Ерөнхий боловсролын сургуулийн сурагчдыг хувь хүн болгож төлөвшүүлэх, хөгжүүлэх чиглэлээр сургалтын хөтөлбөрт ямар хичээл байдаг, цаашид хэрэгжүүлэх шаардлагатай байгаа асуудлын талаар БШУЯ-ны Ерөнхий боловсролын газрын дарга Т.Ням-Очироос тодрууллаа.
-Нийгмийг цочроосон гэмт хэрэг иргэдийн сэтгэлийг түгшээх боллоо. Мэргэжлийн байгууллагууд энэ талаар зөвлөлдөж, хүүхдэд ерөнхий боловсролын сургуулиас нь эхлэн төлөвшил олгох, энэ талаарх мэдлэг ойлголт өгдөг байх, хичээлийн агуулгад нь оруулах асуудалд санал нэгдэж байна. Ерөнхий боловсролын сургуульд хүүхдийг бие хүн болгож төлөвшүүлдэг ямар хичээл ордог юм бэ. Энэ цагийг нэмэгдүүлэх боломж бий юу?
-Нийгэмд янз бүрийн хүүхдүүд хүчирхийлэлд өртөж байна. Энэ хэний хүүхэд вэ гэж асуухаас илүү тэр сургуулийн хүүхэд гэж ярьдаг. Боловсролтой холбогдож уг асуудал их яригддаг. Тиймээс сургалтын хөтөлбөрт ямар өөрчлөлт оруулах, энэ чиглэлийн агуулга ямар байх талаар олон талаас нь судалж, хөтөлбөр боловсруулах түвшинд хариуцаж байгаа байгууллагууд нь судалж, гаргаж тавьж байна. Судалгаа, мэдээллийн хувьд хангалттай бий. Улмаар хүнийг хүн болгож төлөвшүүлэх, хөгжүүлэх, эрүүл мэндийн боловсрол олгож байгаа хичээлүүдийг заавал судлах цагаар оруулах ёстой юм байна гэдэг зарчим дэвшүүлээд 2018-2019 оны хичээлийн жилд эрүүл мэнд, 2019-2020 онд иргэний боловсрол хичээлийн хөтөлбөр агуулгыг шинэчлээд иргэний ёс зүйн боловсрол нэртэйгээр сургалтын төлөвлөгөөнд оруулж ирсэн. Өмнө нь энэ хичээлүүд хичээлээс гадуурх үйл ажиллагааны цаг болдог байсан юм. Багш нь тусгайлан бэлтгэгддэггүй учраас тэр бүр хичээл үр дүнтэй байдаггүй. Эсвэл цаг нь дутуу багшийн цагийг нөхөж ордог байсан.
-Одоо тусгай мэргэшсэн багш иргэний ёс зүйн боловсрол хичээлийг зааж байна уу?
-Хөтөлбөрийг шинэчилж заавал судлах хичээлээр оруулж өгснөөр энэ чиглэлээр бэлтгэгдсэн багш нар заадаг болсон. Хичээлийн хүрээнд үндэсний өв соёл болон хүнд суурь хүмүүжил олгох агуулгаар оруулж ирж байгаа. Уг хөтөлбөрийг бэлтгэсэн хүмүүс орон нутагт ажиллаж багш нараа бэлтгэдэг. Энэ мэтчилэн сууриас нь засаж сайжруулах гээд явж байна.
2005-2006, 2008-2009 оны хичээлийн жилд тогтолцооны шинэчлэл явагдсанаас болоод хөтөлбөрүүд өөрчлөгдсөн. Дараа нь 2013 оноос эхлэн сургалтын цөм хөтөлбөр хэрэгжээд эхэлсэн. Ойр ойрхон хичээлийн хөтөлбөрүүд шинэчлэгдсэнээр сургалтын хөтөлбөр, агуулга, цагууд тогтворгүй орж ирж байсан зүйл бий. Миний ч хичээл чухал, минийх ч чухал гэсээр байтал хүн болгож хөгжүүлж байгаа хичээлүүдээ сургалтыг дэмжих үйл ажиллагааны цаг болгож шидсэнээс болж дээрх хичээлүүд үр дүнтэй заагдахгүй байсан зэрэг асуудал байсан учраас заавал судлах маягаар зохицуулалт хийсэн юм.
-Дээрх хичээлүүдийн хувьд ямар агуулга тусгаж өгсөн юм бэ. Гол нь хүүхдүүдэд дадал болгох нь чухал шүү дээ?
-Хүмүүжил төлөвшил олгох хичээлд тухайлбал, эрүүл мэндийн хичээл гэхээр л дан өвчин зовлон яриад байхгүй. Гэр бүл төлөвлөлт, гэр бүлийн уур амьсгал, стресс, бухимдал, зөв хооллолт, хөдөлгөөнтэй холбоотой агуулга орж ирж байгаа. Мөн иргэний ёс зүйн боловсрол хичээлд монгол хүн, монгол хүний хүмүүжил, төлөвшилтэй холбоотой агуулга орж ирсэн. Бага ангид хүн байгаль, хүн нийгэм хичээл анги ахиад ирэхээр түүх, нийгмийн хичээл болдог. Эдгээрт иргэний эрх зүй, гэмт хэргээс урьдчилан сэргийлэх чиглэлийн агуулгуудыг оруулж ирсэн. Одоо хэрэглээ болгох, дадал болгож төлөвшүүлэх асуудал дээр зөвхөн боловсролын байгууллага биш гэр бүл хамтарч оролцох ёстой. Энэ харилцаа, уялдаа алдагдсан байхыг үгүйсгэхгүй.
-Ерөнхий боловсролын сургуулиудыг сэтгэл судлаачтай болгох шаардлагатай байгаа талаар асуудал өмнө нь яригдаж байсан. Энэ асуудал юу болсон бэ?
-Энэ мөн л бүтэц санхүүгийн асуудал. Олон улс даяаршиж, цахим сүлжээ хөгжихийн хирээр нийгэмд янз бүрийн мэдээлэл бий болж байна. Үүнтэй холбогдуулан хүүхдүүд мэдээллийг тунгаан бодох, гэр бүлийн орчин байгаа стресс, бухимдалд зөв чиглэл өгдөг байх хэрэгцээ бий. 2018 оноос энэ асуудал яригдаж байсан. Одоо боловсруулж байгаа боловсролын чиглэлийн үзэл баримтлал, хуулийн шинэчилсэн найруулгын төсөлд сургуульд сэтгэл судлаач, сэтгэл зүйч ажиллуулах ёстой гэдэг зарчмыг оруулсан.
Б.Лхам
