Дундговь аймгийн АН-ын дарга Ц.Мөнхбаттай ярилцлаа.

-Орон нутгийн сонгуульд АН ялалт байгуулсан аймгийн нэг нь Дундговь аймаг. Орон нутгийн сонгууль ямар болж өнгөрөв ?

-Анх удаагаа 30 жилийн түүхэнд аймгийн ИТХ-д дийлэнх олонхийн саналыг авсан. Сумууддаа анх удаагаа 9 суманд ялсан ийм сонгууль болж өнгөрлөө. ЗГ нь МАН,  Улсын их хурлын  2 гишүүн МАН-аас сонгогдсон ийм нөхцөлд орон нутгийн сонгуульд оролцсон. Бидэнд итгэж санал өгсөн гол зүйл нь нэгдүгээрт, бид эв нэгдлийг ханган,сахиж чадсан, дээрээс нь улсын хэмжээнд ардчиллын төлөөх бусад нам эвсэлтэй нэгдэж орсон явдал нь ялалтын тулгуур хүчин зүйл гэж харж байна. Анх сонгууль эхлэхийн өмнө 27 бие даагч бүртгүүлсэн байсан. Тэдний 17 нь манай намын идэвхтэй гишүүд байсан. Тэдэнтэйгээ ярьж хэлэлцээд, намаас нэр дэвших нь дэвшээд, нэрээ татах нь татаад  4 хүн л бие даасан. Манайхаас 35 суудлын 33 нь АН-аас, шинэ намаас 2 хүн нэр дэвшсэн. АН 22 суудал, шинэ нам 1,бие даагч нэг,  МАН 11 суудал авсан.

-Ард иргэд ардчилалд итгэсэн хэвээрээ байгаа нь энэ удаагийн орон нутгийн сонгуулиар АН 150 суманд ялсан статистикаар батлагдлаа. АН-д шинэчлэл одоо ч хэрэгтэй гэж үзэх гишүүд байна. Харин та юу гэж бодож байна вэ?

-2017 оноос хойш намын шинэчлэл гэдэг зүйл яваад л байгаа. Намын даргаа бид бүх гишүүдээсээ сонгосон. Энэ нэг талаараа намын гишүүдийн идэвх сэргэдэг юм билээ. Нөгөө талаараа намын гишүүд дэмжигчдээ хэд хэд хуваачихдаг зовлон байна. Жишээлбэл, өнгөрсөн 2017онд би аймгийн намын даргад өрсөлдсөн. Хоёр хүн. Нэг нь ялж нөгөө нь ялагдана ш дээ. Тэгтэл ялагдсан хэсэг нь сонгууль болон болтол цаанаа нэг юм яваад байдаг юм билээ. Сөрөг үр дагавар нь тэр. Сая бид бол эв нэгдлээ хангаж орсноороо энэ удаагийн ялалтыг авлаа.

Ер нь цаашлаад намын шинэчлэлийг үргэлжлүүлэх ёстой. МУ-д дээрээс нь манай Дундговь аймагт АН –ыг дэмждэг. Өнгөрсөн цаг хугацаанд УИХ-д сонгогдсон гишүүдийн дийлэнх нь манай АН-аас нэр дэвшигчид байсан.  Тийм болохоор ард түмэн бол ардчиллын талд зогсон, дэмждэг юм байна. Энэ дэмжлэгийг бид өөрснөө эв нэгдлээ хангахгүй байдлаас, талцал хуваагдлаас,эсвэл  буруу нэр дэвшилтээс болж иргэдийн итгэлийг алддаг юм байна. Түүнээс болж бид ялагддаг. Цаашдаа бид шинэчлэлээ үргэлжлүүлэх ёстой. Хоёрдугаарт, бид эв нэгдлээ хангах ёстой. Энэ бол нэг хүний, хэсэг бүлгийнхний ч нам биш. Энэ бол МУ-д, говь нутагт олон зуун мянган хүний итгэл үнэмшлээс үүссэн нам.

