Тун удахгүй шинэ жил болох гэж байна. Энэ баярыг тохиолдуулаад телевизийн суваг бүрээр компани болгон шахуу бараа бүтээгдэхүүний үнээ буулгалаа, баярын хямдрал хэмээн рекламдаж хүмүүс ч хямдарсан дээр нь гэсэн шиг дэлгүүр хоршоо руу гүйлдсээр.

 Миний хувьд ч шинэ он гарах гэж байгаатай холбогдуулан зурагтаа шинэчлэх санаатай хэд хэдэн электрон барааны дэлгүүрээр орж үнэ сонирхвол бараа бүтээгдэхүүний үнэ буусан шинж нэг их мэдэгдээгүй ба харин нэг том худалдан авалт хийвэл хэд хэдэн жижиг бараа дагалдуулан өгөх нь үнийн дүндээ таарсан байх нь эргэлзээ төрүүллээ. Яг надтай адил бодолтой олон иргэд хэвлэл мэдээллээр гарч буй рекламны дагуу худалдан авалт хийхээр ирсэн байсан төдийгүй өө хямдарсан юм алга л байна шүү дээ гэх яриа чиний хажуугаар дуулдах нь эргэлзээг маань улам л лавшруулж орхилоо. Хүсэж байсан зурагтаа ч авч чадалгүй гэртээ харьсан миний бие интернэт хэссэн шиг энд тэндхийн юм ухаж суутал загатнасан газар маажих шиг baabar.mn-ын нийтлэлч Аанхаа “Өлөн” http://aanxaa.niitlelch.mn/contentlist/list.shtml;jsessionid=B13CF8CA1488C7765157209E0DE7ABDC гэсэн нийтлэлийг уншаад нээрээ л бид ийм зүйлд хууртдаг юм байна шүү дээ гэх бодлыг маань лавшруулсан юм.

Тэр нийтлэлд иргэд хэрэглэгчийн боловсрол, мэдлэг дутуу дулимаг, өөрийнхөө эрх ашгийг хамгаалах хууль эрх зүйн ойлголт дутмагыг ашиглан бүхий л үйлчилгээний салбарууд иргэдийн халаасыг хэрхэн сэгсэрдэг тухай бичсэн байх юм. Сониуч зандаа хөтлөгдөн иргэд, хэрэглэгчдийг энэ мэтээр хохироож, хуурч мэхэлж, төөрөгдүүлэн бараа бүтээгдэхүүнээ сурталчилсан тохиолдолд арга хэмжээ авдаг байгууллага, хуулийн заалт байдаг эсэхийг судалж үзвэл Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар иргэдийн эрх ашгийг хамгаалах үүднээс ажилладаг болохыг мэдэж авлаа.

Тухайлбал энэ жил гэхэд л тэднийх бидний сайн мэдэх сүлжээ дэлгүүрийн хэрэглэгчийг хууран мэхлэх замаар зар сурталчилгаа явуулж байсныг зогсоож байжээ. Тухайлбал тэр дэлгүүр 40,000 төгрөгийн худалдан авалт бүрт нэг сугалаа дагалдуулна хэмээн зар сурталчилгаагаа бүх л мэдээллийн хэрэгсэлээр явуулсан байх юм. Тиймээс хүмүүс сугалаанд оролцохоор хэд хэдэн өдөр худалдан авалт хийсэн толаноо барин уг байгууллагад хандтал “Уучлаарай та зөвхөн нэг өдрийн дотор л 40,000 төгрөгийн худалдан авалт хийсэн бол хүчинтэй” гэсэн хариултыг өгч олон хүмүүсийн уур бухимдлыг баржээ. Энэ гомдлын дагуу тус байгууллага шалгатал уг зар сурталчилгаа нь иргэдийг төөрөгдүүлэх зорилго бүхий байсныг талсан зогсоож чадсан байна. Мөн “Isquare store” дэлгүүр нь гар утасны хямдралтай худалдааны зар сурталчилгааг Масс Имэйлээр хэрэглэгчид рүү явуулахдаа тухайн барааны хямдарч байгаа үнийг хэрэглэгчдэд зарж байгаа үнэ мэт ойлгогдохоор явуулж байсан зөрчлийг таслан зогсоосон байх юм.

Тэгвэл гадны улс орнуудад хэрэглэгчийг хуурч, төөрөгдүүлэн бараа бүтээгдэхүүнээ борлуулсан байх юм бол нэлээн “хатуухан” шийтгэл хүлээдэг аж. Тухайлбал энэ онд гэхэд  Австралийн Хэрэглэгч болон Өрсөлдөөний Хорооноос Коллингвүүд хөлбөмбөгийн клубыг тоглолтынхоо зар сурталчилгааг явуулахдаа гишүүнчлэлийнхээ картаар 20 долларын өмсгөлийг үнэ төлбөргүйгээр авна гэсэн мөртлөө яг өмсгөл авах гэхээр өмсгөлөө үнэтэйгээр зарж байсан нь хэрэглэгчдэд буруу зар сурталчилгаа түгээж хууран мэхэлсэн хэмээн үзэж 20.400 доллараар торгосон байдаг.

Бас манайд ч нэлээн их гомдол дагуулдаг үүрэн холбооны оперотар компаниудын интернэтийн хурд яг заасан мг-таа хүрэхгүй байгаа асуудалд нь  Оптус харилцаа холбооны компанийг 5 сая доллараар торгосон байна.

Харин Тайваны Шударга худалдааны хорооноос НТС Сorp-ын тухай буруу мэдээлэл агуулсан онлайн форумыг зохион байгуулж өрсөлдөгчийнхөө үйл ажиллагааны талаар иргэдэд ташаа мэдээлэл өгсөн үйлдэлд нь Самсунг элекрониксийн Тайвань улс дахь салбарыг 340,000 доллараар торгосон тохиолдол энэ онд гарчээ. Тиймээс алдаатай, буруу ташаа мэдээлэл иргэдэд ямар үр авчирдагыг энэ жишээнээс харж болох байх.

Дэлхийд маш их алдартай “Reebok” фирм изитонс пүүзээ борлуулахдаа “Таны бөгсөн биеийн галбирын нууц Reebok” гэсэн зар сурталчилгааг явуулснаар уг бүтээгдэхүүнийг худалдан авах гэсэн иргэдийн дараалал хэдэн өдөр үргэлжилсэн гэдэг. Харин АНУ-н Шударга худалдааны хороо уг бүтээгдэхүүнийг лабораторийн шинжилгээгээр оруулахад хөлийн болоод бөгсний булчинд огтхон ч нөлөө үзүүлдэггүй нь нотлогдож “Рийбок” фирмийг худал хуурмаг зар сурталчилгаа явуулсных нь төлөө 25 сая ам.доллараар торгосон түүх байдаг юм байна.

Тиймээс ямар нэгэн тэмдэглэлт баяр ёслолын үеэр компаниудын бараа бүтээгдэхүүндээ зарлаж байгаа хямдрал, урамшуулалын зар сурталчилгааг яг үнэн бодит эсэхийг шалгаж, нягталж байгаарай.