Энэ долоо хоногт Шинэчлэлийн Засгийн газрын нэг жилийн ой тохиож байна. Аль ч оронд, ямар ч Засгийн газар 100 хоног, 1 жилийн ойгоо тэмдэглэдэг. Шинэчлэлийн Засгийн газар ч 100 хоногоо сүртэй тэмдэглэж байсан даа. Олон арга хэмжээ зохион байгуулаад л... Харин 1 жилийнхээ ойг таг чимээгүй өнгөрөөх гэж байна. Ямар нэгэн баяр ёслолын сураг ажиг алга. Албан ёсны хурал цуглааны арга хэмжээ ч дуулдахгүй нь.  Ажилдаа дарагдаад Шинэчлэлийн Засгийн газрынхаа нэг жилийн ойг мартсан юм болов уу? Нэг жилийнхээ ойг өргөн дэлгэр тэмдэглэх гавьяагүй гэж өөрсдийгөө үнэлж байгаан болов уу? Бүр эсвэл нэг жилийнхээ ойг сүртэй тэмдэглэж төсвийн хөрөнгийг үргүй зарцуулахгүй гэж шийдсэн юм болов уу? Улс орныхоо түүхэнд байгаагүй өндөр өсөлттэй явсан эдийн засгийг нэг жилийн хугацаанд самарчихаад ичээд байгаан болов уу?

Үйл явдлыг эргэн саная! Одоогоос яг нэг жилийн өмнө Шинэчлэлийн хэмээх Засгийн газар байгуулагдсан. Сүүлийн 20 гаруй жилд Засгийн газрыг дангаараа болон хамтарч тэргүүлсэн МАН-ынхан хоёрдахь удаагаа Засгийн газрын гадна үлдсэн юм. АН-ынхан гол хүчин МАН-тай биш гуравдахь хүчинтэй Засгийн газраа байгуулж улс орныхоо бүхий л салбарт шинэчлэлт явуулна гэж зарлан тунхагласан. Нийгмийн салбар бүрт шинэчлэлт хийх зорилт нь нэг жилийн дараа юунд хүрээд байгааг хүн бүхэн харж байна!

Яг нэг жилийн өмнө! Шинэчлэлийн хэмээх супер нэртэй Засгийн газар байгуулагдаж АН-ынхан баяраа олон хоног тэмдэглэсэн дээ. Намрын найр, айрагтай хамтраад. Бас Н.Энхбаярын нэрээр гарч ирсэн “Шударга ёс” эвслийнхэн Засгийн газарт орсондоо хязгааргүй баяртай байсан. Тэд АН-ын “нүдүүр” болж МАН-ынхныг мөн ч их балбасандаа. Ингэж сагаж байхдаа, Засгийн газарт хэнийгээ оруулах вэ гэдэг тохироонд хүрч чадахгүйгээсээ болоод МАХН, МҮАН салан тусгаарлах эхлэл тавигдсан. Одоо ч тэдний хагарал дахин эвлэрэхгүйгээр гүн цуурч байх шиг байна.

Яг нэг жилийн өмнө! Харин МАН-д юу болж байлаа. Ихэнх гишүүд нь ялагдлын бурууг Сү.Батболд, У.Хүрэлсүх хоёрт хаяглаж байв. Нөгөө хоёр нь байдлыг мэдрээд албаа хүлээлгэж өгөхөө мэдэгдчихсэн юм. Тэгсэн мөртлөө МАН-ынхан Засгийн газарт орчих нууцхан мөрөөдөлтэй явсан. 

Яг нэг жилийн өмнө! Үнэндээ МАН хэтэрхий назгайгаасаа болоод ялагдчихсан. Тухайн үеийн байдлаар бол МАН, АН хоёрын авсан суудлын тоо 2-3 аар л зөрсөн. Өнгөрсөн хугацаанд АН-ынхан элдэв аргаар суудлын тоогоо нэмсээр одоо хол зөрүүтэй болгож өөрсдийн нэр дэвшигчидээ хүчээр л гишүүн болгоцгоосон.

Яг нэг жилийн өмнө! МАН-ын УИХ-дахь бүлгийг хүлээн зөвшөөрсөнгүй. Хуулийн хугацаанд МАН-ынхан хурлаа хийгээд ялагдалын буруутанг хайгаад ухаангүй байсан юм. Ингээд МАН бүлэггүй болж эцэстээ “буйдантай суулт” хийх дээрээ тулсан даа.

