УИХ-ын чуулганы үдээс өмнөх хуралдаанаар гишүүдийн хэн нь юу ярьсаныг хүргэж байна.


УИХ-ын гишүүн Н.Энхболд: Төсвийн орлогын төлөвлөгөө 80 гаруй хувиар биелчихлээ. Гэхдээ гүйцэтгэлийн төлөвлөгөө 30 хувь хүрэхгүй байна. Үүнийг та юу гэж дүгнэж үзэж байна вэ? Мөнгө нь байхад ажил нь хийгдээгүй байна. Бас төрийн албаны чадавхи үнэхээр сульджээ. Тэнд ажлаа мэддэг хүн цөөхөн больсон. Энэ нь сонгуулийн дараа хамаг хүмүүсийг халж сольсонтой холбоотой. Үнэ тогтворжуулах хөтөлбөр хэрэгжүүлсэн ч юмны үнэ нэмэгдэж байгааг юу гэж ойлгох вэ?



УИХ-ын гишүүн Ч.Хүрэлбаатар: -Төсвийн тодотгол дээр яагаад орон тоог нэмээд оруулаад ирэв ээ. Ядаж энэ онд орон тоог нэмэхгүйгээр явж болоогүй юм уу. Дээр нь зардал их нэмэгджээ.



Ерөнхий сайд Н.Алтанхуяг: Юм л болбол намайг өмнөх Засгийн газарт сууж байсан биз дээ гэж хэлэх юм. Тиймээ, би өмнөх Засгийн газарт сууж байсан. Гэхдээ би хариуцдаггүй байсан юм. Харин одоо би хариуцаж байгаа. Одоо би энэ улсыг хариуцаж байгаа учраас барилга, эмнэлэг, сургууль гээд бүх салбарын талаар ярина.  Би аль болохоор арлагыг өсгөхгүй байх гэж хичээж байна. Төсвийн ажилтанг нэгээр ч нэмээгүй. Гадаад зардлыг танаж байгаа. Харин дотоод томилолтыг нэмж байна. Би Засгийн газрын кабинитыг зангидаж ажилладагүй. Би харин зохицуулж ажилладаг. Ч.Улаан сайд бид хоёрын дунд чулуу шидээд байгаа. Харин ч бид хоёр сайн харилцаатай байдаг. Би сангийн сайд байсан болохоор Ч.Улаан сайдын зовлонг нь ойлгоно. Маргааш 14.00 цагт би үнэ тогтворжуулах хөтөлбөрийн талаар мэдээлэл хийнэ. Тэндээс мэдээлэл авч болно. Би дэлгэрэнгүй тайлбар хийнэ. 2013 оны төсөвт тодотгол хийх болсон шалтгаан нь нэг талдаа гадаад хүчин зүйлээс хамааралтайгаар бий болсон ч гэлээ өмнөх жилүүдэд тавьсан Засгийн газрын өр дарамт учруулсан. Тухайлбал, Тавантолгойн ордоос нүүрс олборлож экспортод гаргадаг ч “Чалько” компаниас авсан 350 сая ам.долларын урьдчилгаанд суутгагддаг. Энэ онд чардайж зүтгэснээр дээрх өрийг дарах гэнэ. Мөн Оюутолгой компаниас 250 сая ам.доллар урьдчилж аваад өнгөрсөн жилүүдэд иргэн бүртээ 21 мянган төгрөг болгоод тараагаад дуусгачихсан. Гэтэл гэрээнд зааснаар дээрх ам.долларыг 2013 оноос эхэлж төлөх ёстой байсан. Төлж чадахгүй байгаа учраас 2014 оноос эхэлж төлөхөөр болж төсөвт 150 сая ам.долларыг суулгасан. Дараагийн жил буюу 2015 онд үлдсэн 100 сая ам.долларыг төсөвт суулгана. Ингэж өр ширнээсээ сална. Төсөвт бичихгүй гэхээр төлөх ёстой өр тул аргагүй, тэгтэл цөөнхийн бүлгийн зүгээс алдагдал чинь хэтэрлээ, Засгийн газар муу ажиллалаа. Орлого чинь яагаад тасраад, зарлага чинь яагаад өсөөд байна гээд зандраад байдаг. Гэтэл Оюутолгой Монголын Засгийн газрыг гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлэхгүй байна гээд дахин муудах болно. Тал талын зовлон байгаа учраас хаа, хаанаа ойлголцолд хүрэх ёстоы бүгдээрээ.


УИХ-ын гишүүн Ж.Энхбаяр: АН-ын бүлгийнхэн Монгол Улсын нийгэм, эдийн засаг хүндрээд байна. Чардайгаад зүтгээд байна гэчихээд төгрөгийн ханш суларлаа. Үнэ өсөөд байна. Инфляцийг нэг оронтоо тоонд хүргэнэ гэсэн байхгүй. Хоёр оронтой тоо руу явж байна. Үнийн өсөлт Монголын бүх бүрийн амьдралд нөлөөлж байна. Та шатахуун 50 төгрөгөөр хямдарсан гээд байгаа. Гэтэл бөөний үнэ чинь өслөө. Монголбанкны алдагдал Засгийн газрын өр болж төсвөөс төлнө. Ямар салбарт хөрөнгө оруулалт хасав гэдгийг хэлж өгөөч.




Сангийн сайд Ч.Улаан:  Нийгмийн салбарт тасалдаж байгаа. Боловсрол, эрүүл мэнд, шинжлэх ухаан гээд нэрлэж болно. Бинзений үнэ, тогтвортой байгаа. Цемент жаахан хэлбэлзсэн. Тийм учраас цаашид тогтвортой байлгахаар ажиллана. Орон тоо төсөв батлагдсанаас хойш албан ёсоор шийдэгдсэн учир төсвийн тодотгол дээр оруулж ирж байна. Хуулийн дагуу орон тоо нэмэгдэж байна. Орлого нийт дүнгээрээ 1,8 их наяд төгрөгөөр тасрахаар байна. Үүний 95 хувь нь бидний үйл ажиллагаанаас шууд хамаарахгүй экспорт, импорт, Оюутолгойгоос авах орлогоос хамаарч байна. Төсвийн орлогын төлөвлөгөө 86 хувийн гүйцэтгэлтэй байгаа. Энэ онд бид нар хөрөнгө оруулалтын 630 гаруй тэрбум төгрөгийн санхүүжилтийг хийгээд байна. Энэ нь 52 хувийн хувьтай байгаа юм. Гэхдээ аргачлалын зөрүү байна. Авсан санхүүжилт бол ажлын үр дүн юм.

Уул уурхайн сайд Д.Ганхуяг: Нүүрсний үнэ 40 гаруй хувийн уналттай байна. Компаниуд үнэ буурсан үед тээвэрлэж байгаа учир алдагдалтай ажиллаж байгаа. 10 гаруй сая тонн нүүрс экспортолсон. "Эрдэнэс Тавантолгой"  "Чалко"-той хэл амаа ололцсон. Оюутолгойн тухайд нөөц ашигласны төлбөрийн тухай асуудал байгаа. Зэс, алтны нөөц ашигласны төлбөр авахаар байсан ч гэрээгээр авах боломжгүй болсон. Оюутолгойн гэрээнд өөрчлөлт оруулах асуудлыг тавьсан. Монгол Улсын хууль тогтоомжийг биелүүлэхийн төлөө ажиллаж  байгаа, энэ саналыг хүлээж авах боломжгүй гэсэн хариулт өгсөн. Хэлэлцээ байнга явагдаж байна.