ТЕГ-ын дарга асан Б.Хурцыг “цаашаа ярих уу, яах уу” гэж хэлснээр нь ч, иргэн Д.Энхбатыг хил дамнуулан Монголд авчирснаар нь ч монголчууд андахгүй. Тэгвэл өнгөрч буй энэ долоо хоног хошууч генерал Б.Хурц гэдэг эрхмийн эргэн тойронд өрнөсөн үйл явдлаар амьсгалсан өдрүүдээр дүүрэн байв. Тодруулбал, БНСУ-д суух Онц бөгөөд Бүрэн эрхт сайдаар түүнийг томилох асуудлыг УИХ-ын чуулганаар хэлэлцэх үеэр өөрийг нь эсэргүүцсэн гишүүдийн но-г сөхнө гэдгээ ил цагаан шахуу зарласан. Энэ үгэнд нь жийрхсэн зарим нэг гишүүд төрийн хамгаалалт хүртэл хүсч байв. Ингэж л улстөрчдийн өвдөгийг чичрүүлсэн түүний өмнөөс зангарагтай хэдэн үг хэлчих зоригтой гишүүн тухайн үед олдоогүй юм даг. "Зэрэг нэмэхийн өмнө" кинонд гардаг шиг Б.Хурц Элчин сайдын суудлаас атгаад л хоцорсноос төд удалгүй С.Зоригийн амь насыг хөнөөсөн хэргээр ял эдэлж буй Т.Чимгээ, Б.Содномдаржаа нарыг эрүүдэн шүүсэн хэрэгт холбогдуулан МБА-наас түүнийг саатуулсан. Төд удалгүй 15 хоног цагдан хорих шийдвэрийг шүүхээс гаргаснаар эл хэрэг олны анхаарлыг дээд зэргээр татах болсон юм. Хамгийн хачирхалтай нь Элчин сайдаар томилох эсэхийг хэлэлцэх үеэр ч, мөрдөнгийнхөн албан хүчээр саатуулсны дараа ч Б.Хурцын талаар зангарагтай хэдэн үг хэлчих гишүүн өнөөг хүртэл ордноос мөн л олдсонгүй.

Б.Хурцын амнаас унах үг бүр улсын нууцтай холбоотой болох нь ойлгомжтой. Тиймдээ ТЕГ-ын даргын зөвшөөрөлгүйгээр нэг ч үг хэлэхгүй гэж буй. Түүний зөв ч байх. С.Зоригийн амь насыг хөнөөсөн хэрэг анхнаасаа төрийн нууцад хамаарч ирсэн. Уг хэргийг мөрдөн шалгахдаа эрүүдэн шүүсэн эсэхийг өөрийн хар толгойгоороо хариуцаж магадгүй болчихоод байгаа түүний хувьд араасаа бусдыгаа чирэх үү, эс бөгөөс эрүүдэн шүүхийн даалгаж, захисан захиалагчийг илчлэх эсэх нь иргэдийн сонирхолыг татаад буй. Гэхдээ алин ч бай, Б.Хурц болон бусад албаны хүмүүс хэрэгт унах нь ойлгомжтой. Учир нь улс төрийн тоглолт ингэж л өрнөдөг болохоор тэр.

Б.Хурцаар амьсгалсан өдрүүдийн араас түүхэн өдөр тохиосон юм. Генералуудын өдөр тохиосон энэ баасан гарагт буун дуу тэнгэрт хадсан нь баярын уухай бус харин уй гашуу, гэмшил харуусал, айдас хүйдэс дагуулсан чимээ байсан юм. Учир нь, энэ сарын 26 буюу өчигдөр өглөө 06.15 цагт 100 айлын автобусны буудал орчимд толгойноос нь цус гарсан хүн хэвтэж байна гэсэн дуудлага Цагдаагийн байгууллагад иржээ. Дуудлагын дагуу цагдаагийн алба хаагчид очиход хэргийн газарт толгойн тус газраа буудуулсан иргэн байжээ. Уг хэргийг Сүхбаатар дүүргийн цагдаагийн II хэлтэс шалгаж байна. Хэргийн талаар зарим хэвлэлд талийгаачийг амиа хорлосон байх гэж мэдээллэж буй. Харин талийгаачийн үр хүүхдүүдийн хэлснээр амиа хорлоод байх ноцтой шалтгаан байгаагүй гэсэн юм. Хэргийн нөхцөл байдал одоогоор бүрэн тодорхой болоогүй тул энэ хэргийг түр хойш тавъя. Гэхдээ энд нэг зүйлийг цохон тэмдэглэхгүй өнгөрч боломгүй болов уу.