Яг нэг жилийн өмнө! МАН-ын бүлгийн гишүүдийг оролцуулалгүй УИХ-ын даргаар З.Энхболдыг бараг л хууль бусаар томилчихов. Учир нь УИХ-ын дэгийн тухай хуулиар тухайн УИХ-ын анхны чуулганыг бас УИХ-ын даргыг томилох хурлыг хамгийн ахмад гишүүн удирдахаар заасан байдаг. Ахмад гишүүн, өмнөх УИХ-ын дарга Д.Дэмбэрэл МАН-ын бүлгийг зөвшөөрөөгүй цагт хурлыг удирдах нь хууль бус гэж гүрийв. Ардчилагчид Л.Цогоор УИХ-ыг удирдуулаад З.Энхболдыг даргаар нь томилчихов. УИХ-дахь сөрөг хүчний төлөөлөлгүй үйл явдал болж өнгөрөв.

Яг нэг жилийн өмнө! МАН-ын бүлэггүй байдлыг ашиглан АН-ынхан Засгийн газрын гишүүдээ амархан томилж дөнгөв. МАН-ынхан Шинэчлэлийн Засгийн газар байгуулагдах үйл явц дээр улс төр хийж чадсангүй.

Яг нэг жилийн өмнө! Цомхон чадварлаг байна гэж мэдэгдсэн Шинэчлэлийн Засгийн газар харин ч хэлснийхээ эсрэг үйлдлийг эхний өдрөөсөө хойш хийж эхлэв. Өмнөх Засгийн газрын зарим нэг яамыг гурав салгаж сайдуудынхаа тоог нэмэв.

Яг нэг жилийн өмнө! МАН-ын харьялалтай төрийн албан хаагчдыг хоморголон халах их ажлыг эхлүүлэв. Бүх яамны төрийн нарийн бичгийн дарга нарыг бүтцийн өөрчлөлт нэрээр чөлөөлөв. Мэдээж ихэнхи яамдын газрын дарга нарыг өөрчлөв. Жирийн төрийн албан хаагчид ч халагдаж эхлэв. Энэ тоо одоо 10000 давж гарсан гэж яригдах болов. Оронд нь төрийн албыг төрлийн алба болгох их аянг эхлүүлсэн юм.

Өнгөрсөн нэг жилийн хугацаанд юу болж өнгөрөв! Хөөр баяр, хүчирхийлэл, өс хонзонгоор эхэлсэн нэг жилийн хугацаанд олон зүйл болж өнгөрөв. Хамгийн харамсалтай нь бид эдийн засгаа унагаачихлаа. Тавантолгой дампуурав. Оюутолгойн хөрөнгө оруулалт зогсов. Гадны хөрөнгө оруулагчид Монголыг орхив. Үр дүнд нь гадаадын хөрөнгө оруулалт 60 хувиар буурав. Тэц-5, төмөр зам болоод бусад салбарт хэрэгжүүлэх гэж байсан төслүүд зогсов. Улсын төсөв сүүлийн 13 жилийн түүхэнд байгаагүй хэмжээнд хүрч тасалдаж эхлэв. Нүүрсний экспорт 50 хувиар буурч, инфляц 8.8 хувьд хүрэв. Хөрөнгийн зах зээл уналтад орж үнэт цаасны гүйлгээ 80 орчим хувиар буурлаа. Монголын ард түмний нэрээр 1.5 тэрбумын бондын зээл аваад зарцуулалт нь тодорхойгүй байдалд хүрэв. Бүх иргэд дахин их өртэй болов. Төгрөгийн ханш унаж, доллар тэнгэрт хадав. Цахилгааны үнийг нэмсэн мөртлөө тэтгэвэр тэтгэмжийг нэмж чадахаа болив. Малын хорогдол 2.3 дахин өсч, гэмт хэрэгт 15.6 хувиар нэмэгдэв. Энэ мэтээр Шинэчлэлийн Засгийн газар нэг жилийн хугацаанд олон гавьяагүй үйлдэл хийлээ. Тэгээд л нэг жилийнхээ ойгоо сүртэй тэмдэглэж чадахгүй байгаа юм биш үү?

Нөхцөл байдал ингэж хурцадсан учир Н.Алтанхуягийн Засгийн газрын нэг жилийн ойн босгон дээр баярын урилга биш ээлжит бус чуулганы зар түгж байна. Нэг жилийнх нь ойг тэмдэглэх гэж ээлжит бус чуулганыг зарлаагүй байх.  

Н.Алтанхуягийн Засгийн газар яг нэг жилийн өмнө ам булаасан агсам морь шиг л ажлаа эхэлж байсан даа. Харин одоо нэг жилийнхээ барианд их л тамирдаж ирлээ дээ.