Сургалт

•     БНСУ-н Сөүл хотын  Асаны их сургуулийн эмнэлэгийн элэг шилжүүлэн суулгах хагалгааны дараах эрчимт эмчилгээний тасагт эрхтэн шилжүүлэн суулгах тасгийн 5 сувилагч 14-30 хоногийн хугацаагаар мэргэжил дээшлүүлэх сургалтанд суралцсан.

•      2013 оны 10-р сард БНСУ-н Сөүл хотын  Асаны их сургуулийн эмнэлэгийн элэг шилжүүлэн суулгах хагалгааны дараах эрчимт эмчилгээний тасгийн  эмч, сувилагч нарын сургалтанд хамрагдсан. Сургалтын сэдэв: Дархлал дарангуйлах эмийн тун, тооцоолон хийх, Соруулга хийх арга техник, цээжинд доргиох массаж хийх аргад суралцав.

Хэрх, үе судлал, үе сэргээх төв

Төвийн эрхлэгч М.Отгонбаяр нь 2007-2008 оны хооронд анхлан Өмнөд Солонгос улсын “Жонг Санг” үндэсний их сургуулийн эмнэлгийн ортопедик тасагт 2008-2011 оны хооронд мөн “Халлум” их сургуулийн эмнэлгийн ортопедик тасагт өвдөг, түнхний үенд хиймэл үе суулгах мэс заслын нарийн мэргэжил тус тус эзэмшсэн ба түүнээс хойш төвийн бусад эмч, сувилагч нар урт богино хугацаагаар тухайн улсад нарийн мэргэжил эзэмшсэн. Тус төв нь үе мөч, холбогч эдийн гаралтай өвчнийг судлах, оношлох, эмийн болон мэс засал, нөхөн сэргээх эмчилгээ үйлчилгээг улсын хэмжээнд үзүүлэх зорилготойгоор 2011 онд нээгдсэн. Байгуулагдсан цагаасаа хойш 2 мэс засалч, 2 ревматологи эмчийн бүрэлдэхүүнтэйгээр УНТЭ-н Ерөнхий мэс заслын болон Зүрх судасны тасгуудыг түшиглэн улсын хэмжээнд үйл ажиллагаагаа тасралтгүйгээр явуулж байна.

Үйл ажиллагааны үндсэн чиглэл

-        Үзлэг оношлогоо

-        Клиникийн судалгаа, шинжилгээ, сургалт

-        Эмийн болон мэс заслын эмчилгээ

Бид 2008 оноос хойш одоог хүртэл УНТЭ-ийн мэс заслын тасагт өвдөг, түнхний үенд хиймэл үе суулгах /ХҮСМЗ/ мэс заслыг тогтмол хийж байгаа ба дунджаар 7 хоногт 3-4 удаа, сард 16-20, жилд 200 орчим мэс засал хийж байна.

Одоогоор 450 гаран хүнд 700 орчим дээрх мэс заслыг амжилттай хийсэн.

ХҮСМЗ хийлгэсэн эмчлүүлэгчдэд гарсан нийт хүндрэлүүдийг гадны өндөр хөгжилтэй орнуудтай харьцуулахад тохиолдсон хүндрэлүүдийн тоо бага буюу зарим хүндрэлүүд огт гараагүй байна.

Бид ХБНГУ-ын “Implant Cast”, ”Bbraun”, АНУ-ын ”Smith and Nephew”, Өмнөд Солонгос улсын ”Corentec” компанийн хиймэл үе /эндопротез/-г хэрэглэж байна.

