Бие үнэлэгчид хил дамнаж биеэ үнэлэхээ уртын рейс, харин улс дотроо “ажиллахаа” богинын рейс гэж нэрлэх болоод удаж буй. Тэгвэл “Telegraph.co.uk” сайтад Монголын талаар сэтгэл эмзэглүүлсэн нэгэн мэдээлэл гарчээ.

Энэ бол уурхай дагасан биеэ үнэлэлт. Мэдээллийн баталгаатай эх сурвалжид тооцогддог тус сайтад ийм мэдээлэл нийтлэгдснээр эрдэс баялагийн салбараас өндөр ашиг олж, хөгжил өөд мацаж буй гэх Монгол Улсын брэнд нүүр царайг харлуулж орхив. Тус сайтад нийтлэгдсэн “Mongolia's prostitution zones, where women trade sex for fuel in sub-zero temperatures” мэдээлэлд Монгол Улсын нийгэм, эдийн засгийн уналт нь биеэ үнэлэлт гаарах нэг шалтгаан болсон бөгөөд тэр дундаа хил орчим дахь биеэ үнэлэлт жил ирэх тусам нэмэгдэж байна гэж өгүүлжээ. Тус нийтлэлийг биеэ үнэлдэг, үнэлж байсан эмэгтэйчүүдийн бодит амьдралаар бичсэн бөгөөд тэрбээр өвлийн хүйтэнд гадаа зогсч биеэ үнэлдэг. Ханиад нь хүндэрч, эмчилгээ хийлгэх шаардлагатай ч ийм боломжгүйг мөн дурьдсан байна. Түүнчлэн Монголд биеэ үнэлэлт хууль бус боловч охид, эмэгтэчүүд биеэ үнэлэх нь олширсон. Зарим нь өвлийн хүйтэнд гадаа зогсч биеэ үнэлэх бол зарим диско бар, караке, саунд биеэ үнэлдэг. Сүүлийн жилүүдэд хил орчимд буюу уул уурхайн салбар дагасан биеэ үнэлэлт нэмэгдэх хандлагатай болсон гэжээ. Мөн энэ салбарт ажилладаг эмэгтэйчүүд маш ядуу учир олонх нь бага хөлсөөр биеэ үнэлдэг. Дээр нь бэлгийн замын халдварт өвчний тээгчид болсон байдаг.

Монгол бол бэлгийн хүчирхийллийн эх үүсвэр, дамжин өнгөрөх, хүрэх газар юм.

Монгол Улсын гурван сая гаруй хүн амын дунд 19 мянган эмэгтэй биеэ үнэлдэг гэж 2014 онд НҮБ-ын судалгаагаар гарсан. Уул уурхайн салбар эрчимтэй хөгжихийн хэрээр биеэ үнэлэлт даган хөгжиж байна. Тэр дундаа Өмнөговьд олон мянган эрчүүд ар гэрээсээ хол ажилладаг учир хүний наймаа, биеэ үнэлэлт төвлөрөх шалтгаан болсон. НҮБ-ын судалгаагаар жилд 3000-5000 хүүхэд, эмэгтэйчүүдийг хөдөө орон нутгаас авчирж, хот суурин газарт болон хилийн чанадад худалдаалж байна. Францын Сорбоны их сургуулийн профессор Гаэль Лаказ “Улаанбаатарчууд биеэ үнэлэхийг эсэргүүцдэг ч уул уурхай хөгжсөн нутагт асуудал тэс өөр. Тэд бүгдээрээ мөнгө олох зорилготой ирсэн учраас хэнийгээ шүүмжилж буруутгадаггүй” гэжээ. 

Машин дүүрэн эмэгтэйчүүд хил гарч биеэ үнэлэхээр явж байгаатай тээврийн жолооч нар олон удаа таарч байснаа хэлсэн. Монголчуудын 0.03 хувь нь ХДХВ/ДОХ-оор өвчилсөн. Уурхайд биеэ үнэлдэг эмэгтэйчүүдийн ханш 50 мянга, цагийн хөлс 80 мянган төгрөг. Өдөрт дунджаар 200 мянган төгрөг олдог. Хэрвээ жолооч нарт бэлэн мөнгө байхгүй бол 40-100 литр хүртэл шатахуун авдаг. Үүнийгээ борлуулж мөнгө болгодог.

Бие үнэлдэг эмэгтэйчүүдийн олонх нь ямар ажил хийж, мөнгө олдогоо гэр бүлийнхэндээ хэлдэггүй. Эмэгтэйчүүд олонх нь сайн дураараа биеэ үнэлдэг бол цөөнгүй хувь нь бусдын эрхэнд биеэ үнэлдэг. Хүн худалдаалах гэмт хэргийн золиос болсон эмэгтэйчүүдэд туслах төвүүд байдаг ч тийм ч хүртээмжтэй бус. Учир нь хохирогчдыг хамгаалахад төрөөс санхүүжилт олгодоггүй учраас цар хүрээтэй ажиллах боломжгүй байдаг талаар дурьджээ.

        Энэ бол монголчууд бидний мэддэг хэрнээ мэдэхийг хүсддэггүй үнэн. Уул уурхайн салбар эрчимтэй хөгжиж байна гэж дээр дооргүй халаглах атлаа үүнийг дагасан хууль бус гэмт хэргийг хэрхэн цэгцлэхээ мартчихсан. Үүнийг нь овжиноор харсан гаднынхан тэр хэмжээнд биднийг үнэлж, дагаад Монгол Улсын нэр хүнд дэлхийн давцанд унах шалтгаан болоод байна.

Тиймээс нүдээ нээж, бодит үнэнийг харцгаая. Охид эмэгтэйчүүд чинь амьдрахын эрхэнд шатахуунаар бие үнэлэх хооронд эх орон чинь бэлгийн хүчирхийллийн эх үүсвэр, дамжин өнгөрөх, хүрэх газар болчихоод байна шүү, эрх баригчид аа.

Г.Нацаг