Хэдхэн сарын өмнө л Ерөнхийлөгчийн өргөн мэдүүлсэн “давхар дээл”-ийг дан болгох хуулийн төслийг дэмжинэ, сайд нарын давхар дээлийг тайлах нь зөв хэмээн дуугарч явсан Бие даагчдын байр суурь өнөөдөр өөрчлөгджээ. Тэд өчигдөр хэвлэлийнхэнд мэдээлэл хийж уг хуулийн төслийг зарчмын хувьд дэмжихгүй гэдгээ илэрхийллээ.

Тус бүлгээс уг хуулийн төслийг хэлэлцэхийн тулд Үндсэн хуулиндаа өөрчлөлт оруулах ёстой хэмээн үзэж байгаа аж. Үндсэн хуулинд Засгийн газрын гишүүн УИХ-ын гишүүнээр давхар ажиллана гэж заасан байдаг тул эхлээд энэ заалтыг өөрчилж байж дараагийн асуудлыг хэлэлцэх нь зүйтэй хэмээн тэд ярьж байна.

Тиймээс Бие даагчдын бүлэг тус хуулийг хэлэлцэх эсэх талаар эсрэг саналтай байгаа бөгөөд цаашид энэ байр сууриндаа бат зогсоно гэв. Хэрвээ Үндсэн хуулиндаа өөрчлөлт оруулалгүй "давхар дээл"-ийг дан болгох хуулийн төслийг хэлэлцвэл Үндсэн хуулийн цэцэд хандана гэдгээ ч мэдэгдсэн.

Ийнхүү Бие даагчдын бүлэг бодлоо өөрчилжээ. Тодруулбал, тэд энэ долоо хоногт чуулганы хуралдаанаар хэлэлцэх "давхар дээл"-ийг дан болгох хуулийн төслийг дэмжихгүй гэдгээ илэрхийлж эсрэг санал өгөх нь тодорхой боллоо. Тэднийг ингэж гэнэтхэн бодлоо өөрчлөхөд юу нөлөөлөв. Мэдээж эрх баригчид тэдэнтэй том тохироо хийж, өөрсдийн талд оруулж чадсан байна. 

 Үндсэн хуулиндаа өөрчлөлт оруулж байж "давхар дээл"-ийг дан болгох хуулийн төслийг хэлэлцэх ёстой гэсэн тэдний яриа бол зүгээр л цаг хожих гэсэн арга. Нөгөөтэйгүүр улс төр “давхар дээл”-ээр амьсгалаад буй энэ үед Бие даагчид бөөрөнхийлсөн мэдэгдэл хийж Засгийн газар руу чиглэж буй галыг түр намжаах гэж оролдож байна. Үнэхээр тэдний хэлээд байгаа шиг Үндсэн хуулиндаа өөрчлөлт оруулахаар болбол уг хуулийн төслийг эхнээс нь цэгцлэх шаардлага гарна. Үүнээс өмнө Үндсэн хуульд өөрчлөлт оруулах тогтоолын төслийг боловсруулна. Дараа нь Байнгын хороо, УИХ-аар хэлэлцүүлнэ.  Ер нь Бие даагчдын хэлээд буй шаардлагыг хэрэгжүүлнэ гэвэл энэ хаврын чуулганы хугацаа багадана.

Ямартай ч эрх баригчид Бие даагчдыг өөрсдийн талд оруулснаар "давхар дээл"-ийг тайлах төлөвлөгөө нурж байх шиг байна. Уг нь МАН-ын 26 гишүүн болон Бие даагчид дээр нэмэгдээд УИХ-ын гишүүн Р.Амаржаргал, Г.Баярсайхан, Ж.Батзандан бас  Шударга ёс эвслийн зарим нэг гишүүд нийлээд одоогийн Засгийн газрын сайд нарыг “давхар дээл”-ээс салгачих байсан. Гэтэл одоо Шударга ёс эвсэл болон Бие даагчид эрх баригчдын талд орсон учраас “давхар дээл”-ийг тайлж чадахгүй нь тодорхой боллоо. Үндсэндээ энэ хууль 2016 он хүртэл хойшилохоор болж байна.  2016 он болтол хойшилж байна гэдэг нь тус хууль тэр чигтээ замхарч байна гэсэн үг. Энэ Засгийн газарт бол бүр ч хүртээлгүй болж байгаа юм. 

Ардчилсан нам  Бие даагчдын бүлэгт анхнаасаа бялуу хувиарласан гэдэг.

Тухайлбал, Ц.Даваасүрэнгийн шахалтаар ИНЕГ-ын даргаар С.Буяндалайг томилсон. С.Буяндалай нь Ц.Даваасүрэнгийн хүн бөгөөд ажил авсан даруйдаа зуун хажилтнаа халж оронд нь С.Ганбаатар, Х.Болорчулуун Ц.Даваасүрэн нарын ах, дүү хамаатан садан, найз нөхдөөс эхлээд ангийнх нь хүүхдүүдийг ажилд авсан гэдэг. Үүнээс болж ИНЕГ нэг хэсэгтээ л хөл, толгой нь олдохоо больсон гэж ажилчид нь ярьдаг. Мөн УИХ-ын гишүүн Х.Болорчулуун өөрийн төрсөн дүү Х.Болор-Эрдэнийг "Монголросцветмет" нэгдлийн даргаар томилуулж чадсан юм. Энэ мэт эрх баригчдын талд орсоны шан харамж Бие даагчдад их байсан биз.

Ямартай ч эрх баригчид тохиролцоо, наймаагаар Засгийн газраа авч үлдэх нь. Гэхдээ нэр бүхий гишүүд Ерөнхий сайд Н.Алтанхуягт зарим сайдтайгаа хариуцлага тооцохыг анхааруулж байгаа гэнэ. Тухайлбал Уул уурхайн сайд Д.Ганхуяг, Эдийн засгийн хөгжлийн сайд Н.Батбаяр нараар туг тахиж байж Засгийн газраа авч үлдэхийг МАН болон МАХН тэр бүү хэл АН-ынхан дундаас Ерөнхий сайдад сануулсан байна. Харин Ч.Улаан сайд Шударга ёс эвслийнх учраас оролдож болохгүй гэсэн тохиролцоог хийжээ. Харин ч Н.Батбаяр сайдын суудлыг Шударга ёс эвслийн бүлэг авч сайдынхаа орон тоог нэмэх асуудлаар ярилцаж байгаа аж. Тодруулбал, Н.Батбаярыг унагаад О.Чулуунбатыг Эдийн засгийн хөгжлийн яамны сайдаар томилж магадгүй гэсэн таамаг байна.