтэндээ: “Миний гарал үүсэл төрийн тэргүүний зэрэг дэвд нийцнэ” гэлээ. УИХ-ын гишүүн Я.Содбаатар: “Гарал үүсэл энэ тэр гэж бичиж яах вэ” гэж мэдэн будлиад, зориуд Ц.Элбэгдоржид хандан зөвлөгөө өгсөн. МАН-ын ахмад онолч Х.Цэвлээ: “Чингисийн нутгаас Бат-Эрдэнэ төрсөн, сайн хүнээс сайн хүн л гардаг” гэж намынхаа хэвлэлд бичжээ. 2013.05.27-ны unen.mn сайтад: “Бат-Эрдэнийг цэвэр монгол хүн гэдэгт эргэлзэхийн арга даанч үгүй. Бурхан Халдуны хормойд өссөн түүний зүс царайг харахад л жинхэнэ монгол эр гэж итгэлтэй хэлж болно. Тиймээс ээжээс нь очиж асуугаад байх шаардлага огт үгүй юм. Сайхан монгол төрхтэй охидыг нь сонгуулийн сурталчилгааны нээлтийн үеэр олон нийт харсан” гэсэн байна. Бодлого, мөрийн хөтөлбөрөө ярихын оронд Монголчуудаа дээр доор гэж ялгаварлан үзсэн, өөрийгөө магтаж өрөөлийг муулсан ийм хүн ард түмний эв нэгдлийг илэрхийлэгч байж чадах уу.
“Миний нэр, гар, сэтгэл цэвэр” гэж Б.Бат-Эрдэнэ өөрийгөө магтаж байна. 2001-2005 онд наадам, цагаан сарын барилдааны түрүү үзүүрийг А.Сүхбат, Д.Сумьяабазар, Г.Өсөхбаяр нар эзэгнэж явсан. Гэтэл харьсан аварга Бат-Эрдэнэ 2006 оны цагаан сарын барилдаанд шөвгийн 4-т Өсөхбаярыг, түрүү булаалдсан барилдаанд Сумьяабазарыг “шидэж” байсан нь ариун явдал байгаагүйг ард түмэн мэднэ. Бөхийн найрааг оройлон цэцэглүүлсэн, Монгол бөхийн өргөөг бөхчүүдээс нь булаан эзэрхэгч Р.Нямдоржийг нөлөөгөө ашиглан хамгаалдаг гээд олон юм бий. Бөхчүүд хэрээрээ л үүнийг ил далд хэлдэг, тэр бүү хэл энэ бүхэнд дургүйцсэн аваргуудын зөвлөлийн ажилд тэр ер оролцдоггүй. Б.Бат-Эрдэнэ, Ө.Энхтүвшин, Я.Содбаатар, Х.Цэвлээ нар ямар нэгэн худалч байдаг тухай тойруулж овоо ярилаа, үнэндээ бол Бат-Эрдэнэ аварга өөрөө их худал ярьж байна. Р.Нямдорж, Д.Данзан нартайгаа нийлж, Монгол бөхийн өргөөг хувьчилж авахыг санаархаж байдаг нь нууц бишээ. Мөн бөхчүүдийн хууль бус наймааг дэмжих нь тодорхой.
“Шударга ёс” бүлгэм нь хэдийгээр иргэний байгууллага болсон боловч МАН-аас угшил гарал нэгтэйн хувьд Б.Бат-Эрдэнийг нэр дэвшүүлсэн явдалд харамсаж байгаагаа илэрхийлэе! Мөрийн хөтөлбөр нь хуурай хоосон амлалттай, эсвэл Засгийн газрын хийх ажлыг биччихсэн байх жишээтэй. Дэлхийн хэмжээнд сэтгэж ажиллах мэдлэг чадвар, арга туршлага түүнд үнэндээ алга. Шинээр бүрэлдсэн УИХ, Засгийн газрын үйл ажиллагаанд чөдөр тушаа л болно, 1997-2001 оны ерөнхийлөгч санаанд тодхон бууж байна. Төрийн тэргүүн нь наадмын дэвжээний уяа бөх шиг байвал, түмэн олны минь амьдрал яахан дээшлэх билээ. Ард түмэн, татвар төлөгчдийн мөнгийг идэж цусалсан авилгачид түүний ивээлд орж нуугдахыг тэсэн ядан хүлээж байгаа. Аварга цолтой бөхийн хувьд гурван ч удаа УИХ-ын гишүүний сэнтийд заллаа, болоо юм бишүү.
Харин шинэ эрх баригч хүчинд итгэлээ өгсөн шиг өгөөд, дараа нь хариуцлагаа тооцсон шиг тооцоё хэмээн уриалж байна.
“Шударга ёс” бүлгэм 2013.05.29