Хиймэл үе суулгах мэс засал хийсэн тоог он оноор нь ялгаж хүснэгтээр харуулбал

Ийнхүү УНТЭ нь Монгол улсын анагаах ухааны хөгжлийг урагш ахиулахад ихээхэн хувь нэмэр оруулж байгаа  бөгөөд дотоод нөөц бололцоо, удирдлага, зохион байгуулалтын өндөр түвшинд эрхтэн шилжүүлэн суулгах эмчилгээг нэвтрүүлснээр гадаад орон руу урсах мөнгөний урсгалыг багасгаж, өөрийн эмч, мэргэжилтнүүдийг чадавхижуулж, өвдөж зовсон олон үйлчлүүлэгчидэд дэлхийн түвшинд хүрсэн үйлчилгээг үзүүлж байна6

Эрхтэн шилжүүлэн суулгах эмчилгээг бүрэн нутагшуулахад шийдвэрлэвэл зохих асуудлууд байгааг ЭМЯ анхааралдаа авч, багийн гишүүдтэй тусгайлан уулзаж, багийн тайланг жилд 2 удаа хэлэлцэж ирсэн.

Эрхтэн шилжүүлэн суулгах эмчилгээнд Шинэчлэлийн Засгийн Газраас ихээхэн анхаарч 4,6 тэрбум төгрөгийн өртөн бүхий нэн шаардлагатай мэс засал, мэдээгүйжүүлгийн багаж, тоног төхөөрөмж, лабораторийн тоног төхөөрөмж, ясны чөмөг шилжүүлэн суулгах төвийн тоног төхөөрөмжөөр хангалаа. 

Цаашид эрхтэн шилжүүлэн суулгах өндөр өртөг бүхий эмчилгээг дэлхийн жишигт хүргэн хөгжүүлэхэд дархлаа дарангуйлах эмийн санхүүжилтийг нэмэх, ажиллах орон тоогоор хангах, боловсон хүчний тасралтгүй сургалтыг явуулах, гадаад оронд эрхтэн шилжүүлэн суулгах мэс засал хийлгэхээр явж буй үйлчлүүлэгчдийг нэгдсэн бодлогоор зангидаж хянах, өөрийн орондоо эрхтэн шилжүүлэн суулгах мэс засал хийлгэж буй үйлчлүүлэгчдийн төлбөрийн тодорхой хувийг даатгалаас эсвэл улсын төсвөөс олгодог байхаар зохицуулалт хийх шаардлагатай байна. 

 Бөөр шилжүүлэн суулгах эмчилгээний талаар:

2006 онд УКТЭ-ийн даргын тушаалаар нефролог,  ерөнхий болон бөөрний мэс засалч, мэдээгүйжүүлэгч, эд нийцлийн лабораторийн эмч нарын баг 15  /их эмч 11,  сувилагч 4/ хүний бүрэлдэхүүнтэй байгуулагдан, бөөр шилжүүлэн суулгах үндэсний баг нэртэйгээр өнөөг хүртэл ажиллаж байна.

Монгол улсын анагаах ухааны салбарт бөөр шилжүүлэн суулгах эмчилгээг хийж эхэлснээр бусад эрхтэн шилжүүлэн суулгах үндсийг тавьсан.

Иргэдийн бөөр шилжүүлэн суулгах эмчилгээ хийлгэсэн байдлыг тоймлож хүснэгтэд үзүүлэв.

Монгол Улсын бөөр шилжүүлэн суулгах эмчилгээ хийлгүүлсэн иргэдийн судалгаа

Бөөр шилжүүлэн суулгуулсан шалтгаан

Бөөр шилжүүлэн суулгуулсан үйлчлүүлэгчдийн нас, хүйсийн байдал
 

Бөөр шилжүүлэн суулгуулсан нийт өвчтөнүүдийг тогтмол хяналтын үзлэг хийж холбогдох лабораторийн шинжилгээ, цусан дахь эмийн тунг үзэж , үзүүлэлтүүдийг хянан  цаашдын эмчилгээний асуудлыг тухай бүрт нь шийдвэрлэж ирлээ. Шаардлагатай тохиолдолд нарийн мэргэжлийн эмч нарийн зөвлөгөө авч эмчилгээний асуудлыг хамтран шийдвэрлэдэг.

