УИХ-ын 2022 оны нэгдсэн төсвийн төсөл удахгүй УИХ-ын чуулганаар хэлэлцэгдэнэ. Энэ удаагийн төсөв тодорхой бодлого, зорилт дэвшүүлсэн чамбай төсөв болсон гэж мэргэжилтнүүд дүгнэж буй.

Ирэх оны төсвийн хүрээнд тусгагдсанаар боловсролын салбарт томоохон өөрчлөлт, шинэчлэлийг дэвшүүлжээ. Тухайлбал, Ерөнхий боловсролын сургуулийг төсвийн хагас бие даасан тогтолцоонд шилжүүлж, сургуулийн удирдлагад  өөрийн  сургалтын  орчин нөхцөл, сургалтын  чанарыг  сайжруулахад  зориулж санхүүгийн  эрх  мэдлийг  олгох  бөгөөд  үйл ажиллагаанд  нь эцэг  эх,  багш,  ажиллагчдаас бүрдсэн  зөвлөлөөр  дамжуулж төсвийн  болон үйл ажиллагааны хяналтыг хэрэгжүүлэх талаар тусгажээ. Ингээд тус салбарт дэвшүүлсэн зорилтуудыг тоймлон хүргэе.

Үндэсний эрэмбэ тогтооно:

Их, дээд  сургуулиудад төгсөгчдийн ажил эрхлэлт, багшлах боловсон хүчний  ур  чадвар,  сургалтын  бааз  суурь, шинжлэх  ухааны  судалгааны  ажилд  оруулдаг хөрөнгө  оруулалт  зэргийг  харгалзан “ҮНДЭСНИЙ  ЭРЭМБЭ”  тогтоож,  цаашид төрөөс  буюу  Боловсролын  зээлийн  сангаас олгож  байгаа  сургалтын  төлбөрийн  зээл, тэтгэлэг,  буцалтгүй  тусламжийг  зөвхөн үндэсний  эрэмбийн  эхний  10  сургуульд тэргүүлэх,  нэн  шаардлагатай,  эрэлттэй мэргэжлээр  амжилттай  үнэлгээтэй суралцаж байгаа  оюутан  суралцагчдад  олгодог  байхад чиглүүлнэ. 

Ерөнхий боловсролын сургуулийн хоол үйлдвэрлэл, үйлчилгээний хуулийг хэрэгжүүлнэ:

Ерөнхий боловсролын сургуулийн хоол үйлдвэрлэл, үйлчилгээний хуулийг хэрэгжилтийг хангаж ерөнхий боловсролын сургуулийн 1-5 дугаар ангийн бүх хүүхдэд үдийн хоолоор үйлчилнэ. Сургуулийн үдийн цайнаас хүүхэд өдөрт хоолноос авах илчлэг, шимт бодис, амин дэмийнхээ 15 орчим хувийг авдаг байсан бол үдийн хоолны үйлчилгээ үзүүлж эхэлснээр энэ нь 35 орчим хувь болж нэмэгдэх бөгөөд хүүхдийн сургуульдаа явах, суралцах эрмэлзлийг нэмэгдүүлэх, цаашлаад эрүүл, зөв хооллолттой иргэн болж өсөж торниход өндөр ач холбогдолтой.

Боловсролын байгууллагуудын засаглалыг сайжруулна:

Боловсролын чанар, үр дүнд суурилсан санхүүжилтийн шинэчлэлийн хүрээнд мэргэжлийн байгууллагуудын чадавхыг бэхжүүлэх, хоорондын уялдаа холбоог хангах өөрчлөлтийг төсвийн төсөлд тусгалаа. Ерөнхий боловсролын сургуульд чанар, гүйцэтгэл, үр дүнд суурилсан санхүүжилтийг олгох, сургуулийн удирдлагатай гэрээ байгуулах, гэрээний хэрэгжилтийг хянах, төсвийн болон үйл ажиллагааны хяналт тавих чиг үүрэгтэй Боловсролын ерөнхий газрыг байгуулна. Тус байгууллагын бүтцэд багшийн мэргэжил дээшлүүлэх институт, Насан туршийн боловсролын үндэсний төв, Их сургуулиудын хотхоны ашиглалтын өмнөх захиргаа зэрэг байгууллагуудыг нэгтгэх бөгөөд ингэснээр ажлын уялдаа холбоо сайжрах, чиг үүргийн давхардал арилах, нэгдмэл удирдлагаар хангагдаж ажиллах боломжтой болно.

Сургалтын чанарт суурилсан багшийн цалин, урамшууллын тогтолцоо:

Багшийн заах арга зүйг сайжруулах, мэргэжил дээшлүүлэх цахим сургалтын орчныг бий болгож багшийг өөрөө өөрийгөө хөгжүүлэх, ур чадвараа нэмэгдүүлэх боломжоор хангана. Багшийн цалин хөлсний шударга тогтолцоог бий болгож, суралцагчдын чанарт ахиц гарсан тохиолдолд урамшуулал, нэмэгдлүүдийг бүрэн авдаг болно.

Дээд боловсролын санхүүжилтийг эрэлтэд нийцсэн, хөгжлийн тэргүүлэх чиглэл, өрсөлдөх чадварыг нэмэгдүүлэхэд чиглүүлнэ:

Оюутан суралцагчдад чанартай боловсрол эзэмшүүлэх замаар оюутны боловсролдоо оруулсан хөрөнгө оруулалтын үр өгөөжийг өсгөх, чанартай мэргэжилтний оролцоогоор хөдөлмөрийн бүтээмжийг өсгөх, нийгэм, эдийн засгийг хөгжүүлэх зорилгоор төрөөс дээд боловсролын салбарт дараах шинэчлэлийг хийхээр төлөвлөлөө.

Б.Лхам