Ардчилсан намыг аль хир шударга нам болохыг ард түмэн харах үлдлээ. Учир нь нэг асуудлаар нэг л шийдвэр гаргах нь уу? эсвэл хүнд нь тааруулж хоёр өөр шийдвэр гаргах нь уу? гэдэг ээдрээтэй асуултын өмнө АН ирлээ.

    Хэдхэн хоногийн өмнө АН-ын Хяналтын ерөнхий хороо хуралдаж УИХ-ын гишүүн Р.Бурмааг намаасаа хөөх шийдвэрийг гаргасан. Намынхаа бодлогын эсрэг саналыг өгсөн гэж. Бас адилхан санал өгсөн Х.Баттулга, Ж.Батзандан, М.Зоригт нарыг яагаад хөөсөнгүй вэ гэхээр “тэд ард түмнээс сонгогдсон харин Р.Бурмаа намын листээр сонгогдсон” гэж ам тагласан юм. Энэ үйл явдлын өмнө УИХ дахь АН-ын бүлгийн дэд дарга С.Одонтуяа “намын эсрэг санал өгсөн хүмүүсийг хөөх дүрэмтэй” гэж сануулсан юм.

    Тэгвэл яг Р.Бурмаа шиг намын листээр орж ирсэн УИХ-ын дарга З.Энхболд өчигдөр “давхар дээл”-ийг тайлах ёстой гэж намынхаа эсрэг саналыг өгөв. Өөрөөр хэлбэл МАН-ынхантай санал нэгдсэн хэрэг. Тэр ч бүү хэл “Энэ хууль унавал Монголын парламентын түүхэн дэхь анхны тохиолдол болно. Тиймээс гишүүд анхааралтай хандаарай. Сайд нар санал өгөх нь ашиг сонирхолын хууль зөрчсөн болно шүү” гэх мэтээр АН-ын эсрэг гэж хэлж болох агуулгатай үгийг хэлсэн юм. Энэ үйл явдлын дараа АН-ын гишүүд шуугиад явчихсан гэнэ. “Манай намын жагсаалтаар сонгогдсон хүн АН-ынхаа эсрэг, ардчилалын эсрэг санал өглөө”,  “МАН-ынхантай хамтарлаа” гээд л шаагиж өгч дээ. Бас хэсэг гишүүд Хяналтын ерөнхий хороондоо хандаж “З.Энхболдын асуудлыг авч хэлэлц”, “намаас хөө” гэж шахжээ. Ингээд уг асуудлын дагуу АН-ын Хяналтын ерөнхий хороо хуралдах нь тодорхой болжээ.

    УИХ-ын дарга З.Энхболд бол АН-ын жагсаалтын хоёроор бичигдсэн улс төрч. Р.Бурмаа бол долоод бичигдсэн байсан юм. Тэгээд долоод бичигдсэн улс төрчийг нь хөөх шийдвэр гаргачихаад хоёрдугаарт бичигдсэнийг хөөхгүй байвал онигоо л болно доо.

    Эсвэл Р.Бурмаа сул гишүүн. З.Энхболд УИХ-ын дарга манай намын нэг лидер гэж хэлэх бас л шударга бус. Мөн Р.Бурмаа эмэгтэй, З.Энхболд эрэгтэй гэж хэлэх ч ичмээр л дээ. Тийм учраас ажиглагчид АН-ын Хяналтын ерөнхий хороо З.Энхболдыг намаасаа хөөх шийдвэр гаргах нь гарцаагүй гэж үзэж байна.

    Хэрэв З.Энхболдыг намаасаа хөөвөл АН-ын ирээдүй бүрхэг болно гэж үзэх хүмүүс ч гарч ирэв. Учир нь олон нийт З.Энхболдыг ирээдүйн ерөнхийлөгч байх магадлалтай хүн гэсэн үнэлэмжийг өгөх болсон. Тэгээд ч З.Энхболд УИХ-ыг шударгаар удирдаж байгаа. Ийм хүнээ хөөнө гэдэг АН амиа хорлохтой адил үйлдэл болно. Бас түүнийг хөөхгүй гэхээр ардчилсан бус нам болчих гээд байдаг. Учир нь яг ижил шийдвэр гаргасан гишүүнээ 7 хоногийн өмнө хөөчихөөд УИХ-ын даргаа болохоор сугалаад аваад үлдэнэ гэвэл нэр хүнд нь навсайтлаа унана. Ийм хэцүү шийдвэрийн өмнө АН ирлээ. Ямар ч гэсэн өнөө орой АН-ын Хяналтын ерөнхий хороо хуралдаж магадгүй байна. Р.Бурмааг яг ингэж хар баасан ахын орой хуралдаж хөөсөн байдаг. З.Энхболдын асуудлыг ч гэсэн хар баасан ахын орой хэлэлцэхээр төлөвлөжээ.

    Зарим судлаачдын үзэж байгаагаар бол З.Энхболд зарчимын төлөө саналаа өгсөн. Шударга ёсны төлөө саналаа өгсөн. Ийм үнэлэмжтэй улс төрч ховор. Тэр бас Р.Бурмааг хамгаалах гэж эсрэг санал өгсөн. Энэ үйлдлээрээ эмэгтэйчүүдийг хамгаалах ёстой гэсэн байр суурийг илэрхийлсэн. Төрийн тогтолцоог байр байранд нь тавих л гэж санал өгсөн. Намын дүрмийг УИХ, Үндсэн хуулиас дээгүүр тавьж болохгүйг ойлгуулах гэж ийм зүйл хийсэн гэж тайлбарлаж байна. Ямар ч гэсэн Р.Бурмааг хөөлгөхгүй гэж З.Энхболд өөрийгөө золиосолсон ч байж болох юм. Учир нь өөрийг нь хөөж чадахгүй. Тэгэхээр Р.Бурмааг ч хөөлгөхгүй авч үлдэнэ гэж тооцоолсон байж мэдэх юм. Харин АН асуудлыг дүрэмээрээ шийдвэрлэх үү? үзэмжээр хандах уу? эмэгтэйг нь явуулсан, эрэгтэйг нь аваад үлдэх үү? гишүүнийг нь хөөчихсөн, даргыг нь аргалаад үлдэх үү? гэх мэт олон асуултад хариу өгөх хэрэгтэй боллоо.