УИХ-ын гишүүн Ж.Баясгалан чуулганы завсарлагааны хугацаанд 21 аймгийг тойрч, иргэдтэй уулзан санал хүсэлтийг нь сонсжээ. Тэрбээр 30 хоногт 10 мянга гаруй км зам туулж, 10 мянга гаруй иргэнтэй уулзан 4000 гаруй өргөдөл хүлээн авсан байна. Түүнтэй хийсэн ярилцлагыг хүргэж байна.

-Танд энэ өдрийн мэндийг хүргэе. УИХ-ын чуулган завсарлах хугацаанд УИХ-ын гишүүд орон нутгийн томилолттой байгаа харагдсан. Таны хувьд 21 аймгийн тойрсон юм билээ. Энэ талаар яриагаа эхэлье.

-Тойргийн гишүүн, жагсаалтын гишүүн гээд хоёр янз байгаа. Гэхдээ бид төрийн сүлд, далбааныхаа өмнө адилхан тангараг өргөсөн. Ашиг сонирхлын зөрчилгүйгээр нэгдүгээрт,  улс орны эрх ашиг, хоёрдугаарт, намын эрх ашиг, гуравдугаарт хувь хүний эрх ашгийг тавьж шударга ажиллана гэж тангараг өргөсөн. Үүний хүрээнд 21 аймагт очиж ажиллалаа. УИХ-ын гишүүдээс 21 аймгийг тойрч ажилласан гишүүн байдаггүй. Яагаад гэвэл тойргийнхоо иргэдтэй л уулзаад явдаг. Ингэхээр мэдээлэл хомс болдог.

Би  жагсаалтын гишүүн. 121 мянган өрхийн төлөөлж УИХ-д сонгогдсон. Тэднийг Улаанбаатар хотод цуглуулаад уулзах боломжгүй шүү дээ. Тийм болохоор хөхөө өвлийн хүйтнээр газар дээр нь очиж иргэдтэй уулзъя гэх зорилгыг өвөртлөөд 21 аймгийг тойроод ирлээ. 30 хоногийн хугацаанд нийт 10,018 км замыг туулсан байна. Нийт 10 мянга гаруй иргэдтэй уулзаж, 4000 гаруй өргөдөл авчирсан.

Зөвхөн аймаг гэлтгүй сум, багийн айлаар хүртэл орж уулзсан. Ахмад настан, хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэд гээд дуу хоолойгоо хүргэж чадахгүй байгаа хүмүүс дээр очсон. Тэдний дуу хоолойг очиж сонсохоос өөр аргагүй. 

-УИХ-ЫН ГИШҮҮНИЙ ХУВЬД УЛСЫН ХЭМЖЭЭНИЙ БҮХ АСУУДАЛ ХАМААРАЛТАЙ-

-Орон нутгийн иргэд хэрхэн хүлээж авсан бэ? Мөн уулзалтын үеэр хамгийн их хөндөгдсөн асуудал юу байв?

-Иргэд маш өндөр хүлээлттэйгээр хүлээж авсан. Сонгуулийн үеэр Ерөнхийлөгчид нэр дэвшигчид л ирдэг. Бусад үед 21 аймгаар тойрдог УИХ-ын гишүүн байсангүй гэдгийг маш их хэлж байсан. Мөн ахмадуудын асуудлыг ярьж байгаад баярлалаа гэж хэлсэн. Үүнээс гаднын таны тойрог биш ч гэсэн биднийг хүлээн авч уулзаж байгаад талархал илэрхийлсэн. Би чинь Монгол Улсын Их хурлын гишүүн хүн шүү дээ. Улсын хэмжээний бүх асуудал хамааралтай. Монгол Улс дотроо тасарч хөгжих биш, нийтдээ хөгжих нь чухал байгаа. Иргэдийн хувьд хэлж чадахгүй байгаа зүйлээ илэрхийлэх нь хамгийн чухал байдаг.

Хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийн хүсэж буй зүйл бол Хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийн хөгжлийн төв. Аймаг болгонд хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийн төвтэй болохыг хүсэж байгаа талаар ярьсан.

-Одоо есөн дүүргийн иргэдтэй уулзана гэлээ. Уулзалтууд ямар асуудлын хүрээнд хийгдэж байгаа вэ?

-Улаанбаатар хотод ирээд есөн дүүргийн уулзалтыг эхэлсэн. Уулзалт маань хоёр үе шаттай явж байгаа. Нэгдүгээрт, манай ажлын албаныхан дүүргүүдийн ЕБС-уудаар явж уулзалтаа зохион байгуулж байна. Өнөөдөр аутизмын эмгэг, дауны өвчин Монгол Улсад төдийгүй дэлхий нийтээр газар авсаар байна. Бид дэлхийг хүлээвэл нэг алхам хоцорно. Тиймээс өнөөдөр түрүүлээд сургуулиуд, сурагчидтай уулзаж байна. Мөн үе тэнгийн дээрэлхэлттэй холбоотой асуудал маш томоор гарч ирлээ. Энэ чиглэлээр уулзалтууд хийгээд явж байгаа. Үүний дараа Улаанбаатар хотынхоо 9 дүүргийн иргэдтэй уулзана.