-АН дараагийн даргаа сунгаагаар сонгох цаг болж. Тэгэхээр одоо байгаа дүрмийн дагуу бол таны ярьсан шиг дахиад л нөгөө талцал хуваагдал эхлэх нь дээ. Энэ алдааг бид намын их хурлаа хийгээд засаж болно гэж намын зарим гишүүд хэлж байна. Таны байр суурь ямар байна?

-Би яг адилхан байр суурьтай байна. 4,5 хүн нэр дэвшдэг, тэр хэрээрээ намын гишүүдээ 4,5 хуваадаг. Орон нутагт ялангуяа суманд бол цөөхөн хэдэн хүнтэй, бие биенээ мэддэг, цөөхөн хэдэн гишүүдтэй. Тэднийг нь  4, 5 хуваачихаад, тодорхой үнийн тарифтай болчихсон нөгөө итгэл үнэмшил гэхээсээ илүү хэн илүү мөнгө өгсөнд нь саналаа өгч мөнгөний сонгууль болох байдал ажиглагдаад байна. Одоо бол бид их хурлаараа намын дүрэмд өөрчлөлт оруулаад намын даргын сунгааг болиулаад их хурлаараа шийдсэн нь дээр гэж бодож байна. Ер нь бол цөөнх нь олонхоо дагадаг, олонх нь цөөнхөө хүндлээд явдаг энэ л ардчиллын зарчмаараа явах ёстой.

-Ялсан баг нутгаа хэрхэн хөгжүүлэх вэ?

-Энэ сонгуулийн уриагаа бид “ Дундговь хөгжинө ” гэж өгсөн. Учир нь хүн болгон л нутгаа хөгжүүлэх сэтгэхүй, хандлагатай байгаасай гэж энэ зарчмыг тусгасан. Манай аймагт иргэдийн өөрсдийн оролцоотой хөгжүүлсэн сумын төв бий. Гурвансайхан сум. Үүнийг хийсэн хэрэгжүүлсэн хүн нь манай сонгуулийн менежер Эрдэнэбүрэн юм. Энэ ажлаа иргэдийн оролцоотойгоор дахин хөгжүүлнэ гэж үзэж байгаа.

-Аймгийн хэмжээнд нийт сонгогчдын хэдэн хувь нь АН-д саналаа өгөв?

-Нийт сонгогчдын 70 гаруй хувь нь дэмжжээ гэж харж байгаа. Анх удаа бид үнэмлэхүй ялсан. Гол хүчин зүйл нь бид намынхаа эв нэгдлээ хангаж чадсан, талцал хуваагдлаа алга болгосон явдал юм. Энэ удаагийн ялалт бол хэсэгхэн хүмүүсийн ялалт биш АН хөгжсөн 30 жилийн хугацаанд түүний төлөө тэмцэж, ажиллаж, үнэт зүйлийг нь хамгаалахын төлөө хөрөнгө  мөнгөө зарж ирсэн олон зуун мянган хүний хүч, хичээл зүтгэлийн үр дүн энэ цагийн ялалт боллоо. Ардчиллыг хамгаалж, үнэт зүйлийнх нь төлөө тууштай тэмцэж ирсэн нийт гишүүд дэгжигчиддээ баярлалаа гэж хэлмээр байна. Бид тэд олон мянган гишүүд дэмжигчдийнхээ итгэл сэтгэлийг хамгаалах ажиллах болно. Мөн энэ удаагийн намын их хурлаараа ардчилсан намын нийт гишүүдийнхээ эрх ашгийг хамгаалсан, Монгол орондоо ардчиллыг бэхжүүлсэн ийм шийдвэрийг гаргаасай гэж хүсч байна. Намын удирдлагууд маань ч ингэж зохион байгуулах байх гэж гүнээ итгэж байна.

-Амжилт хүсье.