Цуврал 3.
Удтал "гүрийсний" эцэст эдийн засаг хямарсан гэдэгтээ эрх баригчид санал нийлжээ. Харин үүний буруутанд хэзээ хэрхэн хариуцлага тооцох вэ? гэдэг дээр нэгдсэн байр сууринд хүрч чадахгүй байгаа аж. Эх сурвалжийн мэдээллэж байгаагаар “амьдрал сайхан байна, аягүй гоё байна” гэж ард түмнээ хуурч ирсэн хүмүүс цаашид энэ жүжгээ үргэлжлүүлэх ямар ч аргагүй болсон гэдгээ хүлээн зөвшөөрсөн аж. Тиймээс ард түмэнд үнэнийг мэдэгдье, асуудлаа эртхэн шийдээд цаашаа явья гэх яриа АН-ын дотор улам эрчээ авах болсон байна.
Шинэчлэлийн Засгийн газрын хувь заяаг бүрхсэн бараан үүл өдрөөс өдөрт томорсоор. Дан дээлийг давхар болгох хуулийн төслийг санаачлагч Ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдорж уг асуудлаа ярих үеэр гадагшаа явав. Мөн Засгийн газраа байнга муулах болсон Эдийн засгийн хөгжлийн дэд сайд О.Чулуунбатыг чөлөөлөх асуудал эрчимтэй яригдаж эхлэв.
УИХ-ын дарга З.Энхболд, ҮХАА-н сайд Х.Баттулга хоёр нягт шадарлах болсон нь эдгээрээс хамгийн их анхаарал татах болсон байна. Тэд тун ойрхон уулзалдах болсон гэнэ. АН-ын хамгийн том хоёр бүлэглэлийн тэргүүнүүд чуулган завсарласан үеэс л Х.Баттулга сайдын өрөөнд хэд хэдэн удаа уулзалдсан аж. Мэдээж шаргал ордон тэдний байнгын болзооны цэг байж ирсэн. Одоохондоо тэдний ярианы нууц задраагүй байна. Гэхдээ эдийн засаг хүндэрлээ ямар гарцыг нээх вэ? гэдэг дээр тогтож ярьсан бололтой. З.Энхболд, Х.Баттулга хоёрын нөхөрлөл улам ойртож амралтын өдөрүүдээр ч салхинд хамтдаа гарч эхэлжээ. Хамгийн сүүлд л гэхэд УИХ-ын дарга З.Энхболд сайд Х.Баттулгын тойрог Баянхонгорт очиж “Шинэ сумын төв”-ийн нээлтэд оролцоод ирсэн.
Өнгөц харахад УИХ-ын дарга Баянхонгор аймагт ажиллаж байгаа юм шиг боловч өнгийж үзвэл Х.Баттулга сайдтай удтал ярилцаж эхэлсэн Засгийн газрын асуудлыг агаарт гарч үргэлжлүүлсэн гэсэн бор шувуу ч нисэх болжээ.
Одоогийн АН нэлээд олон бүлэглэлтэй боловч хамгийн том нь Н.Алтанхуягийн Алтангадас, З.Энхболдын Ардчилсан хүчний холбоо, Х.Баттулгын МоАХ гурав шийдвэрлэх үүрэг гүйцэтгэнэ. Тэгээд МҮДН, Шонхор, Зүүн хойд ази гэх мэт “жижгүүд” туслах ажиллагаатай. Өөрөөр хэлбэл З.Энхболд, Х.Баттулга хоёрын нөхөрлөл нэг шугаман дээр байж, тохироо хийж чадвал Засгийн газрыг нүд ирмэхийн зуур огцоруулж чадна гэсэн үг. Харин энэ хоёр эрхэмд тийм хүсэл эрмэлзэл бий юу гэдгээс бүх зүйл шалтгаалах болчихоод байна.
Үүний зэрэгцээ Ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдоржийг Япон явахаас өмнө З.Энхболд, Х.Баттулга нар удаа дараа уулзсан гэж эх сурвалжууд мэдээллэсэн. МоАХ, Ардчилсан хүчний холбооны нэгдлийг Ерөнхийлөгч дэмжих болж “намайг байхгүй хойгуур шийдэх асуудлаа шийд” гэж сэм хэлчихээд яваад өгсөн гэх яриа ч газар авах болов.
АН доторх хоёр том бүлэглэлийн тэргүүнүүд ойр ойрхон уулзахын зэрэгцээ хамтдаа агаар салхинд гарч явахад Засгийн тэргүүн Н.Алтанхуяг өөрийн тойрон хүрээлэгчдээ дагуулан Хэнтий аймагт ажиллахаар хүлгийн жолоо залав. Ийнхүү АН дахь бүлэглэлийн тэргүүнүүд хамтдаа нэг ширээнд сууж асуудлаа ярьж чадахгүй бие биенээсээ дөлж бас зөрж орон нутагт ажиллаж эхэлсэн нь нэгийг илтгэх болжээ.
