COVID-19” цар тахал тархаж, хөл хорио тогтоосон эдгээр өдрүүдэд амьжиргааны түвшин доогуур, өдөртөө ажил хийж эмчилгээний мөнгө болон хоногийн хоолоо залгуулдаг айлуудын амьдрал хүндэрч байна. Ийм зарим айл өрхөд фэйсбүүк группээрээ хандив цуглуулан тусалж буй М.Дэлгэрбямбатай ярилцлаа.

– “Хамаг Монгол” холбооны гишүүд сүүлийн жилүүдэд нийгэм, тэр дундаа амьжиргааны түвшин доогуур, өрх толгойлсон эмэгтэйчүүд, өвчтэй хүүхдүүдэд тусламж хүргэсээр ирсэн. Холбооныхоо талаар тодорхой мэдээлэл өгнө үү?

-Би фэйсбүүкийн “Хамаг Монгол” группийг үүсгэн байгуулаад гурван жил болж байна. Манай группэд өвөр болон ар монголчууд нэгдэж өвчтэй хүүхдүүдэд ихэвчлэн тусалдаг.

-Цар тахал гарч, хөл хорио тогтоосноор эмзэг бүлгийн иргэдийн амьжиргаа хүндэрч идэх хоол, түлэх түлшгүй болж, өдөр хоногийг аргацааж байна. Цахим орчноор сайхан сэтгэлт олон хүн хандивын аян өрнүүлж, зорилтот бүлэгт тусалж эхэлсэн. Энэ хүмүүсийн нэг нь та. Одоогоор нийт хэчнээн айлд тусламж хүргэсэн бэ?

-2020 оны нэгдүгээр сард “COVID-19” гарсан. Үүнээс шалтгаалаад хандивын аяны ажлыг түр зогсоосон байлаа. Манай улс цар тахлыг дотроо алдаж, хөл хорио тогтоосон учраас аяныг үргэлжлүүлж, иргэддээ туслах шийдвэр гаргалаа. Одоогоор 17 өрхөд тодорхой хэмжээний мөнгөн тусламжийг дансаар нь шилжүүлээд байна. Эдгээр айлд 50 гаруй хүүхэд амьдардаг. Цаашид ч туслах төлөвлөгөөтэй ажиллаж байна. Таван өрх нь гэхэд даун, хөгжлийн бэрхшээлтэй хүүхэдтэй. Ихэвчлэн өрх толгойлсон эмэгтэйчүүд, асран хамгаалагчгүй буурлуудад тусламж үзүүлсэн.

-Хөл хорио тогтоосон болохоор тухайн иргэний данс руу хүнсний бүтээгдэхүүн, эмчилгээний мөнгөн дүнг шилжүүлж байгаа гэсэн. Нэг хүнд хэдэн төгрөгийн тусламж үзүүлж байна вэ?

-Цар тахлын үед өөрийн биеэр хүргэж өгөх ямар ч боломж байхгүй. Ажлын шаардлагаар Өмнөговь аймагт байгаа учраас дансаар мөнгийг шилжүүлж байна. Харилцан адилгүй мөнгөн дүнгээр шилжүүлсэн. Амьдралын түвшинг нь харж байгаад 100-250 мянган төгрөгийг тухайн айлуудад өглөө. Дөрөв орчим сая төгрөгийн тусламж үзүүлээд байна.

-Хоол хүнс гэхээсээ илүүтэй өвчтэй хүмүүсийн эм, эмчилгээнд анхаарсан нь их оновчтой шийдвэр санагдсан?

-Манай группийн гишүүд даунтай “алаг нүдэн” Бамбаахай гэдэг хүүг Хөх хот руу явуулан эмчлүүлж, Канад улс руу явуулж эмчилгээг үргэлжлүүлэх гэж байтал өвчнөө даалгүй харамсалтайгаар хорвоогоос хальсан. Хүүгийн ээж бидэнд “Өвчтэй, хөгжлийн бэрхшээлтэй хүүхдүүдэд туслаач ээ.

Эдгээр хүүхэд хөл хорионы үед эм тариа, хоол хүнс, түлш нүүрсгүй хэцүү байгаа” гэж хэлсэн. Өвчтэй хүүхэдтэй айлууд бол эмчилгээнд нь мөнгө зарцуулахаас хэрэглээндээ төдийлөн анхаардаггүй. Зарим өрхийн амьжиргаа залгуулагчийнх нь биеийн байдал муу, хоногийн хоолгүй хүмүүст л тусламж үзүүлэхийг зорьж байна.

