"Мотоциклоор замын хөдөлгөөнд оролцож байгаа иргэд амь насаараа хохирох явдал их түгээмэл болж байна. Хайлшин дугуйтай Хятад мотоциклүүд манай хөдөө орон нутгийн бартаат замд тохирдоггүй. Иймээс хятад мотоциклтэй явсан иргэд амь нас, эрүүл мэндээрээ хохирч байна. Ер нь орон нутагт гарч байгаа зам тээврийн ослыг харахад мотоциклтэй явж байгаад осолд орж амь нас нь хохирсон тохиолдол эрс нэмэгдсэн" гэж Замын цагдаагийн газрын урьдчилан сэргийлэх хэлтсийн ахлах байцаагч, цагдаагийн дэд хурандаа С.Энхтөр анхааруулж байна.

  Сүүлийн үеийн мотоциклууд засмал замд зориулагдсан, масс буюу ачааг даах чадваргүй байгаа. Улмаар мотоциклийн дугуй, обут хагарснаас болоод хүний амь нас хохирсон тохиолдол их бүртгэгддэг. Харин хэгээстэй Орос мотоциклуудын дугуйны обут хагарна гэсэн асуудал байхгүй. Хэгээс цохилтыг дааж аажмаар сулардаг. Энэ нь жолооч нарт мэдэгддэг учир зайлшгүй урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээ авах боломжийг өгдөг. Тэгвэл хятад мотоциклийн обут хэврэг байдаг бөгөөд хурдтай явж байгаад ямарваа нэг хатуу зүйлд цохигдож хагарвал осол гарах нөхцлийг бүрдүүлдэг байна.

  "Хужаа унаа” хэмээн нэрлэгдсэн хятад мотоциклыг зарж борлуулдаг хятад эзэнтэй томоохон компаниуд манай улсад үйл ажиллагаагаа явуулдаг. Эдгээр компаниудаас хүмүүсийн сайн мэдэх “Хун Лиан” ХХК-ийг нэрлэж болно. Энэхүү компани л гэхэд 2006 оноос 2012 оны хооронд манайд нийт 30 мянга орчим “Мустанг”, “Кенбо”, “Хэн син” зэрэг маркийн мотоцикл оруулж ирж, худалдаалсан гэх баримт бий. Энд нэг мотоциклыг 1-1.1 сая төгрөгөөр зарж борлуулдаг. Гэтэл нэг сая төгрөгний хятад мотоциклоос болж монгол хүмүүсийн алтан амь эрсдсээр байгаа билээ. Зуны урин дулаан цаг ирж дулаарч байгаатай холбоотой хөдөө орон нутагт төдийгүй нийслэлд мотоцикл хөлөглөж давхих хүмүүс олон болдог. Яг энэ үеэр мотоциклтэй аваарт орж эрүүл мэнд, амь насаараа хохирч байна гэсэн дуудлага цагдаагийн байгууллагуудад тасардаггүй талаар албаныхан хэлж байлаа.
 
Тухайлбал хоёр хоногийн өмнө буюу энэ сарын 21-ний өдөр л гэхэд хөдөө орон нутагт хятад мотоциклтэй явж байгаад осолдож нас барсан хүмүүсийн хоёр ч дуудлага иржээ. Замын цагдаагийн газрын Орон нутгийн хөдөлгөөний хяналтын хэлтсийн Б.Гансанжамцаас мотоциклийн ослын гаралтын талаар асууж тодрууллаа.

- Хятад мотоциклоос болж аваар осол их гарах болсон. Тэгвэл энэ онд л гэхэд яг хэчнээн мотоциклын аваар осол гарч, хэд орчим хүн амь насаараа хохирсон гэх тоо баримт байдаг вэ?

- 2012 оны байдлаар мотоциклтэй холбоотой 371 осол гарсан.  Үүнээс 345 нь Хятад улсад үйлдвэрлэсэн мотоциклоос болж осолдсон байгаа. Онхолдох байдлаар 134 хүн осолдсон. Харин обут хагарснаас болж 22 осол гарчээ. Энэ оны эхний дөрвөн сарын улсын хэмжээнд 67 осол гарсанаас 69 хүн нас барсан тохиолдол бүртгэгдсэн.

Тухайлбал, Сэлэнгэ, Баян-Өлгий, Баянхонгор, Говь-Алтай, Булган гэх аймгуудад энэ сарын 22-ноос 23-ныг шилжих шөнө мотоциклийн осол гарч 5 хүн амь насаа алдсан ноцтой хэрэг гарсан. Нэг нь машинтай мөргөлдөж аваарт орсон бол бусад нь онхолдох байдлаар осолд орсон байгаа.

- Мотоциклийн ослыг бууруулахад ямар арга хэмжээ авч байна. Тодорхой ажлууд зохион байгуулж байгаа юу?

- Энэ сарын 11-ний өдрөөс нэг сарын хугацаатай “хамгаалах бүс” нэгдсэн арга хэмжээг улсын хэмжээнд зохион байгуулаад явж байна. Мотоциклуудад улсын дугаар олгох, жолооч нарыг үнэмлэхжүүлэх зэрэг арга хэмжээг холбогдох газруудтай нь хамтарч зохиож байна. Мөн хятад мотоциклийн импортын асуудалд анхаарал хандуулахыг  Гаалийн ерөнхий газраас хүссэн баримт бичиг хүргүүлсэн байгаа.

-Мотоциклийн осолд орж буй хүмүүс ихэвчлэн хэдэн настай байна?

-18-35 насны залуу хүмүүс осолд холбогдож байгаа.

    Энэ мэт хятад мотоциклоос болж хүний амь эрсэдсээр байгааг цагдаагийн байгууллагынхан энэ удаад онцлон анхааруулж байна.

Д.Ундрах /24tsag.mn/