Ийм яриа саарал ордноор тарах боллоо. УИХ-ын нийгмийн бодлого, боловсрол, соёл, шинжлэх ухааны байнгын хорооны даргаар “МАХН-МҮАН”-ын “Шударга ёс” эвслийн бүлгээс Д.Батцогтыг нэр дэвшүүлж томилсон байдаг. Гэтэл Д.Батцогт гишүүн бүлгээсээ гарах болсноо албан ёсоор мэдэгдэж төд удалгүй өргөдлөө албан ёсоор өгсөн билээ. Түүнийг “АН”-д гишүүнээр элсэнэ гэсэн цуурхал үүнтэй зэрэгцээд тарсан. Гэтэл УИХ-ын нэгдсэн чуулганаар давхар дээлийг тайлах асуудлаар санал хууралт явагдахад Д.Батцогт гишүүн Засгийн газрын эсрэг товчлуурыг дарсан. Энэ нь ч түүнийг “АН”-ынхантай юу юугүй хавсайдаад эхлэхгүй гэдгийг харуулсан явдал болсон. Бүлгээс гарах болсон шалтгаанаа тэрээр “Шударга бус зүйлтэй эвлэрч цаашид явж чадахгүй учраас бүлгээс гарах болсон” гэж тайлбарласан билээ. Ийнхүү эрх барьж буй “АН”  “шударга ёс” бүлгийн аль альтай нь санаа бодол нийлэхгүй байгаа түүнийг буланд шахах ажиллагааг хэдийн эхлүүлсэн гэдгийг эх сурвалж онцоллоо.

Эх сурвалжуудын мэдээллэж буйгаар “АН”-ын “Алтангадас” фракцынхан Засгийн газраа авч гарахын тулд нэлээд шаргуу ажиллажээ. Түүнийхээ хүчинд ч “МАХН”-ын О.Баасанхүү, Ц.Оюунбаатар нарыг өөрийнхөө эгнээнд оруулж дөнгөсөн байдаг. Мөн нам дотроо эсрэг тэсрэг тал болоод байгаа “МоАХ”-ны Х.Баттулгыг Ерөнхий сайд  Н.Алтанхуяг өрөөндөө урьж удтал ярилцсан ч ойлголцож чадалгүй хоёр тийшээ болцгоосон. Хэдийгээр “МоАХ”-ныхантай ойлголцож чадаагүй ч Н.Алтанхуяг тэдний эсэргүүцлийг давж Ерөнхийлөгч, УИХ-ын дарга, сөрөг хүчнийнхээ тоглолтыг зогсоож завиа бүтнээр авч гарснаараа “улстөрийн сайн менежер” гэдгээ дахин нэг удаа батлаад авсан юм. Түүний засгаа аврах яриа хэлэлцэрүүдийн дунд шинээр хэн нэгэнд бялуу хүртээж талдаа татах, эсэргүү этгээдүүдийг буланд шахах нарийн тохироонууд хийгдсэн гэдгийг ойрын эх сурвалжууд мэдээллэж тэр нь ч эхнээсээ харагдаж эхлээд байгаа. Үйлдвэр хөдөө аж ахуйн сайд Х.Баттулга ажлаа өгөхөө мэдэгдсэн бол түүний араас А.Гансүх сайд төмөр замын талаархи Засгийн газрын шийдвэрийг дэмжих бололцоогүй гэдэг үндэсллээр ажлаа өгөх болсон тухай яриа чих дэлсэх болсон. Тэгвэл орон гарах сайдын суудалд Н.Алтанхуяг өөрийн хүмүүс гэхээсээ илүү Засгийн газрынхаа хувьзаяаг тогтвортой байлгах эрх ашгийн үүднээс “бялуу хуваах” замаар томилгоо хийнэ гэдгийг намын хүрээнийхэн нь онцолж байна. Харин хэнийг Засагтаа багтаах тухай таамаг, хувилбар одоохондоо мэдэгдэж эхлээгүй байна.

