Сэдэв: “Гудамж” төсөл, улсын чанартай авто замын талаар

    Авто замын төсөл хөтөлбөр энэ жилийн хувьд улсын төсөв, Хөгжлийн банк, гадаадын зээл, тусламжийн хөрөнгө оруулалтаар 3,321.4 км автозам, 175.1 км хатуу хучилттай замд 947.1 тэрбум төгрөг зарцуулахаас 522.2 тэрбум төгрөг зарцуулагдсан. Энэ хүрээнд 1702.3 км хатуу хучилттай зам дуусаад байгаа бөгөөд 360.6 км замыг улсын комисс хүлээн аваад байна.

    “Гудамж” төслийн хүрээнд 33 уулзварыг шинэчлэхээс өнөөдрийн байдлаар 16 уулзварыг ашиглалтанд өгөөд байна. Одоо ойрын хугацаанд хоёр уулзвар ашиглалтанд орно. Ингэснээр 18 уулзварыг энэ онд багтааж өгөх бөгөөд үлдсэн 15 уулзвар шинэ оны ажил болж явах юм. Энд 33 уулзвараас гадна дээр нь зарим замууд, хурдны замуудыг хийж гүйцэтгэхэд 200 орчим сая ам.доллар зарцуулахаар шийдвэрлэсэн. Үүнээс өнөөдөр 34 тэрбум төгрөг зарцуулагдаад байна.


Монгол Улсын Засгийн газрын 2013 оны “Гудамж төслийг батлах тухай” 46 дугаар тогтоол, “Бүтээн байгуулалтын томоохон төсөл хэрэгжүүлэх зарим арга хэмжээний тухай” 71 дүгээр тогтоол, Эдийн засгийн хөгжлийн сайдын 2013 оны 29 дүгээр тушаалаар батлагдсан журмын дагуу “Гудамж” төслийн ажлын хэсэг 2013 оны 4 дүгээр сарын 5-ны өдөр байгуулагдан нийт 40 хүний бүрэлдхүүнтэйгээр үйл ажиллагаагаа явуулж байна.

“Гудамж” төсөл нь дараах гурван дэд төслийг хэрэгжүүлнэ:

 I. “Хотын төв” дэд төсөл

    -    Улаанбаатар хотын авто замын 33 уулзварыг өргөтгөн шинэчилж, шинэ шийдэл бүхий уулзварууд бий болгох;
    -    Нийт 119 шинэ гудамж гаргах.

II. “Хурдны зам” дэд төсөл

    -    Нийт 122 км хурдны зам барих;
    -    Баянзүрхийн товчооноос Азийн авто замын сүлжээний АН-3 тэнхлэг хүртэлх хэвтээ тэнхлэгийн 28 км хурдны зам барих;
    -    Маршалын гүүрнээс Хандгайт хүртэлх босоо тэнхлэгийн 28 км хурдны зам барих;
    -    Баянголын хурдны зам (Баянголын ам – Туул гол);
    -    Баянхошууны хурдны зам (Баянхошуу – Яармаг);
    -    Бэлхийн хурдны зам (Бэлхийн ам – Сэлбэ гол);
    -    Улиастайн хурдны зам (Улиастайн ам – Туул гол);

III. “Гэр хороолол” дэд төсөл

    -    Нийт 25 шинэ бичил тѳвүүдийг байгуулах;
    -    Тѳв болгонд инжeнeрийн шийдэл бүхий дэд станцуудыг байгуулах;
    -    Байршил болон суурьшлын нягтралаас хамааран 6 жижиг оврын цахилгаан станцыг байгуулах.

Төслийн санхүүжилт нь Монгол Улсын Хөгжлийн банк болон бусад эх үүсвэрээс бүрдэнэ. Төслийг хэрэгжүүлэхэд эхний ээлжинд шаардагдах 200 сая ам.долларын санхүүжилтийг Монгол Улсын Хөгжлийн банкнаас “Чингис” бондын эх үүсвэрээр хийнэ. Үүнд:

    -    Хотын төвийн дэд төслийн хүрээнд хэрэгжих 33 уулзварыг дөрвөн замын уулзвар болгон өргөтгөн шинэчлэх ажил, зураг төслийн хамт  ойролцоогоор   45,750.0 сая төгрөг;
    -    Хурдны замын ажлын зураг төсөл, техник, эдийн засгийн үндэслэл, авто замын барилгын ажилд  эхний ээлжинд  173,848.0 сая төгрөг;
    -    Гэр хорооллын /гудам, зам, зогсоол/ дэд бүтцийг цогц байдлаар шийдвэрлэх дэд төслийн хүрээнд  55,200.0 сая төгрөг;
    -    Дэд төслүүдийг хэрэгжүүлэх явцад газар чөлөөлөхтэй холбогдсон бусад зардлуудад 1,300.0 сая төгрөг;
    -    Төслийн хяналтын зөвлөхийн зардалд 7,532.0 сая төгрөг;
    -    Төслийн удирдлага, зохион байгуулалтын зардалд 2,370.0 сая төгрөгийг тус тус зарцуулахаар төлөвлөсөн болно.

“Хотын төв” дэд төсөл

    Дэд төслийн хүрээнд хийсэн судалгаагаар сүүлийн 40 жилд барилгын ажлын нийт хэмжээ 9 дахин нэмэгдсэн байхад зам талбайн хэмжээ 0.4 дахин нэмэгдсэн байна. Энэхүү хурдны харьцангуй өсөлт нь өнөөгийн даац хэтэрсэн авто замын сүлжээ, цөөхөн гудамж, ногоон байгууламж, зам талбай, гудамжгүй барилгажилт гэсэн хотын нийтлэг дүр төрхийг бүрдүүлэх нөхцөл болсон гэж үзэж, энэхүү дэд төсөлд Засгийн газар, төслийн нэгж ихээхэн анхаарч ажиллаж ирсэн.

    Төслийг хэрэгжүүлэхдээ өнөөгийн замуудыг өндөр, өргөн замууд болгож болох байсан боловч Улаанбаатар хотын замын талбайн хэмжээ нь судлагдсан орнуудынхаас 3-4 дахин бага бөгөөд гудамжны тоо нь 2-4 дахин бага байгаад үндэслэн олон гудамж бүхий хувилбараар дээрх бүхий л асуудлыг шийдэж чадна гэж үзсэн болно. Иймд авто зам, явган зам, гэрэлтүүлэг, гэрлэн дохио, газар дээрх болон доорх дэд бүтэц, ногоон байгууламж, гудамжны өөрийн дизайн нэртэй 119 гудамжийг шинээр бий болгон, төлөвлөн ажиллаж байна.

    Замын түгжрэлд шилжих хөдөлгөөнд хүндрэлтэй “Т” хэлбэрийн уулзвар хэт их, шууд буюу нэвт гудамжууд, дөрвөн замын уулзварууд бага, гудамжны нэвтрүүлэх чадвар муугаас тойруу болон илүүдэл хөдөлгөөн их хийдэг гэж дүгнэж 33 уулзварыг дахин шинэчлэх шаардлагатай гэж үзсэн.

    “Хотын төв” дэд төслийн хүрээнд Улаанбаатар хотын түгжрэл ихтэй 33 уулзварыг шинэчлэхээр төлөвлөсөн. Үүнээс 18 уулзварыг энэ жилдээ, үлдсэнийг ирэх жилд ашиглалтанд оруулахаар төлөвлөсөн.