Монгол Улсад жил бүрийн аравдугаар сарын 1-нд Ахмадын баярыг тэмдэглэдэг. Энэ өдөр ахмад үеийнхэндээ хүндэтгэл үзүүлэхийн зэрэгцээ тэдний амьдралын туршлага, нийгэмд оруулсан хувь нэмрийг онцлон тэмдэглэдэг уламжлалтай. Монгол Улс Ахмадын баярыг 1992 оноос тэмдэглэж эхэлсэн бөгөөд энэ өдрийг НҮБ 1990 онд Олон улсын ахмадын өдөр болгон зарласан байна.

2026 оны есдүгээр сарын 22-нд Засгийн газраас мэдээлснээр, Монгол Улсад 444 мянга гаруй ахмад настан амьдарч байна. Энэ тоо 2050 он гэхэд 991 мянгаас давж, одоогийнхоос 2.2 дахин нэмэгдэх тооцоо гарчээ. Монголын хуульд зааснаар 60 ба түүнээс дээш настай эрэгтэй, 55 ба түүнээс дээш настай эмэгтэй Монгол Улсын иргэнийг ахмад настанд хамааруулдаг.

Харин 2026 оны хоёрдугаар сарын 13-ны байдлаарх мэдээллээр Монгол Улсад 100 болон түүнээс дээш настай 166 хүн бүртгэлтэй байжээ. Энэ тоо япон улсад 100 мянга давсан тухай саяхан мэдээлсэн. Тэдний 38 нь эрэгтэй, 128 нь эмэгтэй бөгөөд улсын хэмжээнд хамгийн өндөр настай нь 108 настай иргэн байна.

                  Сонирхолтой нь, 100-аас дээш насалж буй ахмадын дунд эмэгтэйчүүд эрс олон байгаа аж. Мөн 166 ахмадын 74 нь нийслэлд амьдарч байгаа бол орон нутгаас Өвөрхангай аймаг 100 болон түүнээс дээш настай 10 ахмадтайгаар тэргүүлж байжээ. Хамгийн өндөр настай 108 настай иргэний нэрийг олон нийтэд мэдээлээгүй байна. Тиймээс цахим орчинд тодорхой хүнийг “Монголын хамгийн өндөр настай хүн” хэмээн нэрлэхээс илүү албан ёсны статистикт тулгуурлан “108 настай иргэн” гэж мэдээлэх нь зөв юм.

Мөн Үндэсний статистикийн мэдээллээр Монгол Улсын ахмад настны дунд сонирхолтой нэртэй хүмүүс ч бий. 2026 оны мэдээллийн санд Шинийннэгэн нэртэй 52, Цагаансар нэртэй 12, Адуучин нэртэй 11, Саршинэ нэртэй дөрвөн хүн бүртгэгдсэн байна.

Монгол Улс хүн амын насжилт нэмэгдэх хандлагатай байгаа бөгөөд ахмад настны тоо цаашид өсөх төлөвтэй. Үүнтэй холбоотойгоор ахмадын эрүүл мэнд, нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр эрхлэлт, нийгмийн оролцоог дэмжих асуудал улам бүр чухал болж байна. Засгийн газрын үндэсний хөтөлбөрт дурдсанаар 2023 онд 60 наснаас дээш наслах дундаж хугацаа 16.3 жилд хүрчээ.

Ахмадуудын тухай сонирхолтой 10 баримт

1. Ахмадын баярыг Монгол Улс 1992 оноос тэмдэглэж байна.

2. НҮБ 1990 онд Олон улсын ахмадын өдрийг бий болгосон.

3. Монголд хуулиар 60-аас дээш насны эрэгтэй, 55-аас дээш насны эмэгтэйг ахмад настанд хамруулдаг.

4. 2026 оны есдүгээр сарын мэдээллээр 444 мянга гаруй ахмад байна.

5. 2050 онд ахмадын тоо 991 мянгаас давах тооцоо бий.

6. 2026 оны хоёрдугаар сарын байдлаар 100-аас дээш настай 166 хүн байжээ.

7. Тэдний 128 нь эмэгтэй, 38 нь эрэгтэй.

8. Монголын хамгийн өндөр настай бүртгэлтэй иргэн 108 настай байна.

9. 100-аас дээш настай ахмадуудын 74 нь нийслэлд амьдардаг.

10. Монголын 100-аас дээш насныхны дунд Шинийннэгэн, Цагаансар, Адуучин, Саршинэ зэрэг содон нэртэй хүмүүс бий.

Л.Баяр