УИХ-ын чуулганы нэгдсэн хуралдаанаар Засгийн газраас өргөн мэдүүлсэн Үл хөдлөх эд хөрөнгийн барьцааны тухай хуульд нэмэлт оруулах тухай хуулийн төслийн анхны хэлэлцүүлгийг хийлээ. Хуралдаан нилээн ширүүн маргаан дунд болов. Тус хуулийн төсөлд гэр хорооллын иргэн газраа барьцаалж зээл авдаг тогтолцоог нээлттэй болгох зорилго агуулж байна.

Дээрх хуулийн төслийг боловсруулах үүрэг бүхий ажлын хэсгийн ахлагч, УИХ-ын гишүүн Ж.Батзандангийн тайлбараар бол “Газар барьцаалах гэрээ байгаа бол барьцааны эд зүйлийг худалдахдаа шүүхийн шийдвэрийг хангуулна. Талууд гэрээндээ үл маргах журмаар биелүүлэхээр тохиролцож нотариатаар гэрчлүүлсэн бол Нотариатын мэдэгдэх хуудас шүүхээр баталгаажсан байна. Үүний дараа Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх байгууллага газрыг албадан дуудлага худалдаагаар борлуулаад үүргийн гүйцэтгэлийг хангана. Одоо хэрэгжиж байгаа хууль эрх зүйн үндэслэлдээ нийцүүлж томъёолсон” гэсэн тайлбар хийж байлаа.

Харин үүнийг МАН-ын бүлгийн гишүүд эсэргүүцэж ажлын 5 хоногийн завсарлага авах хүсэлтэйгээ илэрхийлэв. Тухайлбал, УИХ-ын гишүүн Ц.Нямдорж “0,07 га газар чинь барьцаанд тавигдаад гэрээгий нь нотариат баталгаажуулсан бол үл маргах журмаар газрыг нь авах юм хийж байна. Энэ чинь зөв юм уу. Ийм хууль УИХ батлах юм бол цаашдаа 0.07 га газар байхгүй болно. Иргэд 40 м2 орон сууц авах гээд барьцаанд тавина. Сүүлдээ газар ч байхгүй, орон сууц ч байхгүй болно. Нотариатаар гэрээгээ баталгаажуулсан байна, хураана гэдэг. Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэлийнхэн хүчээр газрыг нь худалддаг. Ийм юм явах нь. Шүүх захирамж гаргаад Шийдвэр гүйцэтгэлийнхэн очиж ажиллана гэдэг чинь болж байгаа юм уу. Барьцааны зүйлийг нотариат баталгаажуулаад, шууд шүүх нь шийдвэр гаргадаг. Улаанбаатар хотын нийт иргэдийн 170-180 мянга нь гэр хороололд байгаа. Тэдний газар ийм дэнчин дээр тавигдана” гэлээ.

Харин УИХ-ын гишүүн Р.Гончигдорж “Бид мал болон орон сууцыг барьцаалаад зээл авах боломжийг нь нээж өгсөн. Тэглээ гээд иргэдийн амьдрал доройтоогүй. Яагаад ингэж болдоггүй юм” гэв.

Ингээд санал хураах мөчид МАН-ын гишүүд картаа сугалж авснаар 33 гишүүнтэй болж, санал хураах ирц бүрдэхгүй болсон юм.

УИХ-ын дарга З.Энхболд “МАН-ынхан картаа сугалчихаад санал хурааж болохгүй байна. Бид 1990 онд малыг нь өгсөн. Түүнийгээ барьцаалаад зээл аваад хэвийн явж байна. 1996 онд орон сууцыг нь өгсөн. Мөн зээл аваад хэвийн явж байна. 2003 онд газрыг нь өглөө. Иргэд хашааны газраа барьцаалаад зээл аваад байшин баръя гэхээр юунд дургүйцээд байгаа юм МАН-ын гишүүд бүлгийн даргаа авчирч ирээд албан ёсоор завсарлагаа ав. Үгүй бол ажилд битгий саад бол. Газраа барьцаалсан иргэн шүүхэд хандаж болох эрхийг нь хоёрдугаар саналаар өгчихлөө шүү дээ. Танай бүлгийн гурван дарга бүгдээрээ байхгүй байна гэж юу байдаг юм. Санал хураахад 5 гишүүн дутаад байна” гэв.  

Тэрбээр мөн АН-ын дарга Б.Гарамгайбаатарыг бүлгийнхээ 5 гишүүнийг авчирч ирээд асуудлаа шийдээд яв гэсэн юм. Ингээд ирц бүрдүүлэх асуудлаар хэсэг маргалдсаны эцэст МАН-ын бүлэг ажлын 5 хоногийн завсарлага авлаа.

УИХ-ын гишүүн Ө.Энхтүвшин “Манай бүлэг энэ асуудалд байр сууриа тодорхойлсон. Бидний байр суурь УИХ дээр явахгүй бол ажлын 5 хоногийн завсарлага авна гэсэн. Ингээд ажлын 5 хоногийн завсарлага авъя” гэсэн юм.

Т.Хулан