Төрийн бус байгууллагын тухай хуулийг 1997 онд анх баталж, өнгөрсөн 20 гаруй жилийн хугацаанд 21 мянган гаруй төрийн бус байгууллага Монгол Улсын бүртгэлд бүртгүүлжээ. Гэвч эдгээрээс идэвхтэй үйл ажиллагаа явуулдаг нь тийм ч болон биш, бүр байгуулчихаад мартчихсан нь ч бий аж.

Нөгөөтэйгүүр, ТББ нэрийн дор далд эдийн засгийг тэлж, мөнгө угаадаг хамгийн энгийнээр бол гаднаас тусламжийн гэх бараа оруулж ирээд зардаг нь өчнөөн. Бүр тагнуулын үйл ажиллагаа явуулж байгаа нь олон байх магадлал өндөртэйг  хуульч Б.Мэргэн хэлж байна.

Хамгийн гол нь төрийн бус байгууллагуудад хяналт огт байхгүй, тайлан өгдөггүй. Нягтлан бодох бүртгэлийн тухай хуульд зааснаар бол, зургаан улирал дараалан тайлан өгөөгүй бол татан буулгадаг учиртай. Гэвч өнгөрсөн хугацаанд энэхүү заалтыг хэрэгжүүлэхгүй байсаар эцэстээ хүчингүй болгосон гашуун сургамж бий. Уг нь 21 мянгаас тайлан огт өгдөггүй, ямар үйл ажиллагаа эрхэлдэг нь тодорхойгүй, далд байдаг 11 мянга гаруй ТББ-ыг татан буулгах шийдвэрийг 2015 онд гаргаж байсан ч харамсалтай нь хэрэгжээгүй, цаасан дээр үлдсэн билээ.

Энэ талаар хуульч Б.Мэргэн өөрийн цахим хуудаснаа “ТББ бол сайхан нэрийн дор хууль завхруулах маш том боломж, нууц зэвсэг байсаар өдийг хүрсэн. Одоо бүр Ерөнхийлөгч нь улс төрдөө ашиглаж, олны танилууд нь хөхиүлэн дэмжиж, учраа мэдэхгүйчүүд нь сайшаан дэмжиж байна. Хуулийг нь арваад жил шинэчлэх гээд барахгүй л байгаа. Хэчнээн ажлын хэсэг байгуулж, хэчнээн янзын төсөл боловсруулж, хэдэн хэлэлцүүлэг хийснийг тоолбол нэлээдгүй их тоо ярих болно. Төр, сүм хийдийн харилцааны тухай хууль, ТББ-ын тухай хууль гэж анзаарагдамгүй мөртлөө далдуур үндэсний аюулгүй байдалд ч хор уршиг тарих аюултай хоёр хууль байдаг даа” хэмээжээ.

Тиймээс төрийн бус байгууллага гэх далд, нууцлаг, энэ нэрээр халхавчлан ямар үйл ажиллагаа явуулдаг нь тодорхойгүй олон газрыг шалгаж, цэгцлэх цаг болсныг ХЗДХЯ анхааралдаа авах нь зүйн хэрэг биз ээ.

У.Тэргэл