Монгол Улсын хамгийн гол гэсэн институциуд авлигад "идэгдсэн" талаар судалгаа харуулдаг. Бүр гүн гүнзгий шүү. Тодруулбал, 2018 оны авлига хамгийн их тархсан институциэр шүүхийн байгууллага тодорч байлаа. Иймээс тэднийг хэн нэгний нөлөөгүйгээр, хараат бус шийдвэр гаргах, шударга ажиллах боломжийг хэрхэн гаргах вэ гэдэг асуудал үе үеийн парламент, Засгийн газрын шүдний өвчин болж ирсэн. Шударга бусын хонгил гэж байдаг. Тэр нурсан эвсэл нураагүй л гэнэ. Ямартай ч У.Хүрэлсүхийн Засгийн газрын хийсэн чухал ажлын нэг нь Шүүхийн реформ байсан гэж учир мэдэх хүмүүс дүгнэдэг. Уг хуульд шүүгчийг хараат бус, шударга ажиллуулах, тангаргаасаа няцсан тохиолдолд хариуцлага тооцдог механизмыг нь бий болгож өгсөн явдал.

Түүнчлэн шинэхэн томилогдсон Л.Оюун-Эрдэнэ сайд өмнөх Засгийн газрынхаа залгамж халааг үргэлжлүүлж шударга бустай тууштай тэмцэхээ илэрхийлээд буй. Энэ хүрээнд тэрбээр эхний хийх алхмаа компаниудын захирлаар томилогдсон шүүгч, хуулийн байгууллагын этгээдүүтэй тэмцэх гэдгийг цохон тэмдэглэсэн нь анхаарал татаж байгаа юм.

Л.Оюун-Эрдэнийн Засгийн газрын шүүлтүүрт орох шүүгч, хуулийн байгууллагын ажилчид хэн бэ.

Үүний тулд шүүгчийг хэн томилдог вэ гэдэгт хариулсан нь зөв. Анхан болон давж заалдах шатны шүүгчийг Шүүхийн ерөнхий зөвлөлийн санал болгосноор, УДШ-ийн Ерөнхий шүүгчийг тус газраас санал болгосноор Ерөнхийлөгч томилно. Ерөнхийлөгчийн энэ эрх хэвээрээ. Харин нэр дэвшсэн шүүгчийг томилох эсвэл татгалзах, чөлөөлөх асуудлыг Үндсэн хууль болон шүүхийн багц хуулиар засаж оруулж өгсөн. Тиймээс өнгөрсөн хугацаанд Ерөнхийлөгчийн хяналтгүй, хэт их эрх мэдлээс үүссэн “хонгил”-ыг цэгцлэх ажлыг шинэхэн сайд Л.Оюун-Эрдэнэ эхлүүлнэ гэж түүний мэдэгдлээс ойлгогдож байгаа. Ямартай ч эзнийхээ заавраар ажилладаг “шахаа”-ны гэж нэрлэгддэг шүүгчдийн "анд" шинээр эмхлэгдэн байгуулагдах Засгийн газар гарах нь Ерөнхий сайдын хэлсэн гол өнцөг байлаа. 

Б.Лхам