Цаашлаад Засгийн газрын эсрэг санал өгсөн өргөдөл гомдлын байнгын хорооны дарга Р.Бурмаа, нийгмийн бодлого, боловсрол, соёл, шинжлэх ухааны байнгын хорооны дарга Д.Батцогт нарыг үүрэгт ажлаас нь чөлөөлж оронд нь өөртөө хэрэгтэй тохироог хийх болсон тухай яриа чих дэлсэх боллоо. Зарим эх сурвалжийн хэлж байгаагаар Р.Бурмааг хамгаалах хүн цөөнгүй тул тийм ч амархан хөдөлгөж чадахгүй гэх. Харин Д.Батцогтын тухайд аль ч талаасаа хамгаалалтгүй болсон. Түүнийг эсрэг санал өгснийх нь төлөө “АН”-ынхан дуртайяа албан тушаалаас нь чөлөөлөх бол “Шударга ёс” бүлэгт тэр огтхон ч хамааралгүй болсон сул гишүүн. Иймд түүнийг энэ албан тушаалд нь удаан байлгах сонирхол эрх баригчид болон хамтрагчдын аль алинд нь үгүй. Харин түүний оронд “Шударга ёс” эвслийн бүлгээс О.Баасанхүүг томилох тухай яриа “АН”-ынханы дунд яригдаж эхлэв. Н.Энхбаярын ивээснээр УИХ-ын гишүүнээр сонгогдож түүний үг, захиасыг үйлдэл болон гүйцэлдүүлж яваа гэгддэг тэрээр бүлгийнхнээ төдийгүй эрх баригчдыг ч сандаргаад эхэлсэн.

Хууль зүйн сайд Х.Тэмүүжинг хэд хэдэн үндэсллээр албан тушаалаас нь огцруулах санал гаргаж түүнийг УИХ-дахь “МАН”-ын бүлэг, “АН”-ын доторх ”Шонхор” “МоАХ” фракцынхан дэмжих нь тодорхой болсноор байдал амаргүй болж эрх баригчид энэ асуудлаар завсарлага аваад байгаа. Ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдорж Х.Тэмүүжинг “явуулах ёсгүй” гэдэг лүндэн буулгаж, Ерөнхий сайд ч түүний салбартаа хийж буй шинэчлэлийг үргэлжлүүлэх нь зүйтэй гэж үзэж байгаа. Харин “МАН”-ын гишүүд, УИХ-ын дарга З.Энхболд болон “АН”-ын нэлээд олон нөхөд нь түүнийг дэмжихгүй гэдгээ илэрхийлж хэрвээ чуулганы хуралдаанаар санал хураавал Х.Тэмүүжин огцорход ойрхон болчихоод байна. Нэлээд зайдчуулж байж тогтож үлдсэн Засгийн газар нэг сайдаа сугалуулчихвал цаашдаа дараа дараагийн сайд нарыг эцэст нь Засгийн газрыг огцруулах санал орж ирдэг аюултай тал бий. “Шүд сугалах” аргаар энэ Засгийн газрыг зайдчуулаад байвал тийм ч удаан бат бэх оршин тогтнох эсэх нь маргаантай. Тиймээс эрх баригчдад толгойн өвчин хэрэггүй. Чухам ийм гаргалгааг хийж О.Баасанхүүг нийгмийн бодлого, боловсрол, соёл, шинжлэх ухааны байнгын хорооны даргаар томилж магадгүй гэх яриа газар авч Х.Тэмүүжинг огцруулах өргөдлөө буцаахыг тал бүрээс нь шахах болсон гэдгийг эх сурвалж онцолж байна.

О.Баасанхүү ч “Х.Тэмүүжин сайд байхад тэнцэхгүй хүн” гэж мэдэгдээд байсан байр сууриа зөөллөж “Уучлал гуйвал өргөдлөө татна” зэргээр “доод өнгөөр” дуулж эхэлсэн нь нэгийг өгүүлнэ. Түүнийг үнэхээр байнгын хорооны даргаар томилж хариуд нь Х.Тэмүүжинг огцруулах өргөдлийг татуулах наймаа сэм явагдсан уу? гэдгийг үйлдэл, цаг хугацаа хоёр л харуулах үлджээ.

О.Цагариг