*-+
Удтал "гүрийсний" эцэст эдийн засаг хямарсан гэдэгтээ эрх баригчид санал нийлжээ. Харин үүний буруутанд хэзээ хэрхэн хариуцлага тооцох вэ? гэдэг дээр нэгдсэн байр сууринд хүрч чадахгүй байгаа аж. Эх сурвалжийн мэдээллэж байгаагаар “амьдрал сайхан байна, аягүй гоё байна” гэж ард түмнээ хуурч ирсэн хүмүүс цаашид энэ жүжгээ үргэлжлүүлэх ямар ч аргагүй болсон гэдгээ хүлээн зөвшөөрсөн аж. Тиймээс ард түмэнд үнэнийг мэдэгдье, асуудлаа эртхэн шийдээд цаашаа явья гэх яриа АН-ын дотор улам эрчээ авах болсон байна.Шинэчлэлийн Засгийн газрын хувь заяаг бүрхсэн бараан үүл өдрөөс өдөрт томорсоор. Дан дээлийг давхар болгох хуулийн төслийг санаачлагч Ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдорж уг асуудлаа ярих үеэр гадагшаа явав. Мөн Засгийн газраа байнга муулах болсон Эдийн засгийн хөгжлийн дэд сайд О.Чулуунбатыг чөлөөлөх асуудал эрчимтэй яригдаж эхлэв.
УИХ-ын дарга З.Энхболд, ҮХАА-н сайд Х.Баттулга хоёр нягт шадарлах болсон нь эдгээрээс хамгийн их анхаарал татах болсон байна. Тэд тун ойрхон уулзалдах болсон гэнэ. АН-ын хамгийн том хоёр бүлэглэлийн тэргүүнүүд чуулган завсарласан үеэс л Х.Баттулга сайдын өрөөнд хэд хэдэн удаа уулзалдсан аж. Мэдээж шаргал ордон тэдний байнгын болзооны цэг байж ирсэн. Одоохондоо тэдний ярианы нууц задраагүй байна. Гэхдээ эдийн засаг хүндэрлээ ямар гарцыг нээх вэ? гэдэг дээр тогтож ярьсан бололтой. З.Энхболд, Х.Баттулга хоёрын нөхөрлөл улам ойртож амралтын өдөрүүдээр ч салхинд хамтдаа гарч эхэлжээ. Хамгийн сүүлд л гэхэд УИХ-ын дарга З.Энхболд сайд Х.Баттулгын тойрог Баянхонгорт очиж “Шинэ сумын төв”-ийн нээлтэд оролцоод ирсэн.
Өнгөц харахад УИХ-ын дарга Баянхонгор аймагт ажиллаж байгаа юм шиг боловч өнгийж үзвэл Х.Баттулга сайдтай удтал ярилцаж эхэлсэн Засгийн газрын асуудлыг агаарт гарч үргэлжлүүлсэн гэсэн бор шувуу ч нисэх болжээ.
Одоогийн АН нэлээд олон бүлэглэлтэй боловч хамгийн том нь Н.Алтанхуягийн Алтангадас, З.Энхболдын Ардчилсан хүчний холбоо, Х.Баттулгын МоАХ гурав шийдвэрлэх үүрэг гүйцэтгэнэ. Тэгээд МҮДН, Шонхор, Зүүн хойд ази гэх мэт “жижгүүд” туслах ажиллагаатай. Өөрөөр хэлбэл З.Энхболд, Х.Баттулга хоёрын нөхөрлөл нэг шугаман дээр байж, тохироо хийж чадвал Засгийн газрыг нүд ирмэхийн зуур огцоруулж чадна гэсэн үг. Харин энэ хоёр эрхэмд тийм хүсэл эрмэлзэл бий юу гэдгээс бүх зүйл шалтгаалах болчихоод байна.
Үүний зэрэгцээ Ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдоржийг Япон явахаас өмнө З.Энхболд, Х.Баттулга нар удаа дараа уулзсан гэж эх сурвалжууд мэдээллэсэн. МоАХ, Ардчилсан хүчний холбооны нэгдлийг Ерөнхийлөгч дэмжих болж “намайг байхгүй хойгуур шийдэх асуудлаа шийд” гэж сэм хэлчихээд яваад өгсөн гэх яриа ч газар авах болов.
АН доторх хоёр том бүлэглэлийн тэргүүнүүд ойр ойрхон уулзахын зэрэгцээ хамтдаа агаар салхинд гарч явахад Засгийн тэргүүн Н.Алтанхуяг өөрийн тойрон хүрээлэгчдээ дагуулан Хэнтий аймагт ажиллахаар хүлгийн жолоо залав. Ийнхүү АН дахь бүлэглэлийн тэргүүнүүд хамтдаа нэг ширээнд сууж асуудлаа ярьж чадахгүй бие биенээсээ дөлж бас зөрж орон нутагт ажиллаж эхэлсэн нь нэгийг илтгэх болжээ.
*-+
Сэтгэгдэл (46)