МАН-ын ирэх нэгдэх өдрийн Бага хурал ч халуухан болох шинжтэй болоод байна. “Зэрэг нэмэхийн өмнө” гэдэг шиг шинэчлэгдэхийнх нь өмнө Н.Энхбаярыг суллачихлаа. Н.Энхбаярыг санагалздаг олон хүн энэ намд бий. Тэгэхээр удахгүй болох шинэчлэлийн үйл явцад Н.Энхбаярын нөлөө их байна гэсэн үг юм.

Бага хурлаа угтаж энэ намын хамгийн шударга гэгддэг гишүүдийн нэг Э.Мөнх-Очир олон ноцтой асуудлыг хөндлөө. Түүний намын шинэчлэлийн талаарх байр суурь олон гишүүдэд нь таалагджээ. Тэрээр одоо МАН-ын УЗ-ийн гишүүн, Нийслэлийн намын байгуулалт хариуцсан нарийн бичгийн даргаар ажиллаж байгаа юм. Харин шинэчлэлийн төлөө эдгээр албуудаасаа татгалзах хүсэлтэй байгаагаа У.Хүрэлсүхийн залууст хандан уриалжээ. Учир нь ингэх шалтгаан байгаа аж. Шинэчлэл ярихаар л намыг таван сонгуульд ялагдахад үнэтэй хувь нэмэр оруулсан У.Хүрэлсүхийн залуус л идэвхижээд ирдэг юм. Өөрөөр хэлбэл намыг ялагдуулсан хүмүүс нь шинэчлэл ярих нь утгагүй харагдаж эхэлсэн. Тэр ч үүнийг мэдэрч. Энэ талаараа “Ямар ч фракцийн нөлөөлөлд ороогүй шинэ хүмүүсийг л гаргаж ирэх ёстой. Түүнээс биш 1970-аад оныхон шинэчлэл гэж худлаа орилох хэрэггүй. УИХ-ын гишүүн Я.Содбаатар, Ж.Энхбаяр нараас эхлээд болих хэрэгтэй. Ж.Энхбаяр аль хорин хэдэн наснаасаа эхлээд гаальд ажиллаж хөлжсөн. Одоо болоо юм биш үү. Я.Содбаатар намын бүх том ажлыг хийж байсан хүнийхээ хувьд өнөөдөр шинэчлэл гээд яриад явж таарах уу. Би хувьдаа тэдний оронд байсан бол шинэчлэл гэж ярихаасаа ичих байсан. Өөрөө дотор нь байхдаа хийж чадаагүй байж шинэчлэл гэж ярих нь сонин биз дээ” хэмээн ил тод хэлсэн юм. Үнэхээр МАН-ыг ийм уруу дорой болгоход үнэтэй хандив өргөсөн хүн бол Я.Содбаатар. Тэр намын бүхий л түвшинд ажилласан. Түүний үед л МАН уруудсан. Тийм л мундаг шинэчлэл ярих гээд байгаа бол өөрөө намаа удирдаж байхдаа шинэчлэлээ хийхгүй яасан юм бэ гэсэн гаргалгаа гарч ирнэ. Тэгээд нэр дэвшээд чадахгүй болохоороо жагсаалтаар гишүүн болсон. Үүнийг бүх хүмүүс мэднэ.

Я.Содбаатар, Н.Оюун-Эрдэнэ тэргүүтэй У.Хүрэлсүхийн залуус МАН-ын шинэчлэлийн бодлогоос холдохгүй бол бүтэхгүй гэдэгийг зарлаж байна. Тэднийг явуулахын тулд Э.Мөнх-Очир өөрөө ч гэсэн үлгэр дууриал үзүүлээд ажлаа өгье. Хамтдаа дараагийн гарч ирэх шинэ үеийнхэнд боломж олгоё гэж асуудалд ёс суртахуунтай ханджээ. Энэ талаараа “Намын нарийн бичгийн дарга болсноос хойш тийм ч их хийсэн зүйл надад байхгүй учир би хувьдаа албан тушаалаа өгөхөд бэлэн байна. Удирдах зөвлөлөөс ч гарч болно. Удирдах зөвлөл гэдэг бол 30 гаруй хүн суучихаад ямар нэгэн шийдвэр гаргадаг юм биш шүү дээ. Уг нь Удирдах зөвлөл гээд зангидсан гар шиг нягтарч ажиллаж чаддаг. Гарын 10 хуруунд багтах хэдхэн хүн л бодлогоо ярьж, асуудлыг шийддэг байх ёстой. Гэтэл өнөөдөр яаж байна вэ. Удирдах зөвлөлийнх нь хурал болоогүй байхад хурлаас гаргах Бага хурлынх нь тов олон нийтэд ил болчихож байх жишээтэй” хэмээн шүүмжлэл өрнүүлжээ.