-Тусламж үзүүлэх хүнээ хэрхэн сонгодог вэ. Цахимаар холбогддог уу?

-Энэ удаад туслах иргэдээ цахимаар холбогдож сонгосон. Өмнө нь бид захын дүүргийн гэр хороолол, Улаан болон Цагаан чулуутын хогийн цэгээр явж сонгодог байв. Сэтгэл шимшрэм дүр зурагтай таарна. Нийгмийн доод давхаргын айлууд, өвчтэй, гэр бүлийн хүчирхийлэлд өртсөн хүүхдүүд тэнд маш олон бий.

-Тусламж яг зорилтот бүлэгтээ хүрч чадаж байгаа юу?

-Зорилтот бүлэгтээ буюу тусламж эзнээ олж чаддаг. Өвчтэй хүүхдүүдээ гаднын оронд эмчлүүлэх зардлыг олж өгдөг.

-Тань руу тусламж хүссэн иргэд хэр холбогдож байна вэ?

-Тусламж хүссэн олон иргэн холбогдож байна. Бүх хүнд бол тусалж чадахгүй нь тодорхой болохоор өнөө, маргаашийн эм тариагүй болчихсон хүмүүст л тусална. Гэмтлийн эмнэлгээс өвчтэй хүүхэдтэй эцэг эхчүүд “Түлэгдээд эм, эмчилгээний мөнгөгүй байна. Туслаач” гэж холбогддог.

-Танай холбооны зүгээс туслах хүнийхээ данс руу мөнгө шилжүүлчихнэ. Харин хүнс болон эм тариагаа авснаа баталгаажуулахын тулд иргэд таны хувь чат руу худалдаж авсан бүтээгдэхүүнийхээ зургийг явуулж байна уу?

-Мөнгөн шилжүүлэг хийсний дараа тухайн иргэн худалдаж авсан эм тариа, хоол хүнсний бүтээгдэхүүн, түлээ нүүрснийхээ зургийг фэйсбүүк чатаар илгээж байгаа. Гэхдээ тусламж үзүүлсэн зарим өрхөд зураг авах ч утас байдаггүй юм билээ. Тиймээс хажуу айлынх нь болон ойролцоо амьдардаг иргэн зураг дарж, баталгаажуулж өгч байна.

Ер нь тусалсан өрх, эмчилгээний зардлыг нь олж өгсөн хүүхдийн зургийг интернэт орчинд тавьдаггүй. Учир нь, хүний нэр төрд халдах эрх хэнд ч байхгүй. Хандив тусламж өгөх сайхан ч өгснөө түмэн олонд дэлгэх шаардлагагүй гэж боддог. Тухайн хүүхэд өсөж яваа учир сургууль болон найз нөхдийнхөө хүрээлэлд эвгүй байдалд орох тохиолдол гарч болзошгүй юм.

-Орох оронгүй, олон хүүхэдтэй эмэгтэйд туслах хандивын аян өрнүүлж, хашаа байшинтай болгож байсан. Ер нь хэзээнээс эхэлж хүмүүст тусалж байна вэ?

-2019 онд зургаан хүүхэдтэй Б.Нарангэрэл эмэгтэйг хашаа байшинтай болгож өгч байлаа. Тухайн үед дөрвөн ханатай, шалгүй гэрт амьдардаг байсан. Иймэрхүү хүмүүнлэгийн ажлыг өвөр болон ар монголчуудтайгаа нийлээд хийдэг. Өвөрмонгол ахан дүүс маань тусламжийн аянд сайн оролцдог, монголчуудаа гэсэн сэтгэлтэйд нь баярлаж талархдагаа энэ дашрамд хэлье.

-Өвөл болохоор эмзэг бүлгийн иргэдэд дулаан хувцас цуглуулж, тараадаг. Энэ талаар танилцуулбал?

-Улирал бүрд эмзэг бүлгийн иргэдэд хувцас тараадаг. Өвөрмонголд цуглуулсан хувцсыг өөрийн биеэр Эрээнд очиж, баглаж авч ирээд угааж, цэвэрлэж, ангилж боогоод тараана. Миний хийж буй ажилд чин сэтгэлээсээ тусалдаг залуучуудад баярладаг. Энэ их ажлыг ганцаараа хийж чадахгүй шүү дээ.

-Одоогоор нийт хэчнээн хүнд тусалсан бэ?

-11 хүүхдийг гаднын орон руу эмчилгээнд явуулж, бүрэн эдгэрсэн. 100 орчим өрхийг орон гэртэй болгож, нийт 1000 гаруй хүнд тусламж үзүүлсэн байна.

С.Ичинхорлоо