 2014 онд тавьж байгаа зорилт:

    1. Цусны бүлэг тохироогүй тохиолдолд эрхтэн шилжүүлэн суулгах эмчилгээг  нутагшуулах

   2. Элэгний В, С вирустэй  өвчтөнүүдэд хийх интерферон,     ламивидун, интекавир, пегинтерферон, рибаверин гэх мэт эмүүдийг эмчилгээнд нэвтрүүлэх, вирусын идэвхжилийг бууруулснаар  бөөр  шилжүүлэн суулгах эмчилгээ хийх боломж өргөснө.

   3.  Эсрэг биеийн титр өндөр байгаа реципиентэд эсийн болон сийвэн ялгах эмчилгээг өөрийн эмнэлэг дээр хийдэг болох, ингэснээр БШСЭ-ний дараах  эрсдэлийг бууруулах.

 Элэг шилжүүлэн суулгах эмчилгээний талаар:

Элэг шилжүүлэн суулгах эмчилгээг 2011 оноос БНСУ-ын АСАН анагаах ухааны төвийн ЭШСБагтай хамтран гүйцэтгэж эхэлсэн.

Манай эмч нарын баг БНСУ-ын эмч нартай хамтран элэг шилжүүлэн суулгах эмчилгээг хийж байгаа боловч 2013 онд тус эмчилгээг 39 хүн хийлгэсний 56% нь БНЭУ-д, 31% нь БНСУ-д, 3% нь бусад улсад, 10% нь Монголд хийлгэсэн байна.

2013 онд элэг шилжүүлэн суулгасан байдал

Монгол улсад болон гадаадад элэг шилжүүлэн суулгасан нийт 95 үйлчлүүлэгч бидний хяналтанд эмчлэгдэж байна.

Эрхтэн шилжүүлэн суулгах мэс заслын дараа дархлаа дарангуйлах эмийг зайлшгүй уух шаардлагатай бөгөөд эдгээр эмийг улсаас үнэ төлбөргүй олгодог. Эрхтэн шилжүүлэн суулгах мэс засал жилээс жилд нэмэгдэж буйтай холбоотойгоор дархлаа дарангуйлах эмийн хэрэгцээ өсөж байна.

2011-2012 онд Элэг шилжүүлэн суулгах мэс засал хийгдсэн үйлчлүүлэгчдэд дархлаа дарангуйлах Циклоспорин эм хэрэглэж байсныг өөрчилж 2013 оноос Програф эмийг хэрэглэж байна.

Одоогийн байдлаар 11 реципиентээс 10 нь хяналтанд эмчлэгдэж, 1 реципиент 2 донор эсэн мэнд амаржиж, 2 реципиент эмэгтэйчүүдийн мэс засал эмчилгээ хийгдсэн. 10 реципиент 11 донорын биеийн байдал хэвийн байна.

Элэг шилжүүлэн суулгах багийн гишүүдийн сургалт, судалгаа

·                 Багийн 24 гишүүн БНСУлсын АСАН анагаах ухааны төвд төслийн зардлаар 30 хоногийн сургалтанд хамрагдсан.

·                 Багийн 1 гишүүн Докторантурт, 2 гишүүн магистрантурт элэг шилжүүлэн суулгах мэс заслын чиглэлээр суралцаж, судалгаа хийж байна.

·                 Багийн 3 гишүүн Мэс заслын Дэлхийн хэмжээний хуралд 2 илтгэл хэлэлцүүлсэн.

·                 Дотоодын хэвлэлд 3 өгүүлэл нийтлүүлсэн.

·                 Сувилагч нарын байнгын сургалтыг дотооддоо зохион байгуулж байна.

·                 Багийн гишүүдийн дотоод сургалтыг тогтмолжуулж workshop хэлбэрээр явуулж байна.

Шинэ технологи, тоног төхөөрөмж нэвтрүүлсэн талаар

Шинэчлэлийн Засгийн газраас олгосон 1,6 тэрбум төгрөгөөр 3 удаагийн нээлттэй болон хязгаарлагдмал тендер, шууд худалдан авалтаар Элэг шилжүүлэн суулгах болон томоохон мэс засалд шаардлагатай багаж тоног төхөөрөмжүүдийг худалдан авлаа.

