Өнгөрсөн долоо хоногт улс төрд өрнөсөн онцлох үйл явдлуудыг тоймлон хүргэе. УИХ-ын ээлжит бус чуулган албан ёсоор эхлэлээ Өнгөрсөн даваа гарагт буюу энэ сарын 18-нд УИХ-ын ээлжит бус чуулган нээлтээ хийсэн юм. Ээлжит бус чуулган 14 хоног үргэлжлэх хугацаанд найман асуудал хэлэлцэхээр төлөвлөжээ. Үүнд, Татварын багц хуулийн төсөл, Ашигт малтмалын тухай хууль, Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил, үйлчилгээ худалдан авах тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл болон ЗХЖШ-ын дарга, АТГ-ын дарга, дэд дарга болон Улсын Ерөнхий прокурорын орлогчийг зөвшилцөх тухай Ерөнхийлөгчийн санал багтсан юм. Энэ долоо хоногийн УИХ-ын чуулган лхагва, пүрэв, баасан гарагт хуралдаж, Татварын багц хууль, Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил, үйлчилгээ худалдан авах тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийг баталж, ЗХЖШ-ын даргаар хошууч генерал А.Ганбатыг томилох Ерөнхийлөгчийн саналыг дэмжсэн юм. Харин ирэх долоо хоногт Ашигт малтмалын тухай хуулийн төслийн эцсийн хэлэлцүүлгийг хийхээс гадна АТГ-ын дарга, дэд дарга болон Улсын ерөнхий прокурорын орлогчийг зөвшилцөх тухай Ерөнхийлөгчийн саналыг хэлэлцэхээр товложээ. -Эрдэнэт үйлдвэрийг төрийн өмчит үйлдвэрийн газар болголоо- Засгийн газрын ээлжит хуралдаанаар ”Эрдэнэт үйлдвэр” хязгаарлагдмал хариуцлагатай компанийг төрийн өмчит үйлдвэрийн газар /ТӨҮГ/ болгон өөрчилж, дүрмийг нь баталсан юм.

Ингэснээр үйлдвэрийн газар нь өөрт олгогдсон эд хөрөнгийн үндсэн дээр өөрийгөө санхүүжүүлэх зарчмаар ажиллах юм байна. Мөн “Монголросцветмет” компанийг төрийн өмчит үйлдвэрийн газар болгон өөрчилж, дүрмийг нь баталжээ. Дээрх газруудад бүтцийн өөрчлөлт хийх шаардлагатай эсэхийг судлах Ажлын хэсэг байгуулсан байна. Ажлын хэсгийг ЗГХЭГ-ын дарга Л.Оюун-Эрдэнэ ажлын хэсгийг ахлахаар болсон талаар мэдээлж байсан юм. -Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд Ц.Нямдорж Т.Чимгээ, Б.Содномдаржаа нарын ар гэрээс уучлал гуйлаа- Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд Ц.Нямдорж С.Зориг агсны хэрэгт буруутгагдан яллагдсан Т.Чимгээ, Б.Содномдаржаа нартай уулзжээ. Энэ талаараа тэрбээр "Чимгээ болон Б.Содномдаржаатай уулзсан. Өчигдөр хоёуланг нь эмнэлэгт хэвтүүлсэн. Миний чадах юм энэ. Цаашид эмнэлэгт байлгаж байгаад гаргана гэж бодож байна. Би Б.Содномдаржаа, Т.Чимгээгийн ар гэрийнхнээс Монгол Улсын Хууль зүй, дотоод хэргийн сайдын хувьд уучлал гуйж байна" гэсэн юм. Мөн үүнээс гадна "Би энэ хэргийн эцсийг хүртэл явна. Дахиж Монголын хуульчид хэзээ ч хүнийг харгис хэрцгий аргаар эрүүдэн шүүж, яргалдаггүй байлгахын тулд системийн өөрчлөлт хийх хэрэгтэй гэдэг нь харагдаж байна. Би 1970-д оноос хойш Монголд гарч байсан дуулиант хэрэг болгоныг мэднэ. Би ийм аймшигтай юм үзээгүй, сонсоогүй. Ийм аймшигтай юм болсон юм шиг дүр зураг харагдаад байхаар нь чадан ядан тэмцсэн. Хэд хэдэн удаа хэрэг үүсгүүлсэн. Хүүхдийг нь хүртэл хар тамхины хэрэгт холбогдуулж худлаа мэдээлэл цацаж цагдаагийн газар аваачиж байцаасан. Ингэж дарамталж, шахаж байсан.

Захиалагчийг олох биш бүр будлиулсан байна лээ. Хэлээд л байсан юм байна лээ шүү дээ. Тодорхой хүн рүү чиглүүлж, нэр усыг нь хэлж, хөрөнгө мөнгө авсан өгснөө ярьсан. Худлаа ярьдаг ялтанг нь хорих ангид шийтгээд, эрх мэдэл мөнгөтэй хүмүүсийг нь гаргасан байна лээ. Тэр нь захиалагч яг мөн үү гэвэл биш шүү. Зориуд тийм баримт бүрдүүлж ядарсан иргэдэд зэм халдаах байдлаар гэмт хэргийг хаах алсын зорилго нь яваад байсан байна лээ" гэсэн юм.

