Сошиал орчинд шүдээрээ хүнд даацын зүйл чирснээр олны анхаарлыг татаад буй Ц.Гантулгатай ярилцлаа.

-Шүдээрээ юм өргөж эхэлсэн нь хэдэн он бэ?

-2015 он. БНХАУ-ын Эрээн хотод ажиллаж байхад Дорноговь аймгийн арслан Баярт-Од 40 литрийн устай савыг шүдээрээ зуугаад гэр тойрсон бичлэгийг миний дотно нөхөр над руу хаяглан явуулдаг юм. Намайг төдий хэрийн ачааг даана гэж итгэл үзүүсэн болохоор үзээд алдахаар шийдэж, өнөөх устай савыг нь шүдээрээ зуугаад хоёр автобус тойрсон нь амжилттай болсон. Энэ нь шүдээрээ юм өргөсөн миний анхны бичлэг байлаа.

-Найз чинь таныг тийм хүнд зүйлийг чирнэ гэж яаж мэдсэн юм бол?

-Би өөрийн жингээс 2-3 дахин хүнд зүйлийг чирсэн бичлэгээ фэйсбүүкт байршуулдаг юм. Тийм болохоор намайг даана гэж бодож л дээ.

-Үүний дараагийн бичлэг нь юу байв?

-Эрээн хотод 1.8 тонн жинтэй автобусыг шүдээрээ 80 орчим метр чирсэн.

-Түүнээс хойш энэ төрлөөр дагнан бэлтгэл сургуулилт хийж байна уу?

-Ажил ихтэй болохоор цаг зав гарвал сонирхолдоо хөтлөгдөөд чирдэг юм. Түүнээс биш гадны тамирчид шиг тогтмол бэлтгэл сургуулилт хийж чаддаггүй. Сүүлд “Таванбогд” компани дээр очиж таван ширхэг “Ланд-200” маркийн автомашин чирсэн.

-Таван машиныг холбож чирсэн гэж үү?

-Тийм ээ. Яг сарын өмнө таван машин эгнүүлэн зогсоож байгаад гурван метр олсоор холбон долоон метр газар шүдээрээ чирсэн дээ. Нэг машиных нь жин нь 2.6 тонн гэхээр нийтдээ 13 тонн юм байна. Бас болоогүй машин бүр 100 литр шатахуунтай байсан.

-Энэ тэгээд спорт уу, эсвэл шоу юу?

-Гадныхан шүдний зуулт, таталтаар Геннисийн номонд бичигдэх гэж өрсөлддөг. Арай спорт болтлоо хөгжөөгүй шиг байгаа юм. Хүмүүс итгэхээсээ итгэхгүй нь олон. Жижиг биетэй байж яаж ийм хүнд зүйл чирч чадах билээ гэж. Ямар сайндаа машин чирэхэд арын суудалд нь хүн суугаад арааг нь түлхсэн гэхчлэн хэл ам гарч билээ.

-Тэгээд юу болов?

-Баримтжуулахаар бичлэг хийсэн. Би өргөлт болгондоо бичлэг хийдэг болсон.

-Тань шиг шүдээрээ өргөдөг хүмүүс Дэлхийн дээд амжилтыг хэдэд хүргэсэн байна?

-Одоо бол 1.8 тонн жинтэй автомашиныг тал газраас чирсэн залуу Геннисийн номонд бичигдсэн байдаг. Мөн Хятадад автобусны төрлөөр 2015 оны долдугаар сарын 7-нд 13.7 тонныг чирсэн нь дээд амжилт гэдэг юм билээ. Би тэр амжилтыг шинэчилэх зорилгоор “Драгон” төв дээр 45 хүний суудалтай хот хоорондын автобусыг хоёр метр газар чирсэн. Бага сага ачаатай байсан болохоор жолооч нь 16 тонн хүрнэ гэнэ билээ. 

-Тэр автобусыг шүдээрээ бус биеээрээ чирвэл яах бол?

