Шинэчлэлийн засгийн газар, Монголбанк хамтран найман хувийн хүүтэй ипотекийн зээлийг олгож эхлээд нэлээдгүй хугацаа өнгөрч байна. Энэ хүрээнд Монгол банк арилжааны банкуудад ипотекийн найман хувийн хүүтэй зээлийн санхүүжилтыг байршуулж, арилжааны 14 банкаар дамжуулан олгож байгаа билээ. Ипотекийн зээлийн журамд зааснаар урьдчилгаа төлбөрийг 20 хувиар тооцон иргэдээс бэлнээр авахаар тусгагдсан. Гэтэл зарим арилжааны банк урьдчилгаа төлбөрийг нэмж эхэлсэн нь иргэдэд хүндрэл учруулаад байна.

Одоогоор “Хас” банк нийслэлийн хэмжээнд олгогдож буй найман хувийн орон сууцны зээлдээ 50 хувь, орон нутагт 60 хувиар тооцон урьдчилгаа авахаар зээлийн дотоод журам батлаж, хэрэгжүүлж эхэлжээ. Зээлийн урьдчилгаа төлбөрийг ингэж ихээр нэмэх асуудлыг банкны удирдлагын түвшинд шийдсэн байна. 30 хувийн урьдчилгаа зээлийн эрсдлийг бүрэн хангахгүй гэх үндэслэлээр энэхүү шийдвэрийг гаргасан хэмээн банкны зүгээс тайлбарлаж байгаа юм.

Уул нь Засгийн газартай байгуулсан гэрээ ёсоор ипотекийн зээл олгох арилжааны 14 банк иргэдэд чирэгдэл учруулахгүй, зээлийн ерөнхий журмыг гажуулахгүй байх үүрэг хүлээсэн юм. Гэсэн ч эхнээсээ журмыг дураараа зохиож, иргэдийг хохироож байна.

Байр худалдан авахаар урьдчилгаагаа хийх гэж хуруу хумсаа хугалах шахам гүйж буй иргэдэд “Хас банк”-ны санал болгож буй үнийн дүн арай л хатууджээ. Иргэд тус банкинд зээлийн хүсэлт гаргах нь эрс буурсныг ч мэдээллийн ажилтан нь хэвлэлд ярьсан бөгөөд нийслэлийн хэмжээнд дөрөвхөн салбараар уг зээлийг олгож байгаа аж.

Нөгөө талаас “Хас” банк урьдчилгаагаа ингэж ихээр нэмсэн нь Төв банкныхаа санхүүгийн эх үүсвэрт итгэхгүй байна, тиймээс зээл зогсож магадгүй гэх хардлага төрүүлж эхэлсэн байна. Харин өнгөрсөн баасан гарагт Ерөнхий сайд Н.Алтанхуяг зээл зогсоогүй, үргэлжилж байгаа хэмээн мэдээлсэн юм.

Засгийн газрын тэргүүн “Хас” банкны асуудлыг судалж үзээд төлбөрөө нэмсэн бол хөтөлбөрөөс гаргаж болно гэж хэллээ. Мөн “Хас” бол Хаан, Төрийн банк шиг том банк биш гэдгийг ч онцолсон юм.

Гэтэл өнгөрсөн амралтын өдрүүдээс “Хас” банк зээл олгохдоо ажил мэргэжлээр ялгаварлаж эхэлжээ. Уул уурхайн салбарт ажилладаг хүмүүст найман хувийн хүүтэй орон сууцны зээл олгохгүй байх шийдвэрийг дахин гаргасан байна. Эдийн засаг хүндэрч, уул уурхайн салбар зогсонги байдалд орсон тул уурхайд ажилладаг хүмүүст зээл олгох нь мөн л эрсдэлтэй гэж үзсэн байна.

Энэхүү банкны шийдвэр бусад банкуудад ч халдварлахыг үгүйсгэхгүй юм. Тэгээд эхэлбэл ипотекийн зээл, иргэдийн байртай болох хүсэл тун аюулд орох билээ.

Ерөнхий сайдын хэлсэнчлэн хичнээн жижиг банк ч гэлээ 30 хувийн урьдчилгаагаа төлж чадахгүй байгаа иргэдийнхээ нөхцөл байдлыг бодолцдоггүй, гэрээ хийсэн зээлийнхээ журмыг зөрчиж буй “Хас банк”-д хариуцлага тооцох цаг болсон байна.