Үндсэн Хуулийн Цэц Ерөнхийлөгчийн  сонгуулийн тухай хуулийн зарим  заалт Үндсэн хуульд нийцсэн эсэх маргааныг хянан хэлэлцэлгүй сунжирч, өдгөө энэ нь улс төрийн томоохон сэдэв болж хувирсан.  Уг маргаанаас болж, Цэцийн гишүүд хоорондоо хагаралдан, Төрийн тэргүүн нь Цэцийг хүндэтгэн өөрийн биеэр ирлээ хэмээн гүйн очиж далдуур дарамт шахалт үзүүлэн, дутуу орон тоон дээрх томилгоо дэндүү улстөржсөн гэж хэлж болно. Үүнд, Ерөнхийлөгч Х.Баттулгын ашиг сонирхол гүнзгий хутгалдсан, ил далд дахь явуулга нь хэтэрч, эцэстээ тэрбээр санасандаа хүрч, сарвайснаа авахаар шийдсэн бололтой.

Учир нь, Үндсэн хуулийн Цэц аливаа маргааныг гурван шатаар тодруулбал, гурван гишүүнтэйгээр Бага суудлын, таван гишүүнтэйгээр Дунд суудлын, харин нийт буюу 7-9 гишүүний бүрэлдэхүүнтэйгээр Их суудлын хуралдаанаа хийн, маргааныг эцэслэдэг учиртай. Цэцийн шийдвэрийг засах, өөрчлөх, дахин сэргээх тухай асуудал байж болохгүй учраас Цэцийн дээр хөх тэнгэр байдаг.

Гэтэл Үндсэн хуулийн Цэц энэхүү маргааныг хуулийн дагуу шийдвэрлэхийн оронд хууль зөрчин Бага суудлын хуралдааныг шууд хаяад Дунд суудлын хуралдаанаа дөрөвдүгээр сарын 16-нд зарлажээ. Ийнхүү хүч түрж  буй нь Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн тухай хуулийн зарим заалттай холбоотой маргааныг хэрхэн шийдвэрлэх нь тодорхой болчихлоо.

Үндсэн хуулиа манах биш хууль тогтоогч гэж өөрсдийгөө эндүүрэх Цэцийнхэн Цэцийн Бага суудлын хуралдаан болж байна, үргэлжилж байна, дууссан, дуусаагүй хэмээн баахан төөрөгдүүлж байгаад ийнүү маргааныг ар хударгаар нь өөрсдөдөө ашигтайгаар хүч түрэн шийдэхээр улайрч эхэлжээ.

Ерөнхийлөгчийн энэ мэт хууль зөрчсөн үйлдлүүд, тавилттай жүжгүүд Цэцийн эцсийн шийдвэр гартал үргэлжлэх нь тодорхой. Харин алхам тутамдаа хуулийн дээгүүр “гишгэлж” хүч түрэн асуудлаа шийдүүлж, үүндээ хууль, хүчнийхнийг албадан татан оролцуулж буй Монгол Улсын Ерөнхийлөгч дэндүү “жижиг харагдаж, дээр нь Үндсэн хуулийн Цэц дэндүү ичгүүр сонжуургүй аашилж байгаад хуулийнхан эгдүүцэж байна.

У.Тэргэл