Үнэхээр ингэж үлгэр жишээ үзүүлж байж одоогийн хариуцлага хүлээх нөхдөөсөө салахгүй бол энэ нам өөдлөхгүй. Харамсалтай нь намыг унагаасан У.Хүрэлсүхийн залуус шинэчлэл яриад байгаа нь нийгэмд ч, гишүүддээ ч муухай харагдаж байгаа. Тэднээс нийгэм бүхлээрээ дөлдөг болсон. Харин Э.Мөнх-Очирын тайлбараар бол Н.Оюун-Эрдэнэ тэргүүтэй хүмүүс намаар мөнгөө даалгаж АНУ-д сурахаар болсон бололтой. Намынхаа байрны цахилгааны мөнгийг төлж чадахгүй байж У.Хүрэлсүхийн залуусыг сургах гэж мөнгө гаргана гэдэг бол утгагүй зүйл л дээ.  

Уг нь У.Хүрэлсүх өөрөө МАН-д залуучуудын байгууллагыг бэхжүүлэхэд онцгой хувь нэмэр оруулсан хүн. Хэн ч үүнтэй маргахгүй. Бас байгуулсан зулуучуудын байгууллагаа өөрөө татаж унагасан. Хэн ч бас үүнтэй нь маргахгүй. Мэдлэг боловсрол багатай сагсуу залуус л У.Хүрэлсүхийг дагаж гүйдэг. Тийм залуусаар их хүрээлүүлснийхээ горыг У.Хүрэлсүх амсаж байна. Одоогийн НАМЗХ шиг дампуу залуучуудын байгууллага байхгүй. Идэвхигүй. Сул дорой. Тэгээд баячуудын хүүхдүүдийн цуглуулга болсон. Тэднээс нь жирийн залуус үргэлж дөлөхийн хирээр У.Хүрэлсүхийн нэр хүнд унаастай байгаа. У.Хүрэлсүхийн залуус дахиад энэ намын толгойд хэвээр үлдвэл жирийн гишүүд нь МАН-аасаа олноороо гарахаар зэхэж байгаа сураг гарах боллоо. Хэрэв таван сонгуульд ялагдуулсан У.Хүрэлсүхийн залуус шинэчлэл ярьсаар үлдвэл МАН дахин хуваагдах нь гарцаагүй байдалд орно. Тэгвэл МАН-ын олон гишүүн энэ намаас гарч одно. Тэдний төлөөлөл болж УИХ-ын гишүүн асан, МАН-ын УЗ-ийн гишүүн, Нарийн бичгийн дарга Э.Мөнх-Очир “У.Хүрэлсүх гэдэг хүнийг Монголын нийгэм мартах ёстой байхгүй юу. Хэрэв У.Хүрэлсүх Ардын намын дарга болбол би намаас гарна. Өөрсдөө жанхуугаа хутгадаг юм байгаа биз. Би лав намаас гарна” гэж мэдэгдэв. Түүн шиг үзэл бодолтой олон залуус МАН-д байна.

Үүний зэрэгцээ У.Хүрэлсүх дарга болж болно. Дэмжинэ. Харин өөрийгөө тойрон хүрээлүүлсэн сагсуу залуусаасаа салах хэрэгтэй. Тэднийгээ намын удирдлагад дахиад үлдээвэл харин ч нэгийгээ үзнэ шүү гэсэн өөр залуус ч бас бий болжээ.