Элэг шилжүүлэн суулгах шаардлагатай багажаар бүрэн хангагдсан тул элэгний том тайралтуудыг амжилттай гүйцэтгэж байна.

Цаашид тавьж байгаа зорилт:

•          Элэг ишилжүүлэн суулгах баг бие даан цогцосны болон амьд донороос элэг шилжүүлэн суулгах мэс засал хийх

•          Хүүхдэд элэг шилжүүлэн суулгах мэс заслыг эхлэх

•          Нойр булчирхай шилжүүлэн суулгах мэс заслыг эхлэх

•          Цогцосны донорын талаарх сурталчилгааг идэвхижүүлэх

 

Цус болон ясны чөмөг  шилжүүлэн суулгах эмчилгээний талаар:

Цус болон ясны чөмөг шилжүүлэн суулгах эмчилгээ нь цусны өвчлөлийн эмчилгээнд дэлхий нийтэд анх 1960-аад оноос нэвтэрсэн. Одоогоор ихэнхи хоруу явцтай цусны хүнд өвчнүүдийн цорын ганц төгс эмчилгээ гэж үзэж байна.

Манай оронд жилд 8-10 өвчтөн гадаадын өндөр хөгжилтэй оронд очиж цус болон ясны чөмөг шилжүүлэн суулгах эмчилгээ хийлгэдэг. Ийм эмчилгээ хийлгэх зайлшгүй шаардлагатай ч эдийн засгийн боломжгүй өвчтөн олон байна.

Цус болон ясны чөмөг шилжүүлэн суулгах эмчилгээний зардал нь нэг өвчтөнд  дунджаар 70 -200 сая төгрөг байдаг.

Монгол улсад анх 2010 оноос УНТЭ дээр цус болон ясны чөмөг шилжүүлэн суулгах эмчилгээг хийхээр санаачилж төслийн ажил эхэлсэн.

Цус болон ясны чөмөг шилжүүлэн суулгах төслийн хэрэгжилтийн одоогийн байдал:

    Стандарт шаардлага хангасан өвчтөний ариун өрөө бэлтгэх
    Боловсон хүчин бэлтгэх
    Өндөр технологи бүхий  лаборатори, тоног төхөөрөмж, эм бэлдмэл
    Хууль, эрх зүйн орчинг бүрдүүлэх

Сургалт

БНСУ, Сөүл хот Католикийн Их Сургууль, Гэгээн Мария Эмнэлэг

Шаардлага хангасан тоног төхөөрөмж, лаборатори, эм бэлдмэл

Нийт 9 багц тоног төхөөрөмж, 1 багц урвалж захиалснаас одоогийн байдлаар ихэнх төхөөрөмж нь Клиник лабораторийн тасаг болон ЦЯЧШС нэгжид ирж суурилагдаад байна.

Сүүлийн 2 лабораторийн аппарат энэ ондоо багтан ирж суурилагдаад холбогдох сургалтаа хийснээр төслөөр авах худалдан авалтууд бүрэн дуусч байна.

БНСУ-н Католикийн Их Сургуулийн Гэгээн Мария эмнэлгийн эмчилгээний стандартын дагуу олон улсын чанарын шаардлага хангасан эм, бэлдмэл захиалагдсан.

Мөн эмчилгээтэй холбоотой нэг удаагийн уут, урвалж бодис, бусад хэрэгслүүдийг нэмэлтээр захиалсан.

Төслийн төлөвлөгөөний үе шат

1. Ауто-трансплантаци      2013-2014
2. Алло-трансплантаци     2014-2015

Цус болон ясны чөмөг шилжүүлэн суулгах эмчилгээний ерөнхий зарчим

1. Өвчтөн сонгох, хими эмчилгээ
2. Үүдэл эс ялгаж авах, боловсруулж хөлдөөх
3. Нөхцөлдүүлэх хими эмчилгээ
4. Үүдэл эсийг юүлэх
5. Эс өөриймсч, сэргэх зарчмаар эмчилгээг хийдэг.