-Жанжин штабын даргаар А.Ганбатыг томиллоо-

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулга Зэвсэгт хүчний жанжин штабын даргаар хошууч генерал А.Ганбатыг томилох саналаа УИХ-тай зөвшилцөхөөр хүргүүлсний дагуу баасан гарагт УИХ-ын холбогдох байнгын хороо болон чуулганы нэгдсэн хуралдаанаар тус саналыг хэлэлцэн, дэмжсэн. Улмаар Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулга “А.Ганбатыг албан тушаалд томилох тухай” зарлиг гаргасан юм. Үүнээс гадна УИХ-ын чуулганаар А.Ганбатыг Зэвсэгт хүчний жанжин штабын даргаар томилох асуудлыг хэлэлцэж байхад УИХ-ын гишүүн Б.Пүрэвдорж "УИХ-ын гишүүд А.Ганбат генералыг магтаж, ур чадвар бусад асуудлыг ярилаа. Тиймээс энд болохгүй байгаа зүйлээ яръя. УИХ-ын гишүүдийн баталсан хоёр хуулийг тодорхой заалтуудаар зөрчиж байна. Тэр хуулийн заалтыг хэлж өгье. Цэргийн албаны тухай хуулийг 2016 оны есдүгээр сарын 1-нд баталсан.

Цэргийн албаны тухай хуулийн 11 дүгээр зүйлийн 11.4-т зааснаар оффцерийн албыг дээд офицер 57 нас хүртэл хаана гэсэн заалт байна. Нас хэтэрсэн байна. Хоёрдугаарт, Цэргийн албаны тухай хуулийн 19 дүгээр зүйлийн 19.4-т заасан орон тоог зохион байгуулалтын өөрчлөлт, ар гэрийн гачигдал цэргийн албанаас чөлөөлөгдсөн бэлтгэл оффцерийг цэргийн албанаас чөлөөлөгдсөнөөс хойш таван жилийн дотор эргүүлэн авч болно гэсэн заалт бий. Тэгвэл А.Ганбат генерал 2009 онд тэтгэвэртээ гарсан. Тиймээс таван жилийн хугацаа хэтэрсэн байна гэсэн үг.

Гуравдугаарт, Цэргийн албаны тухай хуулийн 19-р зүйлийн 19.5-т заасан алба хаах насны дээд хязгаар хүрч, цэргийн тэтгэвэр тогтоолгосон дээд оффцерийг оффцерийн орон тоонд ажиллуулахыг хориглоно гэсэн Цэргийн албаны тухай хуулийн гурван заалтыг зөрчиж байна. Дээрээс нь бид Төрийн албаны тухай хуулийг өнгөрсөн онд баталсан. Нэгдүгээр сарын 1-нээс хэрэгжиж эхэлсэн. Төрийн албаны тухай хуулийн 26 дугаар зүйлийн 26.4-т заасан “Төрийн албан тушаалд шатлан дэвшүүлэх журмыг баримтална” гэсэн заалт бий. Өөрөөр хэлбэл, тэнд алба хааж байсан хүмүүс дээшээ дэвшээд явах заалтыг зөрчсөн байна. Тиймээс бид өөрсдийн баталсан хуулийг зөрчиж байгаа хүнийг томилох гэж байна. Иймээс гишүүд хуулиа дээдэлж асуудалд хандана уу гэж хүсч байна" хэмээн хэлсэн нь олны анхаарлыг татаад байна.

-Татварын багц хуулийн төслийг баталлаа-

УИХ-ын чуулганы энэ сарын 22-ны хуралдаанаар Засгийн газраас өнгөрсөн оны тавдугаар сарын 29-нд өргөн барьсан Татварын багц хуулийг батласан. Татварын ерөнхий хууль нь татвар төлөгч болон татварын албаны хооронд үүсдэг маргааныг хянан шийдвэрлэх, одоо үйлчилж байгаа хуулийн хоёрдмол утга санаатай зохицуулалтыг ойлгомжтой болгох, олон улсын татварын шинэлэг зарчмыг өөрийн орны нөхцөлд нийцүүлэн нэвтрүүлэх, татварын бааз суурийг өргөжүүлэхэд чиглэж байна. Одоо үйлчилж байгаа хуулиар аж ахуйн нэгжийн татварын өр төлөх хугацааг хоёр сараар тогтоосон байна. Харин шинэчилсэн найруулгаар тухайн байгууллагын санхүүгийн тулгамдсан асуудалтай уялдуулан хоёр жил хүртэлх хугацаатай болгон сунгаж буй юм. Ийнхүү Татварын багц хуулиа баталж, ЗХЖШ-ын даргыг томилсон, Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд нь эрүүдэн шүүлтийн золиос болсон иргэдээс уучлал гуйсан гээд олон үйл явдал давхцсан долоо хоног болж өнгөрлөө.

Р.Хишигжаргал