“Ухаалаг төр”-ийн санаачилгын хүрээнд боловсруулсан Монгол Улсын Ерөнхийлөгчөөс өргөн мэдүүлсэн Шилэн дансны тухай хуулийн төслийг хэлэлцсэн ч гишүүдийн дийлэнх нь дэмжсэнгүй.

Төсвийн ил тод байдал, иргэдийн оролцоог хангах асуудлаар сүүлийн жилүүдэд УИХ, Засгийн газраас Мэдээллийн ил тод байдал ба мэдээлэл авах эрхийн тухай хууль, Төсвийн тухай хууль болон Төсөв, санхүүгийн ил тод байдлыг хангахад дагаж мөрдөх журмыг батлан хэрэгжүүлж байгаа боловч төсвийн талаарх иргэд, олон нийтийн ойлголт, мэдээлэл сул, төсвийг төлөвлөх, батлах, хэрэгжүүлэх, тайлагнах үйл ажиллагаанд иргэдийн оролцоо төдийлөн хангагдахгүй байгаа гэж үзэн Ерөнхийлөгч бүрэн эрхийнхээ хүрээнд энэхүү хуулийн төслийг санаачлан боловсруулсан юм. Хуулийн төсөл нь Нийтлэг үндэслэл, Шилэн дансны стандарт, Шилэн дансны хяналт, хариуцлага гэсэн 3 бүлэг, 13 зүйлтэй. Энэхүү хуулийн төслөөр төсвийн орлого, зарлага, мөнгөн гүйлгээ, тайлагналын үйл ажиллагаа болон өр, зээл, батлан даалт, өмч, хөрөнгийн зарцуулалттай холбоотой мэдээллийг олон нийтэд нээлттэй, ил тод, иргэдэд ойлгомжтой, шуурхай мэдээлэх байгууллага, албан тушаалтны үйл ажиллагаа, түүнд хяналт тавих, хариуцлага хүлээлгэхтэй холбоотой харилцааг зохицуулахаар тусгасан.

Гэвч хэлэлцүүлгийн явцад гишүүд төсөв тунгалаг байх эрхзүйн орчныг бүрдүүлэхэд заавал тусад нь зохицуулах хуулийн төслийг шаардлагагүй, “Шилэн данс” гэж нэрлэж байгаа нь оновчгүй байна гэх зэргээр шүүмжлэв. Ажлын хэсгийн зүгээс “Шилэн данс гэх эдийн засгийн хэллэг олон жил хэрэглэгдэж байгаа. Хуулийн агуулгыг тоочвол маш урт бичиглэлтэй байсан учраас олон улсад хэллэг болчихсон үгээр нэрлэсэн юм” гэж тайлбарлаж байв.

Харин УИХ-ын дарга З.Энхболд нэр чухал биш, агуулга нь гол гэдгийг сануулж байв. Гишүүд ч уг хуулийн агуулгыг зарчмын хувьд дэмжиж буйгаа илэрхийлсэн ч тухайн хуулийг батлахтай холбоотой өөр ямар хуулиудад өөрчлөлт орохыг тусгаагүй, бүрдэл дутуу хэмээн үзэв. Мөн “Шилэн данс” гэх нэрээр бичиглэгдсэн хуультай нэг ч улс байхгүй, төсвийн захиран зарцуулагчдын тайланг мөн зөв зүйтэй гаргаж тавих талаас маш их анхаарахгүй бол иргэдэд буруу ойлголт өгнө гэх зэргээр хэлж байллаа. Дэмжсэн гишүүдээс С.Ганбаатар гишүүн тухайлбал хувь хүний амьдралд ойр, чухал хууль гэдгийг онцлоод “Энэ бол ард иргэдэд зориулсан хууль" гэв.

Гэсэн ч уг хуулийг хэлэлцэх эсэх талаар санал хураалгахад чуулганы нэгдсэн хуралдаанд оролцсон 64 гишүүний 39 нь буюу 60.9 хувь нь уг хуулийн төслийг хэлэлцэхийг дэмжсэнгүй. Улмаар Шилэн дансны тухай хуулийг төсөл санаачлагч буюу Ерөнхийлөгчид буцаах боллоо.