Учир нь галт зэвсгээр үйлдэгдсэн гэмт хэрэг он гарсаар цөөнгүй бүртгэгдсэн. Өнгөрсөн сарын эхээр зочид буудлын өрөөнд галт зэвсгээр нүүрэн тус газар буудаж, амиа хорлосон хэрэг гарсан юм. Тэгвэл энэ удаагийн хэрэг хоёр дахь нь боллоо. Эндээс үзвэл, галт зэвсгийн нарийвчилсан бүртгэлийг дахин өрнүүлэх нь зүйтэй болов уу.

Нийслэлчүүд бид гудамжаар алхаж явахдаа дээрээс юм унаад ирэх вий хэмээн түгшүүртэйхэн алхдаг байсан бол өнөөдөр тэнэсэн суманд оногдох вий гэсэн бас нэгэн айдас нэгээр нэмэгдлээ. 

Айдас хүйтэстэй нийгэм болохыг баталсан бас нэгэн хэрэг гарсан нь энэ сарын 19-ний өдөр замын хөдөлгөөнд оролцож явсан автомашины дээрээс бетонон хийцэд унаж осол гарсан явдал юм. Уг осолтой холбогдуулан нийслэлийн Мэргэжлийн хяналтын газраас Гурван гал худалдааны төвийн урд байрлах “Глобал хурд” ХХК-ийн оффисын зориулалттай 16 давхар барилгын үйл ажиллагааг зогсоох шийдвэр гаргажээ. Ослын шалтгаан нь дээвэр дээр байрлах салхивчны хоолойг панеран хавтангаар таглаж, дээр нь бетонон хийц тавьсан байсан нь хүчтэй салхины улмаас панеран хавтан хийсч бетонон хийц барилгын гадна тал руу унаснаас болсон гэх.

Уг асуудалтай зэрэгцэн Сүхбаатарын талбайн газрын асуудал хөндөгдсөн. Иргэн бүр Төрийн ордоны өмнө хязгаар, Сүхбаатар жанжны талбай хэмээн халдаж болохгүй төв талбай гэж боддог байв. Гэтэл тийм биш байсан нь харамсалтай. Учир нь “Улсаа аврах ард түмний үндэсний хөдөлгөөн”-өөс Сүхбаатарын талбайн гуравны нэгийг бусдын нэр дээр шилжүүлж, банканд барьцаалсан хэргийг мэдээллэсэн нь ЗГХЭГ-ын дарга Л.Оюун-Эрдэнийн үгийг баталсан хэрэг болсон юм. Газрын наймаа илрэхтэй зэрэгцэн Сүхбаатарын талбайн урд хэсгийн 2.5 га газрыг хувийн аж ахуйн нэгжид эзэмшүүлсэн шийдвэрийг Нийслэлийн Засаг даргын захирамжаар цуцалсан юм. Дээрх захирамжийн дагуу “Ю Би Констракшн” ХХК-ны нэр дээрх газрын эрхийг хүчингүй болгож, Газар зохион байгуулалтын албанаас тус компанид газар чөлөөлөх тухай мэдэгдэх хуудсыг өнгөрсөн лхагва гарагт хүргүүлжээ. Түүнчлэн энэ лхагва, пүрэв, баасан гарагуудад гамшгаас хамгаалах иж бүрэн сургуулилт явагдаж дууслаа. Дадлага, сургуулилтад иргэд, аж ахуйн нэгжүүд идэвхтэй оролцсон гэдгийг албаны эх сурвалжаас мэдээллэж байна.

Мөн энэ хугацаанд архи, согтууруулах ундаагаар үйлчлэх, худалдаалахыг хориглосонтой холбогдуулан гэмт хэргийн зөрчил 60 орчим хувиар буурчээ. Дагаад эрүүлжүүлэх байх хоосорсон гэдэг мэдээг дуулахдаа таатай байна. Үүнээс гадна гэмтэж бэртсэн иргэд ГССҮТ-өөр бараг үйлчлүүлээгүй гэдгийг дуулгах шиг сайхан зүйл хаа байхав. Эндээс л монголчууд бид архи дарс, зугаа цэнгэлийг тохируулж чадваас хөгжлийн манлайд хүрэх нь чухам үнэн болох нь харагдаж биз ээ.

Ийнхүү Б.Хурцийг цагдан хорьж, Сүх жанжны талбайг чөлөөлж, галт зэвсгийн хэрэг нэгээр нэмэгдсэн, гамшгийн сургуулилтын буянаар эрүүлжүүлэх байр хоосорч, осол аваар, гэмт хэргийн гаралт буурсан  долоо хоног болж өнгөрлөө.

Б.Лхам