-Шүдээрээ чирэхэд бие оролцож байгаа болохоор дийлнэ шүү дээ. Гэхдээ биенээс илүү шүдэнд их ачаалал өгдөг. Үзүүлэх үйлдлээ зөв хийхгүй бол их эрсдэлтэй зүйл.

-Чирэхээсээ өмнө бие халаалт хийнэ биз?

-Би бие халаалт огт хийдэггүй. Хамгийн чухал нь сэтгэл санаа тайван байх хэрэгтэй. Би чирэх зүйлээ олон хоногийн өмнө төлөвлөж, сэтгэл зүйгээ ч урьдаас бэлддэг гэх үү дээ.

-Монголд тань шиг шүдээрээ юм чирдэг хүн хэр олон бэ?

-Ховор доо.

-Та шүдээрээ юм зуугаад газраас татаж үзэв үү?

-Хоёр шуудай цемент (100 кг)-ийг татаж үзсэн. Болж байна билээ.

-Таныг шүдний оо-ны рекдаманд тоглуулах санал ирдэг үү?

-Ирээгүй ээ.

-Дараагийн чирэх зүйл тань сонирхол татаж байна.

-Урь орохоор шаланз чирэх бодолтой байна. Нордбенз нэг л санаанд багтаад байгаа юм. Машин чирэхэд хамгийн гол нь зам нь тэгш байх ёстой. Саяхан төмөр замын депод шууд бичлэгээр 25 тонн тракийг гурван тонн ачаатай нь метр орчим газар чирлээ. 

-Таныг яагаад 53 гэж хочилдог юм бэ?

-Та яаж мэддэг юм.

-Харин хүмүүс тэгж яриад байна?

-Дунд сургуульд сурч байхдаа авсан хоч л доо. Би насанд хүрсэн хоёр хүний өргөх ачааг ганцаараа хийчихдэг байсан. Ачаанд орос машин хамгийн сайн гэдгээр нь намайг 53 машинтай зүйрлэсэн хэрэг.

-Шүдээ даатгуулсан уу?

-Даатгуулж амжаагүй л явна. Шүдээ даатгуулахаас өмнө хийх нэг ажил байна. Геннисийн амжилт юу юунаас илүү чухал байна.

-Юу идэж уухаараа ийм бяртай болдог байна?

-Багадаа аарууланд нугасгүй, их иддэг байж билээ. Орон дотроо юм идлээ гэж эмээдээ их зэмлүүлнэ.

-Танай гэр бүлд тань шиг тэнхээтэй хүн бий юу?

-Манай өвөө “Зил-130”-ийн чиргүүлийг хажуулдсан байхад нь ганцаараа өргөсөн гэдэг. Мөн миний аав фургон машинтай онхолдчихоод ганцаараа өргөж босгосон гэдэг юм. Бас миний төрсөн дүү саяхан шүдээрээ портер машин чирсэн байна лээ.

-Бөхчүүдтэй хүчээ үзье гэж бодож байна уу?

-Аймгийн арслан цолтой бөхчүүдтэй шүдний бяраа үзье гэж бодож байгаа. Шүдээрээ юм өргөхийг харах амархан ч хийх хэцүү.

-Хамгийн хэцүү өргөлт гэвэл?

-Таван “Ланд-200” автомашин чирэх л хэцүү байсан. Чирсэний дараа хүзүү, сээр, цээж, хөл хэсгээр өвдөлт өгсөн. Хэрэв чирч яваад алдвал эрүүгээ мултлах эрсдэлтэй.

-Таны хүч бяранд итгэхгүй хүн гарвал юу гэж хэлэх байна?

-Удахгүй шаланз чирэх болохоор ирж үзэхийг урилмаар байна. Мөн үнэхээр итгэхгүй бол чирүүлэх зүйлээ аваад ир гэж хэлье дээ.

С.Нацагтовуу