-ЕРӨНХИЙЛӨГЧИЙН СОНГУУЛЬД ӨРСӨЛДӨХГҮЙ-

-21 аймаг тойрч ажилласан нь Ерөнхийлөгчийн сонгуультай холбоотой юу? Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн яриа эхэлчихсэн үед хардах хүмүүс цөөнгүй байгаа байх?

-Зарим хүмүүс Ерөнхийлөгчийн сонгуультай холбож байгаа.

Миний хувьд сонгуульд өрсөлдөх ямар ч сонирхол байхгүй. Миний нас ч хүрэхгүй.

Төлөөллийг яаж хангах вэ гэдэг талаас л 21 аймгийн иргэдтэй уулзсан. 21 аймгийн иргэдтэй уулзсан уулзалтуудыг нийлүүлээд, бүс аймаг болгоноор нь ангилсан. Насны хязгаар, хүйсээр нь мөн ангилсан. Үүний үр дүнд маш том дата гарч ирнэ.

-Ирэх даваа гарагт хаврын чуулган эхэлнэ. Хаврын чуулганаар ямар гол ажлуудыг хийхээр төлөвлөж байна вэ?

-Миний хувьд Цусны Донорын хуулийг УИХ-д ахалж орж байгаа. Хаврын чуулганаар энэ хуулийн төслийг батлуулна. Цусны Донорын тухай хууль маш удаан яригдаж байгаа. Донорын тухай хуультай хамт явж байгаа. Өмнө нь энэ хуулийн алдаанаас болоод хүний амь аварсан эмч ялтан болсон. Энэ давтагдахгүй байх хэрэгтэй. Мөн Цусны донорын тухай хуульд амь тэнсэн үед авах арга хэмжээний талаар олуулж өгч байгаа. Нэн тэргүүнд энэ хуулийг батлуулах ёстой. Үүнийг дагаад Саадгүй байдал, хүртээмжийн тухай хууль орж ирнэ.

-ПАРЛАМЕНТЫН ДАРХЛААГ ПАРЛАМЕНТ ӨӨРӨӨ ХАМГААЛАХ ЁСТОЙ-

-Ерөнхийлөгч “УИХ-ын гишүүнийг эгүүлэн татах” хуулийг төсөл боловсруулан өргөн барьсан. Үүнийг хаврын чуулганаар хэлэлцэнэ. Уг хуулийн төсөлд та ямар байр суурьтай байна вэ?

-Ёс зүй гэдэг асуудал бол хаа, хаанаа байх ёстой. Ёс зүй бидэнтэй төрөөд, цуг хүмүүжээд явдаг. Тэр ёсгүйгээ гээчихсэн байдал хүн болгонд байна. Энэ бол зөвхөн УИХ-ын гишүүдийн асуудал биш. УИХ-ын гишүүн  болно гэдэг бол дарга болж байгаа хэлбэр биш шүү дээ. Хариуцлага үүрч, үлгэр дуурайлал болох ёстой. Ард түмэн ямар төлөөлөлтэй болохыг хүсэж байна тийм хүн нь байх ёстой. Тийм байж чадахгүй байгаа гишүүд ёс зүйн хариуцлага хүлээх нь маш зөв. Нөгөө талдаа, улсын мөнгийг шамшигдуулсан, удаа дараа хулгай хийсэн хүмүүст хариуцлага тооцохгүй юм уу. Ёс зүй гэдэг нь зөвхөн хэл ам хийгээд байгаа хүмүүсийн асуудал юм уу. Үүнд  нарийн гаргалгаатай байх ёстой.

-Энэ хуулийн төслийг Ерөнхийлөгч санаачилж байгаа нь хэр зөв юм бэ?

-Ерөнхийлөгч, УИХ хоёр өөр институци. Тус тус даа бие даасан байх ёстой. Нэг нэгэндээ нөлөөлж болохгүй. Тиймээс УИХ-ын Дэгийн тухай хууль болон Ёс зүйн тухай хуулийг УИХ өөрсдөө санаачилж, өөрсдөө батлах ёстой. Парламентын дархлааг парламент өөрөө хамгаалах ёстой. Жагсаалтынх байна уу, тойргийнх байна уу УИХ-ын гишүүд яг адилхан хариуцлага хүлээдэг байх ёстой.

-Ярилцсан баярлалаа.

